Laboratorium zaawansowanej elektroniki i automatyki 229
Spis treści
1.Rozwój
2.Peryferium
3.Korumpowanie nauki
1.Rozwój
Wzrost PKB nie jest dobrą miarą realnego rozwoju. A PKB „masowany” i liczony kreatywnie służy do dezinformacji co pozwala rządom się dalej zadłużać.
Przykładów realnego rozwoju jest w świecie sporo. Dużo dobrych, nowoczesnych, rentownych, trafionych inwestycji oznacza rozwój a nie tylko papierowy wzrost.
Ambicją każdego cywilizowanego kraju jest posiadanie zintegrowanego systemu transportowego. Czas podróży „od drzwi do drzwi” jest dobrym kryterium optymalizacji dla takiego systemu pasażerskiego. Koszty transportu towarowego wpływają na konkurencyjność gospodarki.
Optymalna szybkość transportu pasażerskiego rośnie z PKB pc. Chiny są już na tyle bogate ze transport lotniczy racjonalnie stał się masowy.
Port lotniczy Pekin-Daxing zbudowano w 5 lat i oddano do użytku w 2019 roku. Szybko włączono go do ruchu lotniczego bez likwidacji innych lotnisk. Budowa obejmowała też m.in. szybkie połączenia kolejowe i zintegrowany dworzec. Lotnisko zbudowano z 4 pasami startowymi z możliwością dobudowy kolejnych 3 pasów tak aby docelowo (lotniczy ruch pasażerski rośnie w Chinach wraz z dochodami ludzi ) obsłużyć 120-200 mln pasażerów rocznie. Aby obsłużyć potężny ruch lotnisko ma dwie pełne wieże kontrolne zintegrowane z krajowym systemem radarowym i obserwacyjnym (żaden samolot nie może zaginąć). Normalnie każda wieża obsługuje 2 pasy ale w sytuacji awaryjnej każda może obsłużyć cały ruch.
W 2025 roku obsłużono 54 mln pasażerów co dało wzrost rdr o 8.5%. Startów i lądowań było 346 tysięcy (6.3%). Cargo wyniosło 370 tysięcy ton (13.2%)
Największy na świecie budynek - hala lotniska ma 700 tysięcy m2 powierzchni. Jego piękno zapiera dech w piersi. System jest przy tym funkcjonalny.
Całkowity (także z peryferiami) koszt całego systemu wyniósł równowartość 63 mld dolarów.
Najbardziej znanym współczesnym przykładem średnio - małego portu lotniczego szybko zbudowanego od zera w 11 miesięcy jest Międzynarodowy Port Lotniczy Turkiestan (Hazret Sultan International Airport) w Kazachstanie. Jest najszybciej zrealizowanym kompletnym projektem tego typu na świecie. W dodatku na gołej ziemi bez żadnej infrastruktury przed budową.
10 maja 2018 roku Sejm uchwalił ustawę o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, która określiła zasady przygotowania i realizacji tej inwestycji....
„CPK: sześciu prezesów od 2018 r. Spółka wydała 17 mln zł na pensje zarządów”
Realnie niczego nie zrobiono. To ponadczasowy Miś !
2.Peryferium
Kraje peryferyjne rynkowi światowemu sprzedają swoją Tanią Siłę Robocza i surowce naturalne. Wszystko w tych krajach co jest nowoczesne i rentowne należy do obcych inwestorów.
Kraje półperyferyjne rynkowi światowemu sprzedają swoje nienowoczesne wyroby wykonane maszynami, urządzeniami i technologią kupioną w krajach Centrum Światowego Systemu.
Kraje Centrum rynkowi światowemu sprzedają swoje nowoczesne wyroby wyprodukowane stworzoną własną technologią.
Powyższy podział bazujący na danych statystycznych jest ścisły i nie ma w nim żadnej dowolności!
Peryferyjność i półperyferyjność mają też swój koloryt i smaczek wewnętrzny – korupcja, kompradorstwo, pasożytnictwo i „nauka”.
Mądre rządy robią wszystko aby wyrwać się z peryferyjności. Chiny z pozycji głęboko peryferyjnej poprzez półperyferyjność stają się obecnie Centrum Świata.
Chiny przez pierwsze 10 miesięcy 2026 uzyskały ze światem nadwyżkę handlową 1040 mld dolarów. Konkurencyjność Zachodu upada i Chiny wypychają Zachód ze światowego rynku. Wysokie cła na chińską produkcje nałożone przez Pomarańczowego Gołąbka Pokoju nic nie dały.
Zachód traci konkurencyjność. Przejściowym ratunkiem jest korzystanie z tańszej siły roboczej. Przykład - Stellantis w listopadzie 2026 zamknął blisko 60 letnią francuską fabrykę silników spalinowych France de Mecanique (Stellantis Douvrin). Produkcje przeniesiono do Maroka i na Węgry.
"Zachód traci konkurencyjność. Nie da się żyć na dotychczasowym poziomie licząc że Chiny,
Indie... będą produkować i dostarczać wszystko za bezcen a młodzi ludzie na Zachodzie będą
tylko imprezować, latać z nudów co tydzień do innego miasta na imprezy , wymyślać "zielone
łady" za które zapłacą rodzice bo przecież są bogaci . Politycy na Zachodzie nie potrafią
powiedzieć ludziom prawdy: SKOŃCZYŁO SIĘ ! Zachód jest już zadłużony po kres horyzontu. Nie ma już przestrzeni to dalszego samooszukiwania się. A społeczeństwa jeszcze tego nie
rozumie. Tzw. młodym generacjom się wydaje że tatuś nadal jest bogaty tylko z niewiadomych
powodów nie chce płacić na ich potrzeby. A tatuś jest bankrutem i trzeba będzie ograniczyć
standard życia o 60%."
Polska wkroczyła na drogę peryferyjną w XVI wieku i dalej jest peryferią - półperyferią. Miejsce w hierarchii światowego systemu decyduje o tym kto na kogo pracuje i kto dużo zarabia.
Czasy wielkich konfliktów dają szanse dobrze rządzonym krajom i osłabiają źle rządzone kraje.
W czasie II Wojny Anglia desperacko potrzebowała potężnej pomocy gospodarczej i militarnej USA, gdzie dominował izolacjonizm. Stawa była ogromna. Jeszcze przed pierwszym spotkaniem prezydenta Roosevelta z premierem Churchillem wstępnie ustalono że imperium brytyjskie porzuci niedługo kolonializm ! Koszt do zapłacenia za pomoc USA przez Anglię był koszmarny.
Mówiąc językiem Chin – Cesarz może być tylko jeden. Wchodzący w życie Neokolonializm USA okazał się dla świata gorszy od brytyjskiego kolonializmu.
Na tej zasadzie - Cesarz może być tylko jeden - USA nie mogły zdzierżyć silnego ZSRR z jego satelitami.
Za prezydentury Trumana od 1947 roku USA wdrażały modyfikowaną później doktrynę Powstrzymywania ZSRR (w mniejszym stopniu Chin) czyli bloku wschodniego. Miała ona trzy komponenty: polityczny, militarny i gospodarczy.
-W krajach zagrożonych rewolucją społeczną USA pomagały nawet najgorszym dyktaturom co było obrzydliwe
-USA pomagały krajom zagrożonym militarnie przez „komunizm” i dokonywały wyprzedzających interwencji militarnych
-USA starały się na wszelkie sposoby gospodarcze szkodzić blokowi wschodniemu. Także wywołując konflikty w samych tych krajach.
USA po 1946 roku dawały szpiegom – banderowcom, szczególnie wcześniej służącym w SS, pieniądze na dywersje, sabotaż i uprawianie bandytyzmu na Ukrainie. Sowiecka bezpieka ich wyłapywała. Po przesłuchaniach – torturach z reguły pracowali dla sowietów m.in. wyciągając od Ameryki pieniądze i informacje. Odmowa współpracy oznaczała obóz na Syberii lub zaginięcie czyli piec.
Oprócz zbrodniczości doktryna ta była po prostu zwyczajnie głupia. USA zrzucając na Wietnam 7 mln ton bomb (dużo więcej niż użyto w całej II Wojnie), mordując i okaleczając miliony ludzi uważały że toczą wojnę obronną Proxy z agresywnymi ZSRR i Chinami. Była to kompletna bzdura a Wietnamczycy chcieli wyzwolić się z kolonializmu i uzyskać niepodległość ! Zresztą wcześniej Ho Chi Minh wielokrotnie, prosił i błagał USA o pomoc w wyzwoleniu.
Kłamliwość walki z komunizmem była zbliżona do późniejszej walki z terrorem. Nie chodziło o żaden komunizm ale o hegemonie i neokolonializm.
Polska Ludowa rozpoczęła byt w niezwykle trudnych warunkach. Kraj był spustoszony i potwornie zaminowany. Stan tkanki biologicznej narodu był opłakany. Rządy sanacji i II Wojna cofnęły Polskę do poziomu z 1900 - 1905 roku ! Gdy groziła fala masowego, śmiertelnego głodu, bandy usiłowały wszcząć wojnę domową.
Powojenny bandytyzm jest wszędzie rzeczą normalną. Względny porządek mogło zaprowadzić w Polsce tylko wojsko i uczyniło to w sposób delikatny, wręcz aksamitny.
PRL rozwijał się trochę wolniej niż kraje Europy Zachodniej w Złotym Wieku Kapitalizmu, ale ten wyjątkowy okres przeminął z wiatrem.
Branie przez ekipę Gierka od jawnego wroga kredytów (trwała Zimna Wojna ) było samobójstwem - szaleństwem i oczywiście źle się skończyło.
PRL stała się państwem półperyferyjnym.
W pierwszej połowie lat osiemdziesiątych konflikt między USA a ZSRR wyglądał jak szybka jazda dwóch wariatów naprzeciw z których jeden musi ustąpić lub oboje zginą w czołowym zderzeniu. Wycofali się sowieci.
Po zdjęciu zachodnich blokad i po połowicznym oddłużeniu w 1990 roku gospodarka PRL-III RP ruszyła by z kopyta ale taka szansa rozkradzenie kraju zdarzyła się po raz pierwszy w historii ludzkości ! Ustaleń Rockefelera z Jaruzelskim dalej nie znamy i raczej już nie poznamy.
Transformacja ustrojowa dokonała peryferyzacji polskiej gospodarki czyli strukturalnego uwstecznienia.
Gospodarkę nowej III RP mieli zbawić boscy inwestorzy z Zachodu zaś bezpieczeństwo zapewnić USA czyli NATO. W nowym porządku Polska miała być zasobem dla Niemiec i jest takim zasobem.
Na terenie Polski prawie wszystko co jest nowoczesne i rentowne należy do zachodniego kapitału. Nierzadko zachodnie firmy mają dalej polskie nazwy !
Skumulowany i zwaloryzowane bezpośrednie inwestycje (w tym reinwestycje) zagraniczne w latach 1990-2025 wyniosły prawie 408 mld dolarów. O ile wyprzedawane polskie firmy kupowano za 2-5% ich wartości to nowe inwestycje z kolei strasznie zawyżano aby nie płacić podatków.
Te 408 mld dolarów to circa 40 % PKB z 2025 roku a więc niewiele.
Jesteśmy w sytuacji w pewnym sensie nie do odwrócenia, ponieważ jesteśmy „krajem posiadanym przez kogoś z zagranicy” – mówił na antenie TV Mateusz Morawiecki, minister rozwoju i minister finansów. Morawiecki nawiązał w ten sposób jednego z komentatorów Bloomberga, Leonida Bershidsky’ego.
Szereg przedsiębiorstw przeszło w sposób grabieżczy w ręce prywatne, które też nie potrafiły wielu firm rozwinąć i one zostawały w stadium upadku w bankructwie, a często też powodowały, że było to zwykłe przejęcie udziału w rynku przez firmy zagraniczne – wyjaśniał.
Morawiecki, dodając, że Polska musi zmierzyć się z odkręcaniem 20 lat błędów. Nie jesteśmy w stanie zastosować dobrego modelu gospodarczego, ponieważ oddaliśmy kompetencje nadzoru nad handlem w ręce Komisji Europejskiej 1 maja 2004 roku – zwracał uwagę, dodając, że wyjście z Unii nie rozwiąże sprawy.
Wicepremier uważa, że gdyby Polska mogła realizować podobną politykę jak wcześniej Korea
Płd., nasz wzrost wynosiłby 8-9 %.
Tego co zrobiły ze sobą kraje postkomunistyczne nie są w stanie zrozumieć Chińczycy: „Sprzedaliście kraj i siebie w niewole za trochę zielonego papieru”
Faktycznie NBP ma około 80 mld dolarów w złocie i około 250 mld gotówki. Ta gotówka traci na realnej wartości.
Miejsca pracy w nowoczesnej gospodarce mogą by bardzo drogie ale wysoko produktywne. Takiej gospodarki zachodni kapitał nie budował w Polsce a interesowały go wyłącznie tanie polskie rączki do pracy.
Obecny pseudo - wzrost gospodarczy finansowany jest długiem ale on nie podnosi potencjału gospodarczego i nie buduje podstawy do wzrostu w przyszłości.
Łamany jest art. 219 Konstytucji RP i wydatki przenoszone są poza budżet. „Masz gorączkę, zbij termometr”
Zdrowe publiczne inwestycje czyli wydatki majątkowe związane z innowacyjnością i produktywnością są małe. Niskie są też inwestycji przedsiębiorstw prywatnych.
Zadłużające się państwo jest jak narkoman na głodzie !
Wnioskując z liczby zgłoszeń patentowych to w Polsce żadnej innowacyjności nie ma.
Około 11% „polskiego” eksportu jest w miarę nowoczesne ale zagraniczne firmy w Polsce mają w tym 89% udział. Tak więc realnie - faktycznie polska gospodarka to prymityw.
Duża część polskiego społeczeństwa nie rozumie tego jak bardzo są okradani.
Elektrownie odziedziczone po PRL już dawno powinny być odstawione ale przez 36 lat prawie nie inwestowano. Zachodni kapitał nie chce inwestować w energetykę.
Transformacja energetyczna ma do 2040 roku kosztować Polskę bajeczne 3 bln zł czyli 800 mld dolarów czyli dwa razy więcej niż zachodni kapitał „zainwestował” (w omówionym wcześniej znaczeniu) w Polsce od 1990 roku. To około 200 mld zł rocznie.
Mechanizmy oparte wyłącznie na tradycyjnym długu publicznym i funduszach europejskich są dalece niewystarczające do pozyskania extra (!) 200 mld zł rocznie.
Chyba zbliża się finalna faza Zielonego Szaleństwa ponieważ dojenie narodu przez giga rachunki za paliwa, prąd i ciepło już nie wystarczą autorom tej zielonej koncepcji i potrzebny jest skok na oszczędności. Obejmie to wszystkie formy oszczędzania. Zresztą Ula z Brukseli - Berlina już
kilka tygodni temu o tym mówiła że trzeba "uruchomić" oszczędności mieszkańców UE, żeby "pracowały" na rzecz transformacji w drodze do świetlanej przyszłości Europy.
O ile prywatyzacja była skokiem na majątek krajów postkomunistycznych to nowo planowany giga skok na kasę może być w swoim wymiarze rekordowy w całej historii ludzkości.
W propagandowych hasłach Wiatr i Słońce są za darmo ! Natomiast naród handlowy mawia - „tanio jest zawsze najdrożej”.
Czy możliwy jest awans Polski jako członka EU i NATO w światowej hierarchii gospodarczo – politycznej ?
W EU centrum dyspozycji regulacyjnej jest w Niemczech i połowicznie we Francji. Pod nich ustanawiane są warunki makroekonomiczne gospodarowania i Polska za wysoko nie podskoczy ale znając ograniczenia może je zmiękczać i omijać.
W razie konwencjonalnej wojny NATO-Rosja odbędzie się ona na terenie Polski co cofnie Polskę w rozwoju o circa 25 lat lub więcej.
Ale Polsce najbardziej szkodzą politycy. Bez zmiany systemu politycznego o awansie Polska nie ma co marzyć.
3.Korumpowanie nauki
Nauka została zamieniona w propagandę ! Proces ten zainicjowano już w latach siedemdziesiątych.
A.Wyssana z brudnego palucha "naukowa" teoria multi-kulti przewidywała dzięki imigrantom wzrost innowacyjności, trwały i wysoki wzrost PKB, przewagę konkurencyjną gospodarek, lepsze wykorzystanie kapitału ludzkiego. Przyjmowanie migrantów z III Świata miało być cudowne i zbawienne dla gospodarek i społeczeństw.
Propagandyści nawołujący aby sprowadzać migrantów powoływali się na rzekome dowody historyczne i badania naukowe. Jednak żadnych dowodów nie było. Opłacone stado skorumpowanych „badaczy” cytowało się nawzajem jak kółko wzajemnej adoracji.
Zjawisko masowego przestępczego powtarzanie fałszywych informacji to nic nowego. Wypowiedź szefa MSWiA, Marcina Kierwińskiego, o "fascynacji ideologiami skrajnie prawicowymi" zamachowca z Krakowa - wywołała falę uzasadnionej krytyki w mediach. Fałszywa informacja została szeroko powtórzona w świecie. Przekaz o „prawicowym zamachowcu” poszedł w świat. Wyszukiwarki wskazują na ponad 200 tysięcy powtórzeń w internecie. Nie ma sposobu aby te informacje wycofać z przestrzeni medialnej.
Wypowiedź ta nie była przypadkiem ale ciągiem dalszym wyborczej kampanii nienawiści skierowanej przez PO przeciwko PIS. Hasło 8 gwiazdek ***** *** stworzyła Federalna Służba Bezpieczeństwa w Moskwie a rząd dezinformuje ! Tusk to przecież dalej „Nasz [Moskwy] człowiek w Warszawie”
A jakie są teraz realia imigracyjne. Kilka dni gigantycznych zamieszek i duży kraj Europy – Francja została podpalona przez dzicz rządzoną prymitywnymi instynktami.
B.Nadmierne rozwarstwienie dochodowe i majątkowe oraz pochodna temu wielka spekulacja doprowadziły w USA do Wielkiego Kryzysu, który stał się źródłem II Wojny Światowej.
W Bretton Wood w 1944 roku USA twardo egoistycznie nalegały aby dolar stał się walutą światowych rezerw. USA zwalczały idee lepszego Bankora ale było jasne że zgromadzone w czasie wojny złoto w USA będzie wypływać z kraju.
Koszty wojny Wietnamskiej i programu socjalnego Wielkie Społeczeństwo były przeogromne a deficyty szokująco duże. W końcu prezydent Nixon w 1971 roku zakończył wymianę dolara na złoto dla obcych rządów i USA w gruncie rzeczy wtedy zbankrutowały. Cały system światowy został zdestabilizowany. Dekada lat siedemdziesiątych to kryzysy naftowe i stagflacja. Zakończyła się Złota Era Kapitalizmu, w której stosowano wysokie podatki dla bogaczy i banki zarządzane przez rządy.
Za brudne pieniądze skorumpowani „badacze” lansowali (neoliberalne) tezy że zbawienne będzie obniżenie podatków bogaczom. Realnie Neoliberalizm to wielka korupcja i prywata !
Neoliberalizm doprowadził więc do II Wielkiego Kryzysu w 2008 roku bo ta musiało być. Kryzys ten zadrukowano nieustaloną a dużą ilością bilionów dolarów, euro , jenów... a inflacja trwa do dzisiaj. Biliony te dano oligarchii pod hasłem TBTF ! Majątki plutokratów eksplodowały !
C.W PRL stado sprzedajnych „badaczy” wysławiało socjalistyczny Centralizm Demokratyczny przysłany demoludom z ZSRR. To oksymoron bo centralizm wyklucza demokracje i nigdzie nic takiego nie działało. To najbardziej obsceniczny element całej ideologi sowieckiej z którego kpili nawet Rosjanie. Cmokierzy Centralizmu Demokratycznego w III RP zapomnieli o nim dalej uprawiali „nauki” humanistyczne i stali się wyznawcami demokracji i nowego hegemona. Hegemon przemieścił się z Moskwy do Waszyngtonu i Berlina ale niewiele się zmieniło w istocie samej hegemonii.
Cmokier marksizmu – leninizmu Jarosław Kaczyński stał się mistrzem intrygi politycznej w III RP i nowym neosanacyjnym naczelnikiem państwa.
D.Mała firma farmaceutyczna Purdue Pharma z USA skorumpowała FDA dodatkowo posługując się fałszywym „badaniem” o rzekomo małym uzależnieniu powodowanym przez opioidy
W ugodzie podpisanej między rządem federalnym USA a przedstawicielami Purdue Pharma, producenta środka przeciwbólowego OxyContin - opioidu, koncern przyznaje się do winy i potwierdza prawdziwość zarzutów kryminalnych wskazujących na udział tej firmy w wywołaniu w Stanach Zjednoczonych kryzysu opioidowego. Firmy uzyskała gigantyczne zyski zamieniając życie wielu ludzi w koszmar.
E.Sprzedajne ”nauki” społeczne uważają USA za kraj demokratyczny.
W rzeczywistości USA to głęboko skorumpowany i oligarchiczny. Najbogatszy kraj III Świata.
W USA parokrotnie już sfałszowano wybory prezydenckie czyli najważniejsze wybory !
Kandydat na prezydenta USA, Trump poprawnie zdiagnozował poważane problemy gospodarczo - społeczne i w kampanii wyborczej obiecał je rozwiązywać. Kłamał i zdradził wyborców. Nie realizował interesu Amerykanów ale realizował interes Izraela (koalicja Epsteina) i 1% najbogatszych. Przegrał wybory połówkowe i zapowiadane jest rozliczenie wielkiej korupcji jego, jego rodziny i współpracowników. Mówi się że rządziła USA Kleptokracja !
Demokratyczny gubernator stanu Kalifornii Gavin Newsom poinformował 5.11.2026, że podjął decyzję o ułaskawieniu wszystkich 548 więźniów skazanych w tym stanie na karę śmierci. To jest dopiero mordercza Demokracja ! Jeden stan i 548 wyroków śmierci.
F.Propaganda wyborcza PO za budżetowe pieniądze upozorowana na „naukę” została zdemaskowana w skompromitowanej osobie prof. Mróz Gorgoń
I tak dalej.
W III RP naklepano 35 tysięcy profesorów i profesorów uczelnianych. Słowo „profesor” może niedługo stać się obelgą jako synonim oszustwa i działań mafijnych.
Polska na „naukę” przeznacza 1.07 % PKB czyli mało w porównaniu z krajami cywilizowanymi. Środki te są jednak marnotrawione w Wyższych Szkołach Tego i Owego na filozofowanie, teatrologie czy inne wydumane humanistyczne kierunki.
Więcej środków trzeba dać uczelniom technicznym, medycznym, ekonomicznym, rolniczym.
Reszta może się bawić w „naukę” humanistyczną jako płatne hobby. Jak kogoś stać na takie hobby to może je uprawić ale nie ma żadnego argumentu skazującego społeczeństwo na płacenie za cudze zabawy - hobby.
Decyzja japońskiego rządu aby studia poza kierunkami STEM uczynić płatne była krytykowana ale okazało się że decyzja była ze wszechmiar słuszna.
Sprawdzenie
1.Transformator może być m.in. optymalnie najmniejszy, najlżejszy i najczęściej najtańszy. Można też w optymalizacji wziąć pod uwagę niezawodność (bardzo szybko spada z temperaturą) koszt strat energii w transformatorze energetycznym przez 30-40 lat pracy i koszt kredytu. Tani kredyt daje transformator o mniejszych stratach. Dla najtańszego transformatora stosunek ceny miedzi do „żelaza” elektrotechnicznego wyznacza geometrie rdzenia i uzwojenia a zarazem stosunek wagi „żelaza” do miedzi. Oczywiście im lepszy jest materiał magnetyczny rdzenia tym jest on droższy co wpływa na optymalną geometrie. Jednym z pierwszych zadań dla programów komputerowych w USA była właśnie geometryczna optymalizacja maszyn (transformatory, silniki , generatory) elektrycznych
Ustalone w drugiej połowie lat pięćdziesiątych standardy dla rdzeni EI i M (50 Hz, B=1.2T ) i innych powstały przy założeniu stosunku ceny miedzi do żelaza elektrotechnicznego równego 5. Stosunek trochę nieściśle zdefiniowany nie jest stabilny i wynosi obecnie około 7.
N.B. Miedz jest droga ale żelazo elektrotechniczne też jest wielokrotnie droższe niż stal w prostych wyrobach (blachy, elementy długie).
Dla niewielkich transformatorów (<1000W) stosunek wagi żelaza do miedzi wynosił circa 3 razy. Stosunek ten był oczywiście mniejszy dla późniejszych transformatorów ze zwijanych (ciętych) droższych rdzeni z taśmy anizotropowej.
Z optymalizacją w PRL było słabo. Transformatory NN, WN i maszyny elektryczne produkowano na licencjach. Teraz transformatory NN są importowane !
Z prawa podobieństwa przy założeniu stałej indukcji w rdzeniu Bm, stałej gęstości prądu J w uzwojeniu i tej samej geometrii wynika że moc transformatora rośnie z 4 potęgą wymiaru. Tak samo rośnie energia pola magnetycznego dławika z rdzeniem z koniecznymi szczelinami. Z uwagi na mocno zaburzone pole przy szczelinie / szczelinach moc jednouzwojeniowego dławika wynosi 1-1.9 mocy transformatora. Typowo wynosi 1.5 raza. Szczeliny powinny być jak najmniejsze w dużej ilości. Rozkład pola pokazują programy FEM a dość dobre wzory na dodatkowe straty z pola szczeliny z żelazie i miedzi są już z 1973 roku.
Natomiast energia pola magnetycznego dławika powietrznego rośnie z 5 potęgą rozmiaru. W takim dużym dławiku natężenie pola może być duże i większe niż dopuszczalne w rdzeniu.
Geometria wielowarstwowej cewki dająca największą indukcyjność z danej długości przewodu czyli najtańsza nie jest dobra dla zmniejszenia efektów częstotliwościowych w przewodzie oraz chłodzenia i wybór geometrii jest kompromisowy.
Szeregowe energetyczne dławiki ograniczające prąd zwarcia za transformatorem WN/SN dla poszczególnych torów SN nie mają rdzenia i nie ulegają przy zwarciu nasyceniu co jest bezwzględnie wymagane bowiem z nasyceniem straciłyby sens. Wykonane są wieloprzewodem lub z foli aluminiowej. Nominalny reaktancyjny spadek napięcia wynosi 2% - 8%. Pokazano dławik na prąd nominalny 2 kA dla sieci 15.75 KV. Straty mocy są niewielkie.
Dla harmonicznych 5, 7 , 11...parametry blachy transformatorowej są już słabe.
Dławik ( 50 Hz, Bm=1.5T, J=2 A/mm2 ) o mocy 3500 VAr waży 25 kg a stosunek wagi żelaza do miedzi wynosi 3 razy. Stosunek ceny miedzi do żelaza wynosi 5.
-Przy jakiej geometrii wielowarstwowej cewki powietrznej (przypomnienie) jest ona przy małych F najbardziej ekonomiczna
-Jak zmienia się geometria takiej cewki z uwzględnieniem (a) efektów częstotliwościowych i (b) konieczności chłodzenia
-Zakładając działanie prawa podobieństwa (na bazie wspomnianego dławika) ustal przy jakiej mocy (50 Hz, J=2 A/mm2, bez uwzględnienia efektów częstotliwościowych i chłodzenia) cena elementów aktywnych dławika z rdzeniem i ekonomicznego powietrznego będą takie same.
Podpowiedź - Ta moc jest gigantyczna.
2.Straty w uzwojeniach transformatorów energetycznych od pola rozproszenia minimalizuje się stosując przeplot i specjalny wieloprzewód. W transformatorach SN/nN uzwojenie nN może być wykonane blaszką aluminiową. W transformatorach SMPS stosuje się Litzę, folie miedzianą lub przy większej mocy wielofolie. Uzwojenie transformatora mocy z rdzeniem ferrytowym pracującego z napięciem i prądem sinusoidalnym przy sporej częstotliwości F wykonane jest wielofolią miedzianą (przewodność miedzi jest ogólnie znana, dla uproszczenia T=300 K ) z N warstw o sumarycznej grubości ts wynikającej z miejsca na karkasie i ilości zwojów. Grubość izolacji między składowymi foliami wynosi t. Im cieńsze są folie i jest ich więcej tym mniejszy jest efekt zbliżeniowy (on dominuje) i efekt naskórkowy ale coraz więcej miejsca zajmuje izolacja. Ilość warstw foli / izolacji jest (niewielką) liczbą naturalną. Grubość handlowej miedzianej foli jest tylko typowa czyli skwantowana .
-Podaj w przybliżeniu algorytm na optymalną dla strat ilość N warstw wielofolii.
3.Jednofazowy układ PFC pracujący w CCM (Critical Current Mode, F w m.in. w okresie 100 Hz jest zmienna ) ma napięcie wyjściowe 400 Vdc. Prąd płynąc przez wyjściowy kondensator elektrolityczny powoduje wydzielanie w nim na ESR mocy strat i podnosi temperaturę kondensatora a to szybko redukuje jego żywotność co może skutkować awariami.
-Podaj wzór na wartość skuteczną prądu Irms w kondensatorze z funkcji wejściowego napięcia sieciowego
Duży prąd zmienny płynący przez kondensator elektrolityczny i przez ostatni kondensator wejściowego filtru LC - EMC sprawiają że w rozwiązaniach większej mocy CCM (ale Continous Current Mode, F jest stała) stosuje się dwa klucze i dławiki L1 i L2 pracujące z przesunięciem fazy czyli Kwadraturowo co znacznie zmniejsza oba wspomniane prądy. Rozwiązanie sterownika kwadraturowego pracującego w Critical CM jest trudniejsze ale są już tanie takowe jak pokazano na schemacie Fuji. Ponieważ dławiki nie są identyczne (różnice indukcyjności do 2%) to klucz pracujący z dławikiem o mniejszej L pracuje z większym prądem i odwrotnie.
4.Jednofazowy PFC o mocy 200 W – 400 Vdc pracuje z napięciem sieciowym 90-260 Vac.
-Jaką mocą można go bezpiecznie obciążyć przy napięciu sieciowym 230 Vac gdy słabym elementem (mowa o Irms) jest (a) Mosfet lub (b) wyjściowa dioda ?
5.Sprawność prostych jednofazowych PFC (ale generalnie wszystkich) spada wraz napięciem sieciowym. Sprawność przykładowego PFC przy napięciu sieciowym 90 Vac wynosi 92.5% a przy 270 Vac 97.5%. Nas interesuje sprawność przy nominalnym napięciu zasilania 230 Vac. Zamiast napięcia zmiennego można też do szybkich celów pomiarowych na wejście podać napięcie stałe.
-Przy jakim napięciu stałym PFC będzie miał taką samą sprawność jak przy napięciu 230 Vac ?
6.W części 228 pokazano bardzo użyteczny wykres Bm x F dla różnych typów ferrytów z objaśnieniami. Ekonomicznie - konstrukcyjnie jest on użyteczny z punktu widzenia transformatora.
Poza przypadkami konwerterów Flyback i LLC transformator nie jest elementem w którym cyrkuluje w okresie PWM w polu magnetycznym energia.
W urządzeniach energoelektronicznych kluczowy jest wybór częstotliwości pracy lub zakresów częstotliwości. Na drodze coraz szybszych kluczy stanął IGBT ale jest wypierany przez szybkie Mosfety SiC oraz GaN i optymalna częstotliwość pracy dalej rośnie.
Projekt ma mieć optymalną ważoną cenę i sprawność która poprzez temperaturę pracy (i chłodzenie) określa żywotność a ta awaryjność, koszty serwisu i utratę marki.
Energia pola magnetycznego w transformatorze / dławiku zawarta jest głównie w szczelinie rdzenia a szczelina oznacza problemy ze stratami powodowanym przez zniekształcone pole w rdzeniu w obszarze przy szczelinie i w uzwojeniu.
Wynaleziony w Japonii w 1936 roku Sendust to spieczony drobny proszek metalowy o typowym składzie 85% żelaza, 9% krzemu i 6% aluminium. Proszek otrzymuje się rozpylając w atmosferze ochronnej płynny stop co nie jest proste. Z uwagi na bardzo dużą przenikalność magnetyczną (do 140 tysięcy) rdzenie z sendust-u były alternatywą dla drogiego permalloy-u w telefonii. Indukcja nasyceni sięgała 1T a więc była spora.
N.B. W Japonii wynaleziono m.in. tranzystor IGBT i nowoczesne warystory ZnO.
Po dodaniu lepiszcze (bez spiekania ale z trwałym związaniem lepiszcze) przenikalność gwałtownie spada bowiem pojawiło się mnóstwo mikroskopijnych szczelin.
Producenci podają wykresy dla sendustu do Power Electronics czyli o różnej, ale o małej przenikalności. Na przykład https://www.micrometals.com/products/materials/ms/
Oczywiście im mniejsza jest przenikalność magnetyczna ( na wykresie wynosi ona 14-160 ) tym większe jest nasycające natężenie pola magnetycznego.
Najpopularniejsze są proszkowe rdzenie toroidalne ale dostępne są też w takich kształtach jak rdzenie ferrytowe i mogą być nawet mylone.
Dławik magazynujący energii w cyklu pracy z rdzeniem o niewielkiej przenikalności ma też uzwojenie o maksymalnym przekroju wynikającym z geometrii rdzenia.
Ilość maksymalnie chwilowo zmagazynowanej – oddawanej energii w jednym cyklu wynosi Im2 x L / 2. Przy zadanych stratach mocy wielkość tej energii spada z rosnącą częstotliwością pracy ale iloczyn energii w cyklu razy częstotliwość (czyli moc bierna przy częstotliwości ) rośnie do pewnej częstotliwości i optymalna częstotliwość pracy musi być od niej mniejsza.
-Znajdź lub sporządź użyteczny (jak ten z ferrytami do transformatorów) wykres dla rdzeni z materiałów sendust, proszkowych, amorficznych i nanokrystalicznych pokazujący „moc bierną” w funkcji częstotliwości przy zadanych stratach w mW/cm3 lub w mW/g gdy przebieg prądu jest piłokształtny zaczynający się od 0 do Im czyli z dużą składową stałą.
7.Cena robota przemysłowego rośnie z jego udźwigiem. Pracujący silny robot zużywa też dużo energii elektrycznej, która obecnie jest droga. Spawanie – zgrzewanie jest powszechnie stosowanym procesem przemysłowym szczególnie w motoryzacji. Żaden robot nie jest w stanie udźwignąć ciężkiego transformatora sieciowego 50 Hz do zgrzewania.
Transformator z prostownikiem o mocy 170 KVA do robotycznego zgrzewania wygląda jak prostopadłościan i waży zaledwie 24 kg. Zasilany jest z invertera napięciem ponad 500 Vac o częstotliwosci 1 KHz ( MF – Midle Frequency ). Uzwojenie pierwotne ma 55 zwoi a dwa uzwojenia wtórne do dwóch diod o prądzie nominalnym 20 kA po 1 zwoju. Uzwojenia, rdzeń i diody chłodzone są zdemineralizowaną wodą o przepływie 10 L /min. Praca nie może się odbywać przez więcej niż 50% czasu.
Ten transformator z prostownikiem jest skręcony z pneumatycznym mechanizmem dociskającym ( to kolejne kilogramy wagi ) do zgrzewanych blach chłodzone elektrody.
-Z czego wykonany jest rdzeń tego transformatora ? Jaki jest kształt rdzenia ?
-Jakie rozwiązania zwojów wtórnych ograniczają / ograniczą efekty częstotliwościowe ?
8.Technologie plazmowe mają coraz więcej zastosowań:
https://pe.org.pl/wp-content/uploads/2026/02/10_15199_48_2026_02_1.pdf
Technologie wyładowania elektrycznego – plazmowego ( jarzeniowego ) wykorzystuje się m.in do nakładania cienkich warstw na powierzchnie półprzewodników, szkła, metali... Technologia plazmowa użyta masowo jest tania.
Przykładowo azotowanie plazmowe powierzchni metali jest jedną z najbardziej efektywnych metod zwiększania trwałości i wytrzymałości elementów metalowych. Po procesie azotowania plazmowego następuje wzrost twardości powierzchni do 1200-1500 HV oraz znaczne zwiększenie odporność na zużycie ścierne. Polepsza się wytrzymałość zmęczeniowa i powstaje ochrona antykorozyjna.
Energii do wyładowania może dostarczać prąd / napięcie stałe. Trzeba jednak dostarczyć podwyższone (czasem znacznie) napięcie do zapłonu wyładowania i momentalnie zdjąć prąd po wykryciu niszczącego łuku. Można użyć wzbudzającej energii w zakresie RF i mikrofalowym.
-Podaj jak najwięcej przykładów procesów plazmowych i wymagania na ich „zasilacze”
