niedziela, 5 marca 2017

Inwestycje infrastrukturalne 24

Inwestycje infrastrukturalne 24

Stworzona infrastruktura ma swój czas życia. Planując inwestycje infrastrukturalną trzeba wybrać odpowiedni - optymalny horyzont czasowy użytkowania. Planowy czas zycia dróg wynosi 8 lub 15, 30 lub 60 lat. Oczywiście okres życia drogi uwzględnia prowadzone naprawy i remonty. Im trwalsza droga tym wyższy jest koszt jej budowy. Jeśli kapitał jest tani to budujemy trwalszą infrastrukture. Porównujac koszt budowy wyrobów autostradopodobnych w Polsce i autostrad w Niemczech należy to wszystko brać pod uwage. 
Drogi niszczone są przez rózne czynniki
- Poruszające się samochody. Przeprowadzone już w latach pięćdziesiątych rozległe badania AASHO Road Test wykazały, że uszkodzenia są proporcjonalne do czwartej potęgi nacisku na oś i proporcjonalne do ilości osi pojazdu. W przypadku pojazdów o masie przekraczającej mase dopuszczalną zniszczenia rosną wprost gwałtownie. Mocno przeładowana duża ciężarówka potrafi niszczyc droge tak jak milion samochodów osobowych.
- Mrozy powodują zamarzanie wody wypelniajacej szczeliny i powstawanie niszczacych naprężen
- Woda przeciekająca przez szczeliny w drodze podmywa i wyplukuje dolne warstwy powodujac pękanie i załamywanie sie jezdni. Droga powinna mieć odpowiedni profil aby woda nie tworzyła kałuż na niej. Droga musi miec odpowiedni system drenażowy.
- Wysokie temperatury powodują utlenianie i uszkodzenia termiczne mieknącego asfaltu.  

Dostępne sa niedrogie urządzenia pomiarowe do zainstalowania w samochodzie słuzby drogowej. Mierzy sie w czasie wolnej jazdy różne pochylenia drogi i jej nierówności. Jednoczesnie filmuje się jezdnie. Po pomiarach można podjąć decyzje o naprawach i remoncie dróg czy mostów. Mozna też egzekwować gwarancje dane przez firme która wadliwie zbudowała droge.

Na koszt inwestycji infrastrukturalnej składa sie miedzy innymi  koszt materiałów oraz pracy ludzi i maszyn. Postęp w technologi budowy dróg jest bardzo niewielki. Koszt budowy kilometra / mili autostrady może byc bardzo zróżnicowany. Za wikipedia:
    Connecticut Turnpike — $3,449,000 per mile
    New Jersey Turnpike — $2,200,000 per mile
    Pennsylvania Turnpike (Delaware Extension) — $1,970,000 per mile
    Northern Indiana Toll Road — $1,790,000 per mile
    Garden State Parkway — $1,720,000 per mile
    Massachusetts Turnpike — $1,600,000 per mile
    Thruway, New York to Pennsylvania Line — $1,547,000 per mile
    Ohio Turnpike — $1,352,000 per mile
    Pennsylvania Turnpike (early construction) — $736,000 per mile

Biorąc pod uwage inflacje dolara ( i każdego pieniadza papierowego ) sam koszt budowy wydaje sie stać w miejscu  ale rośnie koszt materiałow i ewentualnych wywłaszczeń gruntu.
W gruncie rzeczy kapitał zainwestowany w infrastrukture broni się przed inflacją !  

Poruszające się pojazdy powodują ścieranie drogi i opon.  Powstaje zanieczyszający srodowisko kurz, który częściowo zostaje spłukany z drogi zanieczyszajac wody. Emitowane są wielocykliczne weglowodory aromatyczne ale także nikiel, miedz, cynk, kadm i ołow.
Zanieczyszczenie środowiska naturalnego ( także hałas ) przez transport drogowy jest potężne.

Transport drogowy ma potężny wpływ na ekonomie krajów. W Unii Europejskiej 85% przewozów pasazerskich wykonuje transport drogowy. Przewozi on także 45% towarów ale kolej wozi głównie tylko ładunki masowe i sztucznie zawyżony jest jej wskaznik udziału. 
W krajach UE wszelkie podatki i opłaty zawarte w sprzedawanych paliwach dla samochodów są największym wpływem podatkowym dla państwa !

Sztuka budowy ulic i dróg jest tak stara jak ludzka cywilizacja. Utwardzone kamieniami ulice w mieście Ur na Środkowym Wschodzie pochodzą sprzed 4000 lat przed Chrystusem. Z tego samego okresu pochodzą drogi znalezione w Glastonbury w Anglii.
500 lat przed Chrystusem Dariusz I Wielki zbudował w Rersji Droge Królewską, najlepsze drogi w świecie tamtych czasow. Drogi przetrwały okres rzymski. 312 lat przed Chrystusem Imperium Rzymskie rozpoczeło budowe potęznego systemu dróg w Europie i połnocnej Afryce. Drogi służyły do prowadzenia kampani militarnych ale też do handlu. Z Rzymu wychodziło 29 głownych dróg. Drogi mają laczna długość 78 tysięcy kilometrów ! Jak na tamte czasy i prymitywna technologie wysiłek Imperium był przeogromny.

W Polsce triumf szlachty-pańszczyzny-kontrrefomacji przyniósl straszliwy regres cywilizacyjny na kazdym polu, zakończony utratą państwowości. Polska aż do późnego średniowiecza "szybko" się rozwijała. "Peryferyjny Kapitalizm Zalezny":
"Wreszcie kiedy pod rządami zaborców w XIX wieku stawiane są w rozkładających się mieścinach, na pustym terenie, nowe domy dochodzi do nieoczekiwanych okryć. Pod półmetrową warstwą gleby odkrywane są zachowane w dobrym stanie brukowane ulice z XVI wieku.
 W Polsce nie budowano całymi wiekami kamiennych mostów. Istniały tylko prowizoryczne, drewniane mosty. Kazdy kto się nimi przeprawiał podejmował spore ryzyko. Nieomal w każdym języku europejskim są drwiące z Polskich mostów przysłowia. Po niemiecku, angielsku i czesku: „Ein Polish Bruk”, „Alle Bruken im Lande Polen”, „The bridges of Poleland”, „Polsky most, Nemcky Post”.

piątek, 3 marca 2017

Inwestycje infrastrukturalne 23

Inwestycje infrastrukturalne 23

 Powojenną erę globalizacji otworzył w 1946 roku czterosilnikowy smigłowy samolot pasazerski Lockheed Constellation zwany Connie, zabierajacy na pokład 48 pasażerów. Samolot leciał z maksymalną predkością 670 km na godzine a wiec szybko.
Constellation  zapoczątkował "niedrogie" i komfortowe podróże lotnicze świadczone przez operatorów na całym świecie. Trwajacy 19 godzin z międzylądowaniem, lot z Nowego Jorku do Paryza, kosztował w 1946 roku 750 dolarów o przybliżonej wartości obecnych 11 000 dolarów.
Pasazerom serwowano dania z najlepszych paryskich restauracji i dobre wina. Fotele można było zmienić w kuszetki do leżenia.
Ceny przelotów pasażerskich zmalały więc od tego czasu ogromnie. 
Wkrótce Constellation został pokonany przez samoloty odrzutowe.

Jaki jest optymalny poziom technologiczny budowanej infrastruktury. Przy optymalnej alokacji kapitału prace nad infrastrukturą mają dać zajęcie lokalnym pracownikom i angazować miejscowy potencjal wytwórczy i materiały.
Czy za cały dostepny kapitał należy w biednych krajach budować szybką kolej dla garstki bogatych wybranców ? Takie postępowanie zahamuje procesy wzrostu gospodarczego w całym kraju. W dodatku szybka kolej mając priorytety operacyjne na wspólnych torowiskach zakłóca i dezorganizuje  prace tradycyjnej "wolnej" kolei.
Na wyspach Oceanu Spokojnego szerzył sie kult cargo jako przejaw religi i myślenia magicznego. Tubylcy budowali "lądowiska" i "pasy startowe" dla samolotów, "nabrzeża" dla statków, magazyny, drogi. Tubylcy naśladowali białych ludzi budujących infrastrukture transportową. Tubylcy uważali że samoloty z obfitymi darami przylatywały z nieba i były kierowane na ziemię przez bogów. Uważali białego, od którego otrzymywali cześć towarów, tylko za pośrednika.

Do budowy infrastruktury potrzeba ogromnej ilości stali i cementu oraz innych materiałów. Nie można się więc obyć bez przemysłu ciężkiego.
Kraje bloku wschodniego przed 1989 rokiem miały niby rozwinięty przemyśł cieżki. Był on przestarzały, bardzo kapitałochłonny a przy tym bardzo nieefektywny i niekonkurencyjny. Produkowana stal była podłej jakości. Z czego to wynikało. Związek Radziecki był słaby i niesamodzielny technologicznie. Przykładowo wielką hute i stalownie w Magnitogorsku zbudowali za złote ruble Amerykanie. Dostarczone tam maszyny kopiowano w fabrykach maszyn na Uralu. Stąd przestarzałą o 20-30 lat technologie otrzymała polska Nowa Huta. W dodatku zapłaciliśmy ZSRR bardzo drogo za dostawy maszyn i urządzeń.
Służby zachodu szybko rozpoznały specyfikę komunizmu jako niewolnictwa opartego o krwawy terror czy tez w 100% skorumpowanego czerwonego caratu. Korumpowano komunistycznych urzędników negocjujacych na zachodzie zakupy technologi. Kupowano przestarzałą technologie potężnie przy tym przepłacając. Zachód stosował blokade technologiczną i nowości państwom komunistycznym nie sprzedawał wcale.
System komunistyczny swoich proletariackich pieszczochów w osobach górników i hutników wysoko ( na tle reszty populacji ) wynagradzał. W efekcie archaiczny przemysł cięzki był kulą u nogi gospodarki i społeczeństwa.
W Japonii i Korei przedsiębiorcy nie kwapili się do wielkich i wolnorentujących się ale koniecznych dla gospodarki inwestycji. Zadania te musiało wykonac państwo. Obecnie jednak jest wątpliwe aby w zapóźnionych cywilizacyjnie państwach kleptokratyczne elity były w stanie wybudowac sensowny przemysł ciężki.

Obecnie Chiny produkują o 4 mln tony stali więcej niż cała reszta świata. Podobnie rzecz ma się z cementem. Tak więc Chiny mogą od strony technicznej, bez problemu zbudowac wspołczesną infrastrukture w Azji, na Bliskim Wschodzie czy też na dalekowschodnich  terenach Rosji. Mogą zadania sfinansować ze swoich oszczędności i wykonać jako że mają bogate doświadczenie.  
Kazdy kraj jest inny geograficznie i ma swoją specyfikę. Niemniej zawsze warto wziąć po uwagę doswiadczenia innych i uczyć się już na cudzych błędach. 

Nie wiadomo czy się śmiać czy płakać z najnowszej „Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”.
Sektor bankowy ma na zadania do 2020 roku dostarczyć zaledwie 50 mld zł. Samorząd ma według SOR (s.277) dostarczyć 508 mld zł, NFZ(!) 390 mld zł a szkoły wyższe 93 mld złotych. Tu już powoli wkraczamy w domene psychiatrii i cięzkich, nieuleczalnych przypadków.

Własciwie zaplanowane i realizowane inwestycje infrastrukturalne mają prowadzić do wzrostu poziomu życia społeczeństwa i długoterminowego wzrostu produktywności gospodarki.
Wszyscy powinni płacić należne podatki z których finansowana jest infrastruktura i usługi publiczne, Ci którzy korzystają z dostępnych usług publicznych i nie płacą są zwykłymi pasożytami i złodziejami.

Usługi dostarczane przez państwo bywają kiepskie i drogie. Wątpliwa jest jakość świadczonych uslug przez urzędy pracy. Zupełnie inna jest systemowa racjonalność urzędników ( zwłaszcza w krajach peryferyjnych ) a przedsiębiorców. Urzędnicy chcą leniuchowac, dużo zarabiac, za nic nie odpowiadać i brać duze łapówki. Przedsiębiorcy muszą się wykazać na rynku bo innaczej zginą !

czwartek, 2 marca 2017

"Zupełnie nadzwyczajna kasta ludzi"

"Zupełnie nadzwyczajna kasta ludzi"

 Artykuł 87 polskiej  konstytucji stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy i wydane na ich podstawie rozporządzenia oraz ratyfikowane umowy międzynarodowe.
Jednak kasta zasiadająca w Sądzie Najwyzszym stworzyła sobie prawo powielaczowe nazwane regulaminem,  na podstawie którego wybierano sobie prezesa SN. To nie żart. Regulamin był niepublikowany i spoczywał w biurku prezesa SN. To nie żart. Tak jest naprawde.
Proces wyboru prezesa SN był niejawny i nietransparentny czyli skorumpowany w 100%. Obecna prezes Gersdorf została osadzona przez mafijny układ w fotelu prezesa aby uratować ją przed oskarzeniem o korupcje. Postępowanie prokuratorskie przeciwko niej musiano umorzyć !
Poseł Arkadiusz Mularczyk nie mógł ustalić w jaki sposób wybierany jest prezes SN. W końcu prezes SN udostępniła mu tajny regulamin sitwy ! Z mocy samego prawa wybory trzech ostatnich prezesów SN sa nieważne jako że nie został przeprowadzone na podstawie obowiązującego prawa ale o wyborze zadecydowała w konspiracji - spisku niejawna sitwa ! Prezes Gersdorf uzurpuje sobie funkcje publiczną i urzad ! Kolesiowie z SN postawili się ponad prawem i parlamentem.
Gersdorf: "Atakuje się sądy, władze sądownicze i mnie personalnie. Zniszczą wszystko, co zbudowaliśmy po zaborach"
The date of final judgment has come.
 
 http://wpolityce.pl/polityka/329589-nasz-news-policyjny-poscig-za-sedzia-w-szczecinie-zatrzymana-nie-zgodzila-sie-na-badanie-krwi-bo-chroni-ja-immunitet
"Kolejny przykład bezkarności sędziowskiej kasty! 21 lutego wieczorem w Szczecinie policjanci musieli ścigać samochód kierowany przez sędzinę w stanie spoczynku. Zatrzymana przez policjantów nie zgodziła się na badanie krwi, a policjantom przez szybę samochodu wymachiwała legitymacją sędziowską. O tym, by nie pozwoliła zbadać się na obecność alkoholu we krwi postanowiła, gdy taką odmowę zasugerowali jej prezesi sądu okręgowego i apelacyjnego w Szczecinie.
Policjanci zwrócili uwagę na samochód sędzi Anety M., gdy ta zatrzymała go na środku ruchliwego ronda. Podjechali radiowozem na bliską odległość, ale sędzia ruszyła do ucieczki. Dopiero po pościgu udało się zablokować jej samochód i nie pozwolić, by jechała dalej. Funkcjonariusze chcieli porozmawiać z sędzią, ale ta zamknęła się w samochodzie i pokazała im legitymację sędziowską. O sprawie natychmiast poinformowano prokuraturę oraz sąd okręgowy. Na miejscu pojawił się też kolega sędzi Anety M. z Sądu Okręgowego w Szczecinie. Sędziowie poinformowani o sprawie nie zgodzili się na to, by  zbadać Anetę M. Policjanci nie mieli wyjścia i musieli odstąpić od zbadania i zatrzymania sędzi.
Na szczęście, Aneta M., nie wracała już do domu swoim samochodem. Jej zachowanie było niebezpieczne i mogła ona spowodować wypadek. Dlaczego sędziowie nie zgodzili się na pobranie krwi i przebadanie swojej koleżanki - sędzi w stanie spoczynku? 44–letnia Aneta M. z całej sytuacji wyszła bez szwanku.
Wybryk sędzi ze Szczecina i zachowanie jej kolegów po fachu pokazują, że sędziowska kasta może liczyć na bezkarność i solidarność swojej korporacji zawodowej. "

Sędzia w stanie spoczynku w wieku 44 lat potrzebuje kasy na sutą emeryturke. Trzeba koniecznie zlikwidować program rodzinny 500+ i sypnąć kasą nadzwyczajnej kaście ludzi.
Rodzi sie pytanie czy na spoczynek sędziowski w wieku 36 lat też przechodzi sie na podstawie sitwowego regulaminu ?

Prezes SN Gersdorf w udzielonym niedawno wywiadzie domaga się kolejnych przywilei ale nie chce słyszeć o obowiązkach.
Sędziwie zarabiają krocie. Na garstke kasty podatnik łoży 7 mld złotych rocznie !

Marcin Wolski:
"Wyjątkowa kasta
Włosy stają człowiekowi na głowie, kiedy czyta o patologiach wymiaru sprawiedliwości w III RP. O ile prazłem pozostały niewyrwane z korzeniami tajne służby, stojące za każdą aferą, każdym gangiem, a zapewne za każdą zbrodnią, wliczając w to osiągnięcia seryjnych samobójców, o tyle warunkiem niezbędnym do funkcjonowania tego mrocznego świata był wyniesiony w stanie nietkniętym z PRL system sądów. Niezlustrowany, niezreformowany, pyszny, zadowolony z siebie i odnawiający się w rodzinnej sztafecie pokoleń.

Historycy nie będą mieli pewne trudności z rozszyfrowaniem mechanizmów, jakie w pierwszych latach tzw. transformacji zmieniły Polskę w kraj gangów budujących gigantyczne fortuny i niszczących wszystkich, którzy próbowali stanąć im na drodze – od uczciwych prokuratorów (zdarzali się tacy) po zbyt dociekliwych dziennikarzy.

Za stan rzeczy odpowiadał „piekielny trójkąt”, tworzony przez skorumpowaną władzę, sprywatyzowaną esbecję i usłużne sądy.

I łudziliby się ci, którzy myśleli, że kłopoty się skończą wraz z rozwojem i cywilizowaniem Polski, jej wchodzeniem w międzynarodowe relacje.

Wolne żarty – bezprawie przeszło jedynie na wyższe, udoskonalone stadium. Przestępcy dokonujący wcześniej ordynarnego rozboju dziś przeobrazili się w dżentelmenów w białych kołnierzykach, czego najnowszym przykładem są dzieje mafii pruszkowskiej. Od przemytu i krwawych porachunków intratniejsze i bezpieczniejsze stało się wyłudzanie podatku VAT. A jak miło można było robić fortunę na zbójeckiej prywatyzacji. Miło i bezpiecznie, ponieważ nic nie mogło zagrozić fortunom ani ich właścicielom. Na straży stała kasta sędziowska i powtarzana jak mantra formuła „Prawo nie może działać wstecz”. Dlatego właśnie w środowisku beneficjentów III RP pojawiły się strach i furia, kiedy okazało się, że jednak może.

Nie chciałbym być złym prorokiem, ale czuję, że „rewolucja uczciwości” wkracza dziś w niebezpieczną fazę. Utrata stanowisk czy nawet przejściowe – jak myślą – obniżenie emerytur to bowiem drobiazg w porównaniu z zagrożeniami, jakie niesie obecna władza gangsterom, esbekom i innym przestępcom. Realna okazuje się perspektywa utraty przez nich fortun i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. W dużej skali. Wiara, że właściciele III RP spokojnie się z tym pogodzą, byłaby naiwnością, obawiam się, że nie zawahają przed niczym, nawet zbrodnią. A ich desperacja będzie tylko rosła. Ostatnim gwarantem ich bezpieczeństwa był wymiar sprawiedliwości (wiadomo, „kruk kruka nie wykuka”), ale jeśli się uda go przeczyścić, dopuścić młodych, nieuwikłanych, za to ambitnych...

Inna sprawa, że ujawnianie dotychczasowych patologii to świetny materiał propagandowy. Gniew ludu działa dziś na rzecz władzy. Poza tym potrzeba konsekwencji i zimnych nerwów.

Bo jaka jest inna możliwość poradzenia sobie z wyjątkowym sortem ludzi trzeciej władzy – metoda na Erdogana?"

wtorek, 28 lutego 2017

Inwestycje infrastrukturalne 22

Inwestycje infrastrukturalne 22

Polska buduje swoją infrastrukturę "korzystając" z funduszy europejskich. Ale materiał do inwestycji często pochodzi z niemieckich fim a wykonawcami inwestycji w Polsce bywają niemieckie firmy. Te polskie inwestycje infrastrukturalne niekoniecznie są pozytywne dla naszej gospodarki.
Niemiecki komisarz ds. budżetu i zasobów ludzkich Günther Oettinger udzielił interesującego wywiadu serwisowi Handelsblatt Global, w którym odniósl się do takiej kwesti:
"Polityka budżetowa nie powinna być wykorzystywana do nakładania sankcji politycznych. Fundusze strukturalne są po to, by słabsze regiony UE stały się bardziej konkurencyjne. A znaczna część każdego euro, które trafia z UE do Polski… wraca do Niemiec. Polacy wykorzystują pieniądze do składania zamówień w niemieckim przemyśle budowlanym, na zakup niemieckich maszyn i ciężarówek. Tacy płatnicy netto jak Niemcy powinni być zainteresowani istnieniem funduszy strukturalnych. płatnikami netto, tak jak Niemcy powinni być zainteresowani w funduszach strukturalnych. Z ekonomicznego punktu widzenia, Niemcy nie są bowiem płatnikiem netto, ale odbiorcą"

W skorumpowanych państwach fundusze na infrastrukture są rozkradane lub marnotrawione. Ostatnia "Strategia 2017" chce ulepszyć państwo polskie: „Sprawne państwo to zarządzanie projektami i budowanie międzyresortowych zespołów tematycznych, zarządzanie przez cele i motywujące systemy wynagradzania, staże urzędnicze, wspólna polityka zakupowa państwa i inteligentne zamówienia publiczne, e-administracja oraz kompleksowe zarządzanie polityką gospodarczą”.
Poprzednia "Strategia 2012" chciała osiągnąć poprawę działania instytucji publicznych, wprowadzenie jednolitych e-administracji, poprawę jakości prawa, modernizację struktury wydatków publicznych, poprawę skuteczności wymiaru sprawiedliwości, zwiększenie bezpieczeństwa obywateli. Wyszlo z tego jedno wielkie nic.
Tak naprawde potrzebna jest reforma sądownictwa i prokuratury, likwidacja patologicznych immunitetów oraz wola ścigania wielkiej korupcji.

Polska  zgodnie z unijnymi regulacjami  zamierza zgłosić do zatwierdzenia w tym roku przez Komisję Europejską 33 dużych projektów inwestycyjnych o wartości około 36 mld zł z czego połowe wyłozy UE. Prawie połowę kwoty stanowią inwestycje drogowe
Spośród 33 inwestycji są następujace: 15 drogowych, trzy kolejowe, 11 z zakresu transportu miejskiego, dwie z sektora środowiskowego i dwie z sektora energii.

Pozorowane działania podejmuje się w Polsce akcyjnie. Niedawno media przeżywały zimowy smog. W Polsce 45 tysięcy osób umiera rocznie z powodu zanieczyszczeń powietrza. Budżet państwa, według ostatnich szacunków, traci przez zanieczyszczenia powietrza około 80 miliardów złotych rocznie.
Smog powoduje alergię, infekcje, choroby układu oddechowego i układu krążenia. Negatywnie wpływa na nasze samopoczucie. W dniach z wysokim stężeniem zanieczyszczeń w powietrzu jesteśmy zmęczeni i mniej wydajni. Matki, które przebywają w zanieczyszczonej atmosferze, rodzą dzieci, które 3 razy częściej chorują na zapalenie oskrzeli i płuc.
Ale gdy skończy sie zima, media zmienią płyte i temat smogu  umrze śmiercią naturalną. Tymczasem infrastrukture ( przy okazji likwidująca lub zmniejszającą smog ) trzeba budować i modernizować ciągle.
Za wszelkie zaniedbania i głupote zawsze trzeba słono zapłacić. Przychodzi w końcu kelner z rachunkiem za uczte i jest problem.

Dawniej infrastrukturę budowano prostymi narzędziami. Linie kolejowe w Afryce budowano rękami analfabetów. Tam każda praca jest lepsza niz  bezczynność i marazm. Posadzenie jednego drzewka w Indiach kosztuje niewiele a wyrosłe drzewo daje drewno jako surowiec i schronienie przed palącym Słońćem. W Afryce warlordowie łatwo rekrutują żołnierzy dlatego że ludzie nie mają normalnego życia i pracy jako alternatywy. 

Dwadziescia lat temu w 1997 roku południowo - zachodnią Polske cięzko doświadczyła "Powódź tysiąclecia". W Polsce zginęło wtedy  56 osób, a szkody materialne oszacowano na około 3,5 miliarda dolarów. Wyszły na jaw wszelkie zaniedbania infrastruktury. Premier Cimoszewicz twierdził, że ludzie, którzy się nie ubezpieczyli, są sami sobie winni ! Dopiero porażajaca skala zniszczeń zmusiła rząd do uruchomienia rezerwy budżetowej w celu pomocy powodzianom. Powódź miała tez miejsce w Czechach i Niemczech ale zniszczenia byly tam znacznie mniejsze niz w Polsce. Zanotowane poziomy opadów zdarzały się już u nas i nie są czymś wyjątkowym. Powódz głownie wyniknęła ze stanu naszej infrastruktury w zlewniach rzek.

Przez minione dwadzieścia lat nie zrobiono w infrastrukturze powodziowej prawie nic.
http://www.ekologia.pl/srodowisko/ochrona-srodowiska/powodz-w-polsce-dlaczego-do-tego-doszlo,12439.html
"Najważniejsza planowana inwestycja – zbiornik retencyjny dla wód górnej Odry w Raciborzu – nie doczekał się nawet wykupienia gruntów. Inwestycja ma być sfinansowana ze środków Banku Światowego. Jeśli nie zostanie rozliczona do 2017 roku, pieniądze te przepadną.
Gdyby zbiornik istniał już dziś „Mielibyśmy spokój od Raciborza aż do Opola” – mówił dla Gazety Wyborczej Andrzej Szczeponek ze Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Kotlina Kłodzka nie doczekała się projektu budowy zbiorników małej retencji. Zbiornik w Kamieńcu Ząbkowickim, pod którego budowę wysiedlono całą wieś, to dziś... rezerwat ptaków. Z pewnością cieszy fakt stworzenia miejsca dla lęgów wielu, często zagrożonych gatunków. Czy jednak na tym ma polegać zrównoważony rozwój i ochrona przyrody? Co ciekawe, budowa sztucznych zbiorników wodnych wcale nie musi oznaczać szkód dla przyrody i bioróżnorodności. Gdy przykładowo w latach 90. ubiegłego wieku rozpoczynano budowę zbiornika zaporowego Siemianówka na granicy dziewiczej puszczy Białowieskiego Parku Narodowego, większość aktywnych organizacji ekologicznych biła na alarm. Obawiano się, że budowa zbiornika zakłóci gospodarkę wodną delikatnego ekosystemu puszczy. Gdy zbiornik powstał, stało się coś zupełnie przeciwnego. Nastąpiła dosłownie eksplozja bioróżnorodności. Zbiornik Siemianówka jest dziś chyba najlepszym w Polsce miejscem do obserwacji ptaków.
Na konferencji prasowej zorganizowanej przez IMGW, na pytanie o możliwości bezpiecznego rozlania się wody na tereny niezamieszkałe, co zniwelowałoby skutki fali powodziowej, Marianna Sasim smutno odparła że „niestety brak jest jakichkolwiek polderów w dorzeczu Wisły”.

poniedziałek, 27 lutego 2017

Inwestycje infrastrukturalne 21

Inwestycje infrastrukturalne 21

Obszarem działania banku AIIB jest Azja Centralna, Bliski Wschód i Azja Południowo-Wschodnia.Tam beda powstawały drogi, mosty, tunele, obwodnice, lotniska, porty, tamy, hydroelektrownie, linie energetyczne i swiatłowodowe, systemy zaopatrzenia w wode i ochrony środowiska oraz obiekty logistyki. AIIB nie bedzie działał w Chinach, bowiem Chinczycy w infrastrukturze doskonale dają sobie rade sami.
Do banku,  www.aiib.org , chce się przyłączyć kolejne 30 krajów. Chiny, które są największym udziałowcem banku i mają w banku prezesa, nie mają jednak prawa weta ani żadnych przywileii. Siła Chin w banku polega na kompetencji, ogromnym doswiadczeniu zebranym u siebie w czasie realizacji gigantycznych projektów infrastrukuralnych i umiejętności przygotowania odpowiednich projektów. AIIB jest przede wszystkim bankiem i nie powinien przynosić strat udziałowcom.
Juz w pierwszym roku działania banku, gdy w gruncie rzeczy on się dopiero organizuje, zaakceptowano finansowanie 9 projektów o łącznej wartości 1,7 mld USD. Pierwsze 4 projekty dotyczą modernizacji sieci energetycznej w Bangladeszu, renowacji dzielnicy biedy w Indonezji oraz budowy autostrad w Pakistanie i Tadżykistanie.
Kolejne lata prawdopodobnie przyniosą wysyp projektów, bowiem ich przygotowanie jest pracochłonne, czasochłonne i kosztowne.
Polskie firmy mogą oferować realizacje projektów ale wydaje się że są za słabe organizacyjnie i kapitałowe w tej konkurencji. Wydaje się ze największe szanse na realizacje maja firmy chinskie. W tym miejscu warto przypomniec ze firmy z PRL sporo budowały na Bliskim Wschodzie i mielismy tam dobra marke. Brak polskich koncernów po raz kolejny odbija się nam chorą czkawką.
Gigantycznego projektu Nowy Jedwabny Szlak, Chiny nie potrafią zrealizować same. Potrzebne jest silne wsparcie polityczne innych krajów majacych duze wpływy w rejonie. Projekt nie podoba się hegemonicznym Stanom Zjednoczonym, które nie są członkiem AIIB.
Wyglada na to że USA przeciwstawią się Jedwabnemu Szlakowi jako ze wciągnięcie w orbitę chińskich wpływów gospodarczych ( a w nastepstwie tego, z czasem  i politycznych ) tylu państw zmienia swiatową sytuacje. O ile USA negatywnie kojarzone są z wojną i zniszczeniem to Chiny uzywają soft power - handel, dyplomacja i inwestycje, co przy okazji buduje im doskonały PR. Miękka siła nie jest bynajmniej słabsza od militarnej przemocy. Wojna się Chinom nie opłaca. Chcą budować, handlować, produkować. Zarobić na tym mogą wszyscy zaangazowani w to a nie tylko Chiny. Tam gdzie dobrze idą interesy wojna się nie opłaca. Juz pierwsze projekty AIIB pokazują ze inwestycje beda bardzo korzystne dla mieszkanców krajów Azji. Wreszcie w XXI wieku dostaną droge, prąd, wode, komunikacje i wielką szanse na rozwój i wyjście z nędzy. Bo dotychczas skorumpowanym lokalnym rzadom budżetowych pieniędzy starczało na szwajcarskie  zegarki i ośmiorniczki. Tak samo jak w Polsce. Tylko dla równiejszych obywateli.

W dziedzinie infrastruktury największym graczem jest siłą rzeczy ( a może niestety ) państwo. Na podstawie danych i prognoz podejmuje się "optymalne" decyzje o inwestycjach infrastrukturalnych majacych przynieśc najwieksze korzysci gospodarce i społeczeństwu.  Inaczej niz w przedsiebiorstwie  liczy się "zyski" , m.in. jako poszerzenie przyszłej bazy podatkowej, którego by nie było bez inwestycji.
W panstwie nieteoretycznym stosuje się zasady rachunkowosci zadaniowej (A). Była konkretna inwestycja infrastrukturalna i na bieżąco trzeba wyliczać co ona przyniosła a jesli wyniki mijają się z prognozami trzeba ustalić dlaczego popelniono bład aby nie czynić blędów na przyszłość.
Zbudowana przez państwo infrastruktura jest aktywem ( B ) w bilansie i dla jasnosci sytuacji powinna być okresowo waloryzowana wartość aby mieć pogład na stan aktywów państwa.
Z punktu zasad A i B widac jakim kretynizmem była budowa zbędnych stadionów, lotnisk, autostrad, lini kolejowych, aquaparków i tak dalej.
Nota bene. Zestawienie aktywów i zobowiazań państwa pokazuje czy poruszamy się w kierunku faktyczne niespłacalnego publicznego zadluzenia i zawału czy wrecz odwrotnie mimo nominalnego zadłuzenia są potezne aktywa jako zabezpieczenie i zakładnik do złupienia, w razie potrzeby. 

Sposoby korzystania  z infrastruktury muszą być uregulowane. Wymaga się aby samochody poruszające się drogami były sprawne i nie zagrażały innym uczestnikom ruchu drogowego.  Wczoraj na DK 8 doszło do uszkodzenia przedniej lewej opony ciężarówki, w wyniku czego kierowca stracił panowanie nad pojazdem, zjechał na przeciwny pas ruchu i zderzył się z dwoma samochodami osobowymi. W wypadku trzy osoby zginęły na miejscu, a cztery ciężko ranne są w  szpitalu. Możliwe że oszczędzano na oponach ciężarówki  i były one w złym stanie. 
System obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej OC ma wpływ na zachowania kierowców i właścicieli samochodów. Inną sprawą jest korupcja warsztatów okresowo fałszywie diagnozujących stan techniczny zajeżdzonych pojazdów.

Póki co działa jeszcze Prawo Moore’a dotyczące trendu wykładniczego ilości tranzystorów w układach scalonych. Procesory są coraz wydajniejsze a pamięci bardziej pojemne. Koncern Intel zapowiedział wypuszczenie na rynek w pierwszym kwartale 2017 roku układów scalonych  wykonanych w technologi 10 nm. 
Znacznie wolniejszy postep jest w dziedzinie nowych algorytmów a tak zwana sztuczna inteligencja ciągle jest melodią przyszłości. Niemniej w świecie informacji trwa dynamiczny postęp.

Tymczasem w swiecie energii postęp jest bardzo powolny. Sprawność bloków elektrowni cieplnych zależna od parametrow pary, rośnie niezwykle powoli jako ze coraz trudniej o nowe i lepsze zaroodporne materialy. Tak samo sprawność silników samochodowych prawie stoi w miejscu. Odrzutowy szerokokadłubowy samolot pasażerski  dalekiego zasięgu Boeing 747 wprowadzono do służby w 1970 roku a wiec 47 lat temu, blisko półl wieku. Przez minione pół wieku samolot modernizowano i automatyzowano  ale jego istota pozostała niezmienna. Czy większy Airbus A800 stanowi rewolucyjny postęp .Bardzo wątpliwe.
Wprowadzony do słuzby w 1958 roku Boeing 707 był samolotem ekonomicznym i z tego powodu odniósl sukces komercyjny. Od tego czasu predkość podrózy lotniczych prawie się nie zmienia.  Póki co nie ma następcy ponaddziękowego samolotu Concord.

Takze człowiek przyszlości będzie miał ogrzewane mieszkanie z doprowadzonymi mediami. Rola infrastruktury pozostaje niezmiennie ważna. Póki co nie widać w dziedzinie komunikacji konkurenta dla samochodu osobowego. Sieć komunikacyjna nadal jest ważna.

czwartek, 23 lutego 2017

Inwestycje infrastrukturalne 20

Inwestycje infrastrukturalne 20

Spółka Autostrada Wielkopolska  została założona w 1992 z inicjatywy Jana Kulczyka, który był dominującym udziałowcem.
Podatnik dopłaca spółce. Według Ministerstwa Infrastruktury „Wartość pomocy stanowi informacje poufne, które nie mogą być publikowane”. Autostrada Wielkopolska dostała rządowe gwarancje spłaty kredytów, a jeśli wpływy z opłat za przejazd autostradą nie starczą na spłatę kredytów, niedobory wyrównywane będą z pieniędzy podatników. Takie interesy to umiał robić tylko symbol wielkiej korupcji, Jan Kulczyk.
Za przejechanie 149 kilometrowym odcinkiem AW pomiędzy Koninem a Nowym Tomyślem trzeba zapłacić 57 złotych.
Równolegle do autostrady A2 biegnie konkurencyjna Droga Krajowa 92.Gdyby nie ta droga to prawdopodobnie opłata za przejazd odcinkiem AW byłaby jeszcze wyższa. Ponieważ kierowcy samochodów ciężarowych unikali korzystania z drogiej autostrady A2 niszczac droge 92 to na wjazdach na droge 92 ustawiono bramownice automatycznego poboru opłat.

Autostrada miedzy Berlinem a Frankfurtem nad Odrą została zbudowana w 1937 roku. Po napaści III Rzeszy na Polske w 1939 roku postanowiono autostrade pociągnąć dalej do Poznania. Wykonano wiele robót ziemnych. Budowe autostrady porzucono w 1943 roku, gdyż gospodarka niemiecka skupiła cały swój wysiłek na produkcji wojennej. Przebieg autostrady byl doskonale widoczny na zdjeciach satelitarnych. Pokazano ją  takze na mapach topograficznych. Tak więc budowa autostrady A2 do Poznania przez AW była bardzo prosta. Takze budowa części dalszych odcinków autostrady A2 polegała na modernizacji a nie na budowie drogi od podstaw. 

Państwa będące monopolistycznym właścicielem infrastruktury zawsze w sytuacji podbramkowej mogą posunać się do zdzierstwa.
Generalnie swiatowe doswiadczenia z prywatną budowa infrastruktury są złe lub bardzo złe. Drogi a w tym autostrady w Niemczech posiada panstwo niemieckie.

Przy jakiej prędkości samochodów droga ma największa przepustowość ?
Samochody utrzymują ( a przynajmniej powinny utrzymywać ) między sobą bezpieczną odległość, która powinna wystarczyć za zahamowanie pojazdu w sytuacji kolizyjnej.
Miedzy zachodzącym i zauważonym niebezpiecznym zdarzeniem a nacisnięciem pedału hamulca mija 0.8-1 sekundy. Układ hamulcowy ma opóznienie dzialania około 0.2-0.3 sekundy. Samochód w tym czasie nie hamując przebywa droge proporcjonalną do prędkosci.
Droga hamowania jest proporcjonalna do kwadratu prędkości pojazdu. Na dobrej, suchej drodze samochod jadący z prędkoscia 110 km/h zahamuje po 105 metrach ale jadący z predkoscia 170 km/h zahamuje po 251 metrach !
Bezpieczna odleglość miedzy pojazdami  jest mała przy malych prędkościach i duzo pojazdów miesci sie ich na drodze  ale z kolei kierowcy "wzbudzaja sie" ( człowiek jako regulator ma duży czas martwy na reakcje ) i jadą bardzo nierównomiernie - hamuja i przyśpieszają. Eksperymentalnie ustalono ze maksimum przepustowości ma miejsce przy dobrej pogodzie przy prędkości około 55 km/h. Biorac dodatkowo pod uwage ze skutki wypadków z pieszymi gwałtownie narastają z prędkością, widac że wybór predkości maksynalnej 50 km/h z jaką można się poruszać po miastach nie jest przypadkowy.

Kazda współczesna infrastruktura ma wyposażenie elektroniczne do monitoringu i sterowania.
Fotoradary działąją na kierowców dyscyplinująco i powinny być stosowane.    
Bramki na autostradach obsługiwane przez ludzi są anachronizmem w sytuacji gdy systemy automatycznej identyfikacji / płatnosci są dostępne po niewygórowanych kosztach. 

Inwestycje infrastrukturalne wykonywane siłami krajowych firm z uzyciem krajowych materiałów, powiekszają wzrost PKB i samo PKB.
Inwestycje infrastrukturalne wykonywane siłami zagraniczych firm ( import usług ) z użyciem importowanych materiałów zmniejszają wzrost PKB i samo PKB. Generują niebezpieczne i często niespłacalne zadłuzenie zagraniczne.
Firmy produkujące materiały dla inwestycji infrastrukturalnych muszą mieć czas na powiększenie zdolności produkcyjnych. Nie wolno żadać od nich rzeczy niemożliwych do wykonania.
Działania publiczne w infrastrukturze mają komplementarny charakter ( w żadnym razie nie są konkurencyjne ) do prywatnych inwestycji przemyslowych i usługowych. Nie wystepuje efekt wypychania inwestycji prywatnych przez państwowe z powodu szczupłości kapitału. Publiczne inwestycje infrastrukturalne  powodują zwiekszenie dynamiki inwestycji prywatnych.

Rządowe dokumenty  „Program Budowy Dróg krajowych na lata 2014-2023”  oraz „Krajowy Program Kolejowy do 2023 r.”, przedstawiaja plany inwestycyjne drogowe i kolejowe. Rysunek przedstawiający wielkość nakładów za obserwatorfinansowy.pl.
Największym problemem z inwestycjami infrastrukturalnymi jest korupcja. Korupcja niszczy wszystko. Media codziennie informują o skandalach i defraudacjach.
Własnie sąd w Madrycie skazał na 4,5 lata więzienia byłego szefa Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) Rodrigo Rato za sprzeniewierzenie funduszy hiszpańskiej grupy bankowej Bankia za pomocą służbowych kart kredytowych. Oprócz niego skazano 65 osób. Dwóch skazanych wydało na cele prywatne ( jak safari w Afryce, zakup biżuterii i innych artykułów luksusowych ), ponad 15 mln euro.

Inwestycje infrastrukturalne 19

Inwestycje infrastrukturalne 19

 Istnienie infrastruktury jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania gospodarki i społeczeństwa. Infrastruktura z reguły nie bierze bezpośredniego udziału w produkcji ale są wyjątki. Dla harmonijnego rozwoju systemu społeczno-gospodarczego nie wolno zaniedbywać rozwoju infrastruktury.

Inwestycje infrastrukturalne z reguły wymagają wywłaszczenia gruntów. Sprawny system instytucjonalny umożliwia sensowne przeprowadzenie wywłaszczeń tak aby interes wszystkich był odpowiednio wzięty pod uwagę.
III RP była w bardzo komfortowej sytuacji jako że PRL dała jej w posagu ogromną ilość gruntów. Budownictwo powinno więc w II RP kwitnąc. Jednak zamiast niego kwitła potężna korupcja.  

Nigdzie w świecie, gdzie samochody i paliwa są tanie  ( oczywiście na tle wynagrodzeń ) nie udało się w 100%  rozwiązać problemu okresowo zatłoczonych autostrad i korkow ulicznych w mieście. Inteligentne systemy kierowania ruchem odrobine zmniejszaja problemy. Z drugiej strony zachęca to potencjalnych uzytkowników do korzystania z samochodu. Samochód osobowy daje bezcenna wolność sprawnego poruszania sie. Taksówki miejskie są jednak drogie i nie zawsze dostępne. Być moze lepszymi taksówkami będą samochody autonomiczne.

Genialny Henry Ford postawił Ameryke na kołach samochodów. Zrewolucjonizował produkcje masową, któa uzyskała ogromna wydajność co pozwoliło bardzo obniżyc ceny i umasowić rynek. Henry Ford był antysemitą i może z tego powodu jego ogromna rola jest umniejszana. Automatyzacje u Forda zaczęto wdrażać już od lat trzydziestych.
W latach piećdziesiątych co 6 Amerykanin pracowal w firmie bezpośrednio lub pośrednio pracujacej dla przemysłu motoryzacyjnego. Amerykanie na samochody wydawali 20% wynagrodzeń.
Przemysł samochodowy w gigantycznych ilościach pożerał stał, szklo, plastiki, miedz i aluminium.

Odchodzące pokolenia zostawiają swoim dzieciom w spadku cały majątek a w tym cała publiczną  infrastrukturę. Zostawiają też publiczny dług. W systemie kreacji pieniądza jako długu rządowego, dług publiczny musi istnieć. Zbudowana lata temu infrastruktura bywa niedowartościowana i niedoceniana. Dopiero nowe inwestycje uświadamiają jak wysoki jest poziom kosztów infrastruktury. 
W ostatnich kilkudziesięciu latach poważnie została zaniedbana infrastruktura w USA. Teraz trzeba wyłozyć sporo środkow i przystapic do remontów i modernizacji. Potrzeba na to już blisko 4000 mld dolarow !

 W dojrzałej, nowoczesnej, normalnie funkcjonującej  gospodarce wykorzystanie mocy produkcyjnych jest na poziomie 70-80% i wystarczają inwestycje odtworzeniowo - modernizacyjne na poziomie ledwie 15-17% PKB. Przy takim poziomie wykorzystania mocy nowe inwestycje ( częściowo także infrastrukturalne ) sa niecelowe i niepotrzebne. Gdy gospodarka wdraza nowe technologie i wyroby oraz silnie się modernizuje poziom inwestycji jest większy. To nowe odkrycia i innowacje stanowią o wielkości inwestycji. Innaczej jest w gospodarce imitacyjnej goniącej czołówke swiatową, która wdraza obce technologie. W Japoni i RFN w czasie "cudów gospodarczych"  poziom inwestycji dochodził do 35% ! Poziom inwestycji w gwałtownie rozwijajacych sie Chinach dochodził do 50%. Oni budują swoja przyszłość tak jak kiedyś budowały USA, Japonia czy Niemcy.

W krajach peryferyjnych nierozumiana i niedoceniana jest rola koncerów , które organizują wokół siebie całą gospodarke.
Oczywiscie małe i średnie firmy są potrzebne ale to nie one decydują o rozwoju gopodarki i przyszłości.

Deloitte w raporcie "Europejskie Potęgi Budowlane 2015" z lipca 2016 roku -
https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/real-estate0/articles/european-powers-of-construction-2106.html?nc=1
- dał tabele, Ranking 50 największych firm budowlanych w Europie. Wielka Brytania ma w rankingu  13 firm. Sześć firm pochodzi z Hiszpanii, a po cztery z Holandii i Szwecji.  Trzy firmy są z Grecji, Francji oraz Włoch. Austria, Turcja, Portugalia, Finlandia oraz Dania mają po dwie firmy w raporcie. Po jednej firmie mają Niemcy, Szwajcaria, Norwegia i Belgia. Łączna wartość sprzedaży tych 50 firm budowlanych w Europie osiągnęła w 2015 roku  301,5 mld EUR. ­

środa, 22 lutego 2017

Inwestycje infrastrukturalne 18

Inwestycje infrastrukturalne 18

 Zmienność sumarycznej mocy generowanej przez elektrownie wiatrowe maleje wraz ze wzrostem obszaru na którym one pracują.
Myśląc poważnie o rozbudowie europejskiej energetyki wiatrowej trzeba radykalnie zwiększyć przepustowość transgranicznego systemu przesyłowego. Można w miejsce starych linii energetycznych postawić nowe o dużo większej mocy - większym napięciu, większych przewodach i zwielokrotnionych liniach. Popularność zdobywają kompaktowe linie energetyczne. Zmodernizowane a w istocie zupełnie nowe i duzo mocniejsze stacje elektroenergetyczne mogą zajmowac stare miejsce. Idzie to jednak dość opornie.
Powstaje pytanie kto i dlaczego za te inwestycje ma zapłacić ?  Rzecz jasna producenci zielonej energii nie chcą za to płacić uważajac że skoro po zawyżonych cenach na nierynkowych zasadach już jest od nich kupowana zielona energia to takze za jej przesył i magazynowanie zapłacic ma społeczeństwo.

Słowo infrastruktura w języku francuskim pojawiło sie w 1875 roku zaś w angielskim w 1887 roku : "The installations that form the basis for any operation or system" czyli instalacje podstawowe dla funkcjonowania systemu.

Badacze są zgodni co do tego że poważne  braki w infrastrukturze są najpoważniejszym hamulcem w rozwoju biednych krajów. W krajach kleptokratycznych  oligarchia rozkrada budzet i zagraniczną pomoc oraz kredyty.
Szacuje sie ze dla optymalnego rozwoju gospodarczego Ameryki Łacińskiej powinno sie inwestować w infrastrukture conajmniej 3% PKB. Faktycznie inwestuje sie mniej niż 2% a i tak spora cześć srodków jest rozkradana lub marnotrawiona. 
W Afryce w infrastrukture należałoby średnio inwestować aż 15% PKB ale w niektórych szczególnie zaniedbanych państwach ponad 35%. W sytuacji trwajacych awantur wojennych nikt nie ma tam głowy do budowania infrastruktury.
Niedorozwiniętą infrastrukturę mają państwa Azji. Azjatycki Bank Inwestycji Infrastruktualnych ( Asian Infrastructure Investment Bank, AIIB) ma wspierać budowe infrastruktury w regionie Azji i Pacyfiku. AIIB faktycznie został stworzony staraniem Chin.
Do AIIB przystąpiły liczne państwa i organizacje. Kapitał założycielski banku wyniósł 100 mld dolarów. Polski wkład wyniesie 830 mln dolarów. Możliwe ze AIIB będzie finansował Nowy Jedwabny Szlak.
Bank jest uważany za groźnego konkurenta Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Banku Światowego oraz Azjatyckiego Banku Rozwoju, w których niepodzielnie dominuje Zachód.
Róznych banków rozwoju ( development ) jest sporo ale efekty ich działania są nędzne:
New Development Bank
Asian Development Bank
African Development Bank
Caribbean Development Bank
CAF - Development Bank of Latin America
European Investment Bank
Islamic Development Bank

Inwestycje infrastrukturalne często się przewlekają i to nie tylko w Polsce. Jest kilka powodów tego stanu rzeczy:
- Firmy podejmowały wielkie zadania przekraczające ich kompetencje, organizacje i kapitał, dlatego że nie podjęto sprawdzenia mozliwości wykonawczych i nie wyeliminowano firm  za słabych czyli niezdolnych do terminowego wykonania zadania.
- Dokumentacje projektu opracowywano za późno i wadliwie. Dokumentacje należało wielokrotnie modyfikować w czasie budowy co komplikowało realizacje i znacznie podnosiło koszty wykonawcy
- W przetargach w których jedynym kryterium jest cena wygrywały firmy oferujące nierealistycznie niskie wyceny. Koszty kontraktów w czasie realizacji renegocjowano i podnoszono wyceny. Taki sposób postępowania rodzi podejrzenie korupcji w przetargu i przewleka realizacje.
- Duże zamównienia na materialy i zapotrzebowanie na siłę roboczą podnosiły ceny materiałow i siły roboczej
- Przenoszenie wszelkich ryzyk na wykonawce

Brak konernów budowlanych w Polsce nie powinien nikogo dziwić. Załamanie gospodarcze towarzyszące transformacji ustrojowej spowodowało uwiąd wszelkiego budownictwa. Symptomatyczne było glębokie załamanie produkcji cementu i stali. Budownictwo w Polsce odrodziło sie dopiero po wejściu Polski do UE.

Port lotniczy Berlin-Brandenburg im. Willy’ego Brandta ( Flughafen Berlin Brandenburg ) w Schönefeld, na południe od Berlina, przy autostradzie A113, budowany od 2006 roku ( planowanie rozpoczeto w 1991 roku ) z szacowanym budżetem 2.83 mld Euro, planowano otworzyc w 2012 roku. Port miał obsługiwac 27 milionów pasażerów rocznie, a po ewentualnej rozbudowie  50 milionów. Obecnie przewiduje sie uruchomienie lotniska w 2019 roku ! Port lotniczy miał zbankrutować w 2016 roku ale EU zgodziła się na udzielenie potęznej pomocy publicznej. W 2016 roku koszt budowy wyniósł już 6.8 mld euro.
Budowę Filharmoni nad Łabą ( Elbphilharmonie, alias Elphi ) w Hamburgu  rozpoczęto w 2007 roku. Salę koncertową na 2100 miejsc zaprojektowano jako „szklany namiot". W kompleksie są sale konferencyjne, spa i parking. Taras widokowy ma 4 tysiące metrów kwadratowych powierzchni. Budowę o budżecie 76 mln euro planowano zakończyć w 2010 roku. Tymczasem budowę ukończono w 2016 roku z szokującym kosztem 866 mln euro !

Wszelkim inwestycjom sprzyja mądre i stabilne prawo. Tymczasem pobito kolejny  rekord produkcji "prawa" w Polsce.
W 2016 roku weszły w życie "prawa" zajmujące 31 906 stron maszynopisu. To o 7,5% więcej niż w rekordowym roku 2015.
Drugą najliczniejszą grupą pod względem produkcji stron maszynopisu były nowe przepisy regulujące kwestie infrastrukturalne:  przepisy budowlane oraz związane z energetyką i transportem.

Inwestycje infrastrukturalne 17

Inwestycje infrastrukturalne 17

Konsumpcja energii elektrycznej per capita jest skorelowana z PKB per capita. W Polsce konsumpcja energii jest niewielka a infrastruktura energetyczna miast nie ma dużych rezerw. 
Tesla Motors oferuje samochody elektryczne z  akumulatorami magazynującymi  60 kWh, 70 kWh, 85 kWh lub  90 kWh energii. Oczywiście im większa pojemność akumulatorów tym lepsze osiągi samochodu i wyższa jego cena. Tesla w całej swojej historii wyprodukowała tylko niepełne 400 tysięcy pojazdów dokładając około 4 mld dolarow do tego biznesu czyli po 10 tysięcy dolarów na samochód mimo iż samochody Tesli są bardzo drogie.
Wadą obecnych samochodów elektrycznych jest długi a nawet bardzo długi czas ładowania akumulatora z domowej sieci energetycznej. Media obiegaja wiadomosci o przelomowych odkryciach naukowcow w dziedzinie akumulatorów. Elektryczne tankowanie samochodu ma trwac zaledwie kilka minut ! Z uwagi na sprawność procesu elektrochemicznego w czasie ladowania akumulatora trzeba mu dostarczyc wiecej energi niz on magazynuje. Załóżmy optymistycznie sprawność akumulatora na 85% i sprawnosc ladowarki na 95% a czas ladowania 3 minuty . Niech super ładowarka na stacji do tankowania podaje akumulatorowi samochodu napiecie 250V pradu stalego. Dla akumulatora o pojemnosci 90 KWh ma poplynąć prąd o natężeniu 9473 Amperów i mocy 2368 KW czyli prawie 2.4 MW ! To jakies szaleństwo ! Taki wielki prad można podać masywnymi szynami jak w energetyce z turbogeneratora ! Prąd mozna zmniejszyc podwyższajac napiecie ! A co wtedy z bezpieczenstwem ?
Niech będzie stacja szybkiego ladowania na 10 samochodów o mocy 24 MW. Z uwagi na czas ladowania i tak obsluzy ona mniej samochodow niz konwencjonalna stacja paliw. Trzeba ja zasilac z linii wysokiego napięcia 110 KV !

W cenie paliwa samochodowego sa ogromne podatki na których stoi budzet państwa podczas gdy w energi elektrycznej podatki są symboliczne. Popularyzacja samochodów elektrycznych spustoszy skarb panstwa i trzeba bedzie dolozyc poteżny podatek od energii  jak od benzyny.
Na rozwój rynku aut elektrycznych w swiecie znacząco wpływają dotacje do kupna samochodu oraz regulacje prawne i organizacyjne.
W Polsce jest najwyżej 200 samochodów elektrycznych ( w tym kilka Tesli ) a wiec póki co nie ma zadnego problemu.
Tesla zapowiedziała budowe kilku (!) stacji ładowania przy polskich autostradach. Infrastruktura ma jednak służyć tylko i wyłącznie jej klientom, którzy będą podróżować z Niemiec do Polski lub tranzytem do Skandynawii.
Fascynaci samochodów elektrycznych żądają potęznych dotacji do kupna samochodów i darmowych stacji ich ładowania Pytam komu trzeba zabrać potrzebne na to miliardy ? Ci fascynaci powinni zobaczyc ile energii elektrycznej produkują hydroelektrownie w Norwegi gdzie subsydiowane są zakupy samochodów elektrycznych.

Jak wycenic "czas - prace" osoby dojezdżającej samochodem do pracy, stojącej w korkach drogowych ? Zdaniem "nadzwyczajnej kasty ludzi" z Sądu Najwyzszego  dojazd to nie jest czas pracy. Nie ma w zadnym polskim dokumencie wyceny czasu stania w korkach. Widać czas stania w korkach jest dla urzedników darmowy.
Czy godzina stania w korkach boskiego bankiera inwestycyjnego zasiadającego w fotelu ze skóry penisa rzadkiego wieloryba i palącego najdroższe cygara zwijane na goracych udach Kubanek, jest warta kilkudziesieciu tysięcy dolarów ? A ile kosztowała godzina czasu wielkiego  złodzieja  Kulczyka ? 
Alternatywnie w straconym czasie można  ugotować obiad dla całej rodziny ( alternatywna płatna praca kucharza w restauracji ), zająć sie dziecmi to znaczy uczyc je ( płatna praca nauczyciela ) i wychowywac ( prac przedszkolanki ), można ogarnąć ogród ( płatny ogrodnik ) i dom ( płatna Marysia ), odprężyć sie, odpocząc aby być wydajnym pracownikiem.
Stanie w korkach irytuje kierowców , którzy następnie powodują wypadki, nierzado ciężkie o potęznym ciężarze finansowym. 
Względnie łatwo można oszacować zużycie paliwa przez stojące w korkach samochody podobnie jak extra zuzycie ich mechanizmów.

Unia Europejska zajmuje sie czasem rzeczami potrzebnymi. Connecting Europe Facility to unijny fundusz wspierający budowę wspólnego rynku wewnętrznego. Otrzymamy z niego ponad 107 mln euro dofinansowania do budowy gazowego interkonektora Polska-Słowacja. Docelowo umożliwi on przesył na Słowację z Polski do 5,7 mld m sześciennych gazu rocznie zas ze Słowacji do Polski 4,7 mld m sześciennych na rok. Cały korytarz gazowy Północ-Południe ma się kończyć terminalami LNG  w Świnoujściu i na chorwackiej wyspie Krk.
Powstaje jednak pytanie czy napewno w sytuacji gdy gdzieś zabraknie dostaw gazu i powstanie dziura w europejskim bilansie gazu,  państwa zechcą się podzielić swoimi dostawami ?

Ocena i wycena ryzyk ( i ich wag ) jest potrzebna w wielu obszarach.
Suwerenne panstwo, ktore nie chce być obiektem agresji i podboju musi na infrastrukture militarną, sprzęt oraz zolnierzy łozyć proporcjonalnie do szansy - prawdopodobieństwa  agresji przez sąsiada. Po to poważne państwa mają wywiad i agencje analizujące dane wywiadu aby ocenić ryzyko. Sąsiad agresji nie dokona gdy bedzie ona kosztowna ( im lepsza obrona tym większe koszty agresji ) na tyle że późniejsza eksploatacja podbitego bedzie nieoplacalna
"Chcesz miec pokoj - szykuj sie do wojny" "Kto nie chce płacić na własną armie będzie łozył na cudzą"
Ocena ryzyka jest kluczowa dla funkcjonowania banków i całego systemu finansowego.
Ocenia się zgodnie z normą PN-N-18002 ryzyka zawodowe związana z pracą wykonywaną na konkretnym stanowisku.
Pojęcie ryzyka zawodowego zostało ustalone w dyrektywie unijnej z dnia 12 czerwca 1989 roku o wprowadzeniu środków w celu zwiększenia bezpieczeństwa i poprawy zdrowia pracowników podczas pracy.
Według definicji Ministerstwa Pracy, ryzyko zawodowe rozumiane jest jako:
"prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń (zagrożeń) związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty oraz ich skutków dla zdrowia lub życia pracowników w postaci chorób zawodowych i wypadków przy pracy"
Intuicyjnie ryzyka szacują też wszyscy przedsiębiorcy. 
W przypadku inwestycji w nową elektrownie węglowa trzeba brać pod uwagę ryzyko wzrostów opłat od emisji CO2 a takze możliwość wprowadzenia surowych norm emisji na rtęć i metale ciężkie czyli wymuszonej kosztownej rozbudowy elektrowni o instalacje oczyszczające.  Wysokie opłaty i surowe normy emisji uczynią "inwestycje" nonsensem i wyrzuceniem pieniędzy.

W Polsce dane pozwalajace optymalizować inwestycje infrastrukturalne mają tylko urzędy i instytucje. Spotyka się stwiedzenia ze złe drogi mogą być przyczyną 70% wypadkow. Jednak rzetelne ustalenie tego stanu rzeczy wymaga dostępu do ustaleń policyjnych śledztw powypadkowych czy też wyroków sądowych, akt spraw ubezpieczeniowych i dokumentacji leczenia oraz rehabilitacji czy ustalenia renty inwalidzkiej. Wypadek wypadkowi nierówny. Dużą wagę mają ciężkie wypadki z ofiarami w ludziach.

Szaleńcy z ministerstw wymyslili sobie ze Polska w 2010 rou zużyje 26 miliardów m3 gazu ziemnego. I na tyle podjęto zobowiązania importowe. Tymczasem Polska zuzyła tylko 14,4 mld m3 gazu a w tym 4.2 mld m3 gazu wydobytego w Polsce.
Polska jest rajem dla biurwy, która w ogóle nie mysli i za nic nie odpowiada. Komunizm był władzą nomenklatury bez odpowiedzialności. Postkomunizm jest zaś rakiem tkanki społecznej.
Przesluchania przed Sejmową Komisja Śledczą do sprawy afery Amber Gold pokazują co za barany siedzą po wysokich polskich urzędach.

wtorek, 21 lutego 2017

Inwestycje infrastrukturalne 16

Inwestycje infrastrukturalne 16

Kierowcy stojący w korku bezpowrotnie tracą swój cenny czas ( za czas pracownika - kierowcy płaci firma ), nadmiernie zużywają prywatne paliwo i prywatny samochód. Inwestycje w sieć dróg czy ulic są natomiast finansowane ze środków publicznych.
Zależnie od ceny ropy naftowej na rynku światowych, w modelu europejskim  dwie trzecie do trzech czwartych ceny paliwa stanowią rózne opłaty i podatki czyli w istocie podatki. Podatek od paliwa jest największą pozycją przychodową we współczesnym budzecie. Z podatków tych ma byc finansowane:
- budowa i utrzymanie sieci dróg
- ochrona zdrowia wszystkich poniewaz wszyscy wdychamy zanieczyszczone powietrze. W praktyce leczenie ludzi starszych pochłania gro środków
- leczenie ofiar wypadków i ich, często dożywotnie, renty

Budzet państwa jest homogeniczny to znaczy środki z podatków wplywają do "wora" i z tego  wora środki wydawane są na różne cele warte uznania lub są rozkradane. Lepsza byłaby sytuacja dokładnego przyporzadkowania pozyskiwanych podatków do konkretnych wydatków.
Sybsydiowanie transportu prowadzi do marnowania środków i marnotrawnego a nawet bezsensownego  używania transportu.
Poważne wątpliwości budzi finansowanie z podatków od paliw leczenia ofiar wypadków i finansowanie rent inwalidzkich. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest finansowanie leczenia ofiar wypadków i rent dla nich z indywidualnego ubezpieczenia Odpowiedzialnosci Cywilnej OC. W tym rozwiązaniu składka na ubezpieczenie OC dla pirata drogowego jest astronomiczna wyłączajac go z aktywności i dalszego szkodzenia społeczeństwu. Sama możliwość ostrego podniesienia indywidualnej składki na OC działa na kierowców dyscyplinująco. Pamiętać nalezy ze w Polsce , na tle zachodu, wypadkow jest za dużo. Obejmowany przez polskie OC koszt naprawy uszkodzonych samochodów jest tylko malym ułamkiem kosztów leczenia ofiar wypadkow drogowych i rent dla nich. 

Rozważmy jak działaby automatyczny regulator majacy dbać o to by nie było korków na drogach. Regulator wyliczyłby optymalny przydział śrdków na drogi biorąc pod uwage także tracony czas kierowców, nadmierne zużycie paliwa i samochodów oraz koszty wypadków. Za pieniadze ze zwiększonego podatku od paliw budowano by drogi dla osiągnięcia optymalnego rozwiązania. Z drugiej strony droższe paliwa racjonalizują transport. Cześć kierowców w miescie cześciej skorzysta ze srodków komunikacji miejskiej zamiast z prywatnego samochodu.  Oczywiście budzet dla takiego rozwiązania nie moze mieć wspołnego wora bowiem zwiekszone podatki paliwowe wykorzystano by z pewnościa do finansowania uprzywilejowanych emerytów !

W centrach miast stosowane są opłaty parkingowe celem racjonalnego użycia miejsc parkingowych tak aby chętni mogli zaparkowac samochód i skorzystac z handlu i usług. W kazdym systemie regulacyjnym wyjątki burzą logike systemu. Gdy prawie za darmo moga parkowac samochody mieszkancy domów przy ulicy to parking jest po prostu zajęty !  Dziwne zwolnienia otrzymują urzędnicy i klienci urzędów nie mogą zaparkować samochodu. Wyjątki stwarzaja równych i równiejszych !

Państwo powinno zajmować sie tylko zadaniami ktorych nie chcą lub nie mogą dobrze wykonać przedsiębiorstwa. Infrastruktura to przykład takiego zadania.
Państwo mając monopol w energetycznych sieciach przesyłowych moze narzucić wręcz zbojeckie opłaty za przesył energi na przykład po to aby sfinansować rozbudowe sieci czy budowę nowych elektrowni.

Zbankrutowany amerykańśki Enron jest przykładem fatalnej roli prywatnych firm w infrastrukturze. Enron nalezal do największych firm amerykańskich końca lat dziewięćdziesiątych.
Teatr muzyczny w Huston wystawił satyryczną dwuaktówkę "Enron: The musical" gdzie w 28 piosenkach "pracownicy i szefowie" śpiewają o sprawach firmy. Jako podklady muzyczne uzyto wielkich broadwayowych hitów. Glówne role w satyrze odgrywają jego prezesi wyśpiewujący o swoich prawdziwych pomyslach na gigantyczne oszustwa maskowane w porozumieniu z renomowanym "księgowym" Arthurem Andersenem. Sytuacja jest rzeczywiście komiczna bowiem prezesi Enronu faktycznie cienko "zaspiewali" przed sądem federalnym w Huston gdzie oskarzeni byli o dziesiątki zarzutów związanych z doprowadzeniem firmy do upadlości i oszukaniem dziesiątków tysięcy ludzi.
Prezes Enronu J. Skilling został uznany za winnego 19 zarzutom, za co skazano go na 24 lata i 4 miesiące więzienia, a także obłożono karą wypłaty odszkodowania w kwocie 45 mln dolarow. Przewodniczący rady dyrektorów K. Lay został uznany za winnego sześciu zarzutom, jednak nie zdążył odbyć kary, gdyż zmarł na zawał serca w lipcu 2006 roku.
Enron wymyslił i zastosował strategie fikcyjnych identycznych dwukierunkowych przesyłow energi nazwana Dead Star. Oczywiscie niczego nie przesyłal. Dzieki niej za nic kasował Kalifornijczyków.
To Enron stwierdził ze najlepiej jest maksymalnie zaniedbać sieć przesyłowa aby pozniej pod hasłem przeciazen i zatorow ostro kasowac klientow za usługi przesyłowe.  
   
Od ponad 40 lat w inżynierii mechanicznej, elektrycznej i budowlanej stosowane jest projektowanie wspomagane komputerowo czyli CAD ( Computer Aided Design). System CAD służy do kreslenia oraz wykonywanie dokumentacji rysunkowej z modeli cyfrowych. Program ma baze danych elementów standardowych i opracowanych indywidulanie. Edytor graficzny pozwala na tworzenie efektownych realistycznych trojwymiarowych prezentacji. Jednak "inteligencja" takiego systemu jest prawie ze zadna. Z systemem CAD może wspólpracowac system CAM - Computer Aided Manufacturing ( komputerowe wspomaganie wytwarzania) automatycznie generujacy pliki do maszyn CNC i robotów.
"Inteligencja" to dopiero  metoda elementów skończonych dla obliczen wytzymałościowych,  inżynieria odwrotna RE ( Reverse Engineering ) oraz optymalizacja. Z tą ostatnią są największe problemy mimo iż wielkie koncerny nad tematem optymalizacji zawziecie pracują od czasu narodzin komputerów w latach pięćdziesiątych

Przełom lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych przyniósł wysyp  zastosowań metod programowania liniowego i jego odmian oraz optymalizacji nieliniowej. Stara, obszerna ( blisko 700 stron ) książka „Matematyczne podstawy projektowania inżynierskiego”, R.Stark, R.Nichols, PWN 1979 daje także przegląd zastosowań metod optymalizacji. Angielskojęzyczny oryginał tej książki, Mathematical Foundation for Design: Civil Engeenering Systems,  Mc Graw-Hill Inc. wydano w 1972 roku. Książka jest poświecona sprawom badan operacyjnych i inżynieri systemów (  operations research and systems engineering , brak dobrej terminologi polskiej ). Zawiera bardzo dużo przykładów inżynierskich do samodzielnego rozwiązania.

Od lat siedemdziesiątych w zasięgu dużych firm zachodnich sa różne algorytmy do optymalizacji.
Popularyzacja komputerow PC przyniosła ogólną dostępność edytorów graficznych CAD do rożnych celów projektowych. Dopiero jednak w XXI wieku komercyjne programy wyposażano w rózne efektywne ( a nie pozoracyjne ) algorytmy do optymalizacji konstrukcji.
Wspołcześnie chinski projektant wyposażony w odpowiednie oprogramowanie może szybko stworzyć odpowiedni projekt optymalnego ( według mieszanki kryteriów ) mostu czy tunelu. Program może mu zrobić harmonogram działań. Stworzy pliki sterujące do maszyn CNC chocby tnących i spawających grube blachy na konstrukcje mostu.,itd.
W stosunku do amerykańśkich inżynierów sprzed 50-80 lat Chińćzyk jest w bardzo komfortowej sytuacji.  Czerpie z potencjału zapoznienia Chin.