Laboratorium zaawansowanej elektroniki i automatyki 196
Spis treści
1.Czarne chmury
2.Energetyka
3.Wojna
4.Dedolaryzacja czy deFIATyzacja ?
1.Czarne chmury
W państwie rozwiniętym rozwój uzyskuje się tylko na drodze opracowania i szerokiego wdrażania innowacji. Komitet Noblowski przyznał nagrodę w 2025 roku trzem naukowcom od lat zajmującym się problematyką wzrostu generowanego przez innowacje. Joel Mokyr otrzymał ją „za określenie warunków niezbędnych do trwałego wzrostu gospodarczego poprzez postęp technologiczny” Philippe Aghion i Peter Howitt „za teorię utrzymującego się [trwałego] wzrostu przez twórczą destrukcję”
Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy są pod bardzo silnym wpływem rządu USA. Czego nie wypada powiedzieć rządowi USA to piszą to BŚ i MFW. Rząd USA może dać grzecznościowe komplementy a jednocześnie BS lub MFW może klienta skrytykować.
NATO dla USA stało się niewygodne i trzeba stworzyć argumentacje że tacy słabi sojusznicy to jest guano, którego nie warto bronić !
W Polsce nie ma innowacji a „wzrost” uzyskuje się długami, deficytami i kreatywną księgowością czyli oszustwem. Inwestycje w Polsce w 2025 roku wyniosły zaledwie 16.9% PKB.
Alarmujący raport Banku Światowego. Polska w ogonie innowacji i wydajności w Europie.
Mniej niż 20 % absolwentów uczelni wyższych ukończyło w Polsce w 2022 roku kierunki z obszaru STEM (nauka, technologia, inżynieria, matematyka), co jest najgorszym wynikiem wśród
czterech analizowanych słabych państw regionu ( Polska, Bułgaria, Chorwacja i Rumunia).
Raport podaje że w 2023 roku wydajność polskiego pracownika w przetwórstwie przemysłowym (mierzona wartością dodaną brutto) stanowiła zaledwie 39 % średniej niemieckiej. Gospodarka Polski kuleje tak mocno, że nasze firmy, aby wygenerować tę samą produkcję co inne kraje, potrzebują dwa, trzy razy więcej rąk do pracy.
Kompromitująca innowacyjność pojedynczych firm wciąż stanowi naszą piętę achillesową. Tylko
15 % polskich małych i średnich przedsiębiorstw wprowadziło w ostatnich latach nowe lub
ulepszone produkty. Na tle średniej unijnej wynoszącej 27 % jest to wynik okropny. Pod tym
względem zajmujemy ostatnie miejsce w UE.
Symboliczny obraz upadku polskiej gospodarki. Do kraju neokolonialnego przypłynęła z Chin
wielka metalowa kolumna koncentracyjna i kolumna frakcji butadienowej C4 do budowy
kompleksu Olefiny III dla PKN Orlen. 40 lat temu takie rzeczy z łatwością wykonywały polskie zakłady.
Polski import z Chin jest ogromny przy mikrym eksporcie Polski do Chin. Jeszcze osiem lat temu bilans handlowy Chin i Niemiec był zrównoważony ale dziś Niemcy mają 80 miliardów euro deficytu.
Cierpliwie chiński smok bez wojen, bombardowań, bez dział, czołgów, samolotów, mordowania.. kolonizuje Europę.
Zamiast poważnej rozmowy o państwie mamy plemienną walkę agentur POPISu, propagandę, polityczny teatr i wyuzdane złodziejstwo.
Gdy w krajach postkomunistycznego dziadostwa trzeba coś samemu zbudować to jest dramat.
Polski wiceminister infrastruktury: Rail Baltica będzie miała 10 lat opóźnienia mimo wyłożenia 24 mld euro przez Unię. Powstaje pytanie dlaczego przez 36 lat w Wymieratach Bałtyckich dalej kolej ma posowiecki standard szerokości ? Są dobrzy tylko w szczekaniu na Rosję i prowokowaniu ?
Jak NATO ma tam w razie konfliktu szybko przerzucić sprzęt ? Czy chodzi o to aby Rosja sprawnie koleją przewiozła swój sprzęt ?
Na polskiej obrotowej kabaretowej scenie polityczne występuje złodzieje i oszuści z kręgów agenturalno mafijnych.
Gdy złodziej wejdzie do domu to nie po to aby coś dobrego zrobić ale po to aby kraść. Polacy po kolejnych wyborach są zdziwieni tym co robią wybrani bandyci.
Albert Einstein „Szaleństwem jest robić wciąż to samo i oczekiwać różnych rezultatów.”
W Polsce korupcja jest endemiczna. Wielkie łapówki bierze się m.in. od zakupów militarnego złomu.
Przedwiośnie (s8), Stefan Żeromski: „O ile podróż od wybrzeży Kaspijskiego Morza była długa i ciężka, to ta z Moskwy do Charkowa była już istną torturą. (-) Pasażerowie błagali maszynistę, żeby jechał — przewodnik, który był poniekąd władzą nad reemigrantami, wchodził z nim w pertraktacje. Maszynista oświadczał sucho, że musi w swej lokomotywie zrobić pewien remontik. Robił zaś ów remontik dopóty, dopóki przewodnik lub ktoś inny z podróżnych nie obszedł pociągu i nie zebrał składki na szybszą reparację maszyny”
2.Energetyka
Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oceniła 10.03.2026 podczas międzynarodowego szczytu w sprawie energii jądrowej w Paryżu, że odwrócenie się Europy od tej energii było strategicznym błędem. Dodała, że europejskim produktem eksportowym powinny być reaktory jądrowe nowej generacji.
W 1990 r jedna trzecia prądu w Europie pochodziła z energetyki jądrowej, a dzisiaj jest to tylko 15 % Europa odwróciła się od niezawodnego i niedrogiego źródła energii o niskiej emisji i powinna teraz to zmienić - powiedziała.
Tam gdzie rynek działa niezawodnie i efektywnie państwo nie powinno interweniować. Rynek jednak nigdzie nie powinien być Bogiem. Ale są obszary gdzie rynek na pewno nie zadziała z korzyścią dla wszystkich. Gdy lata temu wprowadzano ETS było oczywiste że zarobią na tym tylko spekulanci. I tak się stało. Od dawna korupcja w KE jest potężna. Oligarchia m.in. korumpuje KE.
Obecny system jest nie do naprawienia i powinien być jak najszybciej porzucony. Wypowiedzi polityków gwałtownie zmieniają cenę uprawnień emisyjnych – to paranoja!
Opłata emisyjna nie powinna być wystawiona na jakiekolwiek wahania giełdowe. Opłata powinna być logicznie ustalona przez kraje EU i znana na kilka lat do przodu aby pozwolić przedsiębiorstwom wybrać optymalne ścieżki rozwoju.
Alternatywnie należy na początek od razu usunąć spekulantów finansowych z rynku a zostawić podmioty które potrzebują uprawnień.
Technologia modułowych reaktorów jądrowych na razie nie istnieje. Przy szacowanym koszcie 60% normalnej elektrowni ma wytwarzać tylko 30% jej energii. To skandaliczny nonsens.
3.Wojna
Sposób prowadzenia wojny zależy od uzbrojenia armii. Niemiecki Blitzkrieg to skoordynowane uderzenie lotnicze i pancerne. Niemieckie siły zmotoryzowane nie były duże a transport bazował na koniach i kolei. Stąd uderzenia lotniczo pancerne były selektywne.
Łuk znany był od dawna. Udoskonalony łuk w rękach mongolskiej jazdy był bardzo skuteczny jako podstawowa broń. Łuk mongolski o skomplikowanej konstrukcji to odmiana łuku refleksyjnego czyli odwracalnego. Donośność strzały wyrzuconej z łuków refleksyjnych lub retrofleksyjnych znacznie przekraczają donośność łuku prostego.
"Łuk refleksyjny miał ze wszystkich łuków największy zasięg, do 500 m (odmiana turecka – 700 m), zaś jego wykonanie zajmowało wykwalifikowanemu rzemieślnikowi kilka miesięcy żmudnej pracy, a po złamaniu łuk nie nadawał się do naprawy.
W zależności od tego czyją był bronią: (piechoty lub jazdy), jego długość całkowita wahała się w granicach 100-160 cm."
Konstrukcja manewrującego pocisku Tomahawk jest również dość złożona. Do jego budowy użyto materiałów o bardzo wysokiej jakości a w tym pierwiastków ziem rzadkich z … Chin.
Rewolucja przemysłowa rozpoczęła się w Anglii która już wcześniej była imperium kolonialnym. Ale już wcześniej rodziły się tam ciekawe idee.
Energia wyrzuconej z łuku strzały jest proporcjonalna m.in do kwadratu długości łuku. Większy zasięg ma ciężka strzała z metalowym grotem. W Anglii stworzono (wiedzieli o łukach Mongołów i Turków) znakomity ale dość prosty w budowie łuk o długości do 2 m a typowo 1.8 metra. Zamożni chłopi w niedziele po mszy mieli obowiązek odbywać ćwiczenia z tym łukiem. Łucznik – żołnierz był tanim, masowym chłopem a nie bardzo drogim, rzadkim rycerzem. Można było ich wielu przewieźć okrętem podczas gdy koń był trudny w transporcie. Przetransportowanie z Anglii armii konnej ciężkozbrojnych do Francji było wtedy niewykonalne. Wyćwiczony łucznik potrafił wystrzelić do 7-8 strzał na minute. Szykując się do bitwy pobierał do 70 strzał. Nawet gdy trafili każdy jedną strzałą bitwa była wygrana. Aby w czasie marszu w deszczu cięciwa łuku nie zamokła, była ona łatwa do zdjęcia, schowania pod czapkę i szybkiego założenia. Z odległości do 50 metrów strzała z żelaznym grotem przebijała francuski pancerz rycerza zrobiony z najlepszej wtedy stali. Zasięg strzału wynosił do 300 m a trafiony koń często zrzucał jeźdźca lub po chwili padał.
Wojna stuletnia między Francją a Anglią była o sukcesje tronu francuskiego. Chłopi - łucznicy walczyli razem z angielskimi rycerzami i nie wolno ich było traktować jako gorszych co we Francji było nie do pomyślenia. Francuski pancerz płytowy był wytrzymały i Francuzi zlekceważyli śmiertelne zagrożenie.
W bitwie pod Crecy w 1346 roku angielscy chłopi - łucznicy zmasakrowali kwiat francuskiego rycerstwa przy niewielkich stratach własnych ! W bitwie pod Azincourt w 1415 roku poległo około 10 tysięcy francuskich rycerzy i 1% tego Anglików. Tak we Francji skończyli się rycerze i feudalizm czyli średniowiecze. Anglicy bez powodu nie zabijali bo rodziny jeńców wykupywały ich za ogromne kwoty. Branie jeńców było opłacalne i gdy wynik starcia /wojny był przesądzony nigdy ich nie zabijano.
Obecnie, drogi ciężkozbrojny to czołg Abrams i Leopard a łucznik to dron.
Ukraina nie chce już oferowanych jej gratis szkoleń żołnierzy na zachodzie bo zachodnia taktyka stała się archaiczna niczym ciężkozbrojny rycerz do zmasakrowania przez łucznika z super-łukiem.
Gdy teraz Polska nazamawia przestarzałego sprzętu za owe 44 mld Euro z kredytu SAFE to w razie przyszłego starcia podzieli los francuskich rycerzy.
Druga potęga militarna świata czyli Rosja ma problemy na Ukrainie a pierwsza potęga militarna świata czyli USA podobnie kompromituje się obecnie w Iranie żądając pomocy w wojnie napastniczej od krajów NATO. USA pod wodzą pomarańczowego prezydenta Trumpa zdemontowały system prawa międzynarodowego ! Iran skutecznie atakuje bazy USA w satrapiach arabskich ! Militarne bazy USA w krajach klientów z pozornej gwarancji bezpieczeństwa stały się gwarancja ataku i zniszczenia !
Azja jest silnie uzależniona od ropy z Zatoki Perskiej. W 2025 roku ca 80 % ropy przepływającej przez cieśninę Ormuz było przeznaczone na rynki azjatyckie. Jednak państwa regionu nie chcą brać udziału w operacji USA w cieśninie Ormuz selektywnie zamkniętej przez napadnięty Iran. Trump żąda, by inne kraje interweniowały w Ormuzie:
„Żądam, aby te kraje przybyły i chroniły swoje terytorium, bo to jest ich terytorium. To jest miejsce, z którego czerpią energię. I powinny przybyć i pomóc nam je chronić”
Przez cieśninę Ormuz przepływają różne surowce a nie tylko ropa i LNG.
Wzrost cen paliw oraz wzrost cen nawozów sztucznych i ich brak szybko przełożą się na światowe ceny żywności. W przeszłości szybkie wzrosty cen żywności wyzwalały niepokoje społeczne, protesty i ogólną niestabilność polityczną.
Cóż szkodzi obiecać ?
NIK stwierdziła że 90% środków z KPO NIE poszło na inwestycje ! "Około 90% środków z
KPO wykorzystano dotąd głównie do zarządzania płynnością, a nie bezpośrednich inwestycji "
https://www.wnp.pl/rynki/90-proc-srodkow-z-kpo-poszlo-na-plynnosc-nik-sprawdza-co-z-inwesty
cjami,1041827.html
Zatem jedyne „inwestycje” z KPO to jachty, nieruchomości, ekspresy do kawy za pół miliona, sportowe samochody, burdeliki...
Środki z KPO idą na regulację bieżących i zaległych płatności państwa. Zatem minister Domański zasypuje tymi środkami dziurę budżetową. Starannie pudrowana jest przez prorządowe media katastrofa finansów publicznych. Kryzys ten zaczął się jednak za rządów PiS - masowe zadłużanie i drukowanie pieniędzy, rozchwianie finansów publicznych i decyzje, które podważyły stabilność gospodarki. Obecne problemy są w sporej mierze konsekwencją tamtej polityki.
To zjadanie własnego ogona. Pożyczanie jest coraz droższe. Rentowność 10 letnich obligacji wzrosła z 4,9% w lutym do 5,9% w marcu i a pożyczanie jest coraz trudniejsze. Odwołano 11 marca przez ministerstwo finansów przetarg na rolowanie polskiego długu.
Rzekomo media dostały miliardy za reklamowanie kredytu SAFE !
Kilka dni temu było 52 % zwolenników kredytu SAFE a teraz jest 43 % i ponad 39%
przeciwników, których liczba szybko rośnie. Polacy otwierają oczy w sprawie SAFE.
Te 15% kredytu SAFE ma przyjść w ciągu 3 miesięcy. Ponieważ na europejskim rynku nie ma teraz niczego sensownego do kupienia ad hoc, to pieniądze są do „przepalenia” i korupcyjnego przepompowania tak samo jak KPO. Środki na obronność zostaną rozkradzione i zmarnotrawione w absurdalny i skandaliczny sposób. 5% od razu ma iść na Ukrainę. 10-20% wezmą pośrednicy. Urzędnicy KE mogą uznaniowo kredyt zablokować bez powodu.
Tylko całkowite ekonomiczne barany nie rozumieją zastrzeżeń tego durnego produktu finansowego dla murzynów. Produktu od 9 niemieckich banków.
Kredytu SAFE w ogóle nie chcą m.in.: Niemcy, Holandia, Szwecja, Austria, Irlandia, Słowenia, Luksemburg, Malta i Polska (wiążące Veto prezydenta). Mówią, że ten kredyt jest dla nich niekorzystny. Inni biorą symboliczne kwoty.
"POLITICO" 16.03.2026 opublikowało sondaż, z którego wynika, że duża część społeczeństwa w Kanadzie, Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii jest negatywnie nastawiona do USA. Mieszkańcy tych krajów chcą współpracy z Chinami zamiast z USA. To porażka Donalda Trumpa - piszą dziennikarze "POLITICO". Obywatele Kanady, Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii odwracają się od Stanów Zjednoczonych. Zacieśnienia współpracy z Chinami chce 57 % badanych Kanadyjczyków, 40 % badanych Niemców, 34 % Francuzów i 42 % Brytyjczyków. Badanie przeprowadzono tylko w tych krajach.
Wiceminister obrony USA, Elbridge Colby, powiedział [marzec 2026], że Stany Zjednoczone nie poprą rozwoju niezależnych zdolności nuklearnych przez takie kraje jak Polska, Niemcy czy państwa skandynawskie. "Co najmniej stanowczo byśmy się temu sprzeciwiali"
Czyli sprawa jest jasna. Zresztą po co polskiej małpie dawać brzytwę lub granat ?
Żartem sezonu jest to, że mocarstwo jądrowe odpali swój arsenał, żeby ratować prowokującego sojusznika bez takiej broni. Francja, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania powiedzą: Kochani,
dziś w imię solidarności ryzykujemy spopielenie Paryża, Londynu i Nowego Jorku ale wartości (jakie ?) są ważniejsze ! Parasol jądrowy jest doskonały, pod warunkiem, że nic hipersonicznie nie spada z nieba. Jak lunie naprawdę, to się okaże, że to parasolka tylko dekoracyjna: ładna, kolorowa i kompletnie bezużyteczna.
Korea Południowa przez dekady utrzymywała moce produkcyjne w militariach, bo kraj jest formalnie nadal w stanie wojny z nieobliczalną Koreą Północną. USA utrzymały produkcje a Zachodnia Europa te linie zamknęła po Zimnej Wojnie.
Korea nie może sobie pozwolić na zamykanie własnego przemysłu zbrojeniowego i z
oczywistych przyczyn ekonomicznych ten przemysł musi się jakoś finansować. Dlatego Korea
może dziś dostarczać dużo i szybko na eksport.
„Amerykanie mają interes w tym, aby w różnych częściach świata rozmieścić bazy rakiet,
których celem jest osłabienie wartości rosyjskiej i chińskiej (w przyszłości) broni
atomowej. Warszawski rząd niczego tak nie pragnął jak umieszczenia takiej eksterytorialnej
bazy na terytorium Polski. Podpisanie umowy z Amerykanami uchodziło za wielki sukces, media
pokazywały, jak warszawscy politycy wydzierają sobie ten sukces. Praktycznie taka baza
czyniła z części Polski pobojowisko w wypadku wymiany ciosów rakietowych, ze względu na
którą to ewentualność taka baza była w Polsce Amerykanom potrzebna” - B.Łagowski. Czy Polskę Stać na Niepodległość.
Można przypuszczać że USA na wojny po II Wojnie Światowej wydały około 9 bln dolarów w jego dzisiejszej wartości.
USA mają problem z wysoką bezdomnością. Można by za pieniądze zmarnowane na wojnach
wybudować miliony mieszkań.
Stany Zjednoczone wydają więcej pieniędzy na edukację niż jakikolwiek inny kraj a mimo to efekty edukacji są nędzne. Departament Edukacji USA w 2016 szacował, że 32 miliony dorosłych w Stanach Zjednoczonych nie umie czytać, co oznacza, że około 14% populacji dorosłych jest klasyfikowanych jako „niepiśmienni funkcjonalni”. Oznacza to, że co siódmy Amerykanin nie potrafi czytać wystarczająco dobrze, aby utrzymać pracę lub poruszać się w codziennych sytuacjach. Znalezienie godnej pracy jest dziś znacznie trudniejsze bez podstawowej umiejętności czytania niż w minionych dziesięcioleciach. Alarmujące wyniki stawiają USA na równi z krajami rozwijającymi się. Związek między analfabetyzmem a działalnością przestępczą w USA jest dobrze udokumentowany. 85 % wszystkich nieletnich przestępców jest funkcjonalnymi analfabetami, a 63 % więźniów nie potrafi czytać. Od 2016 roku sytuacja uległa pogorszeniu.
W 2025 roku aż 36 % dorosłych w USA zrezygnowało z lekarza ze względów finansowych. Koszty leczenia w USA rosną, budząc niepokój - poinformował portal Axios w oparciu o badania niezależnej organizacji zdrowotnej KFF oraz sondaże Ipsos. W dekadę składki zdrowotne wzrosły o 52 % a wydatki na zdrowie przekraczają 5 bilionów dolarów rocznie. Wylobbowane przepisy stworzyły luki pozwalające placówkom spoza sieci na stosowanie czterokrotnie wyższych stawek, co rodzi spory i podnosi składki. Ustawę „No Surprises” wprowadzono w celu ochrony pacjentów przed nieoczekiwanymi rachunkami za leczenie w nagłych wypadkach i poza siecią.
Widać jak destrukcyjny i niszczący jest amerykański oligarchiczny kapitalizm w swojej najbardziej brutalnej formie.
Zamiast inwestować w dobrobyt obywateli, monstrualne pieniądze płyną na wojny, na których zarabia oligarchia i których celów nikt nie potrafi określić.
W czasach PRL hegemon – ZSRR wzywał kraje Układu Warszawskiego do zbrojenia się a przeciwnikiem miało być NATO co doprowadziło do bankructwa ZSRR i PRL.
Obecnie nic nie wskazuje na niesprowokowaną agresje Rosji przeciw Polsce. Nie wiadomo co podżegacze wojenni biorą za narkotyki że ciągle bełkoczą o rosyjskim ataku na Polskę. Może zamiast narkotyków biorą od zleceniodawców pieniądze !
USA obecnie jest wiarygodnym sojusznikiem tylko i wyłącznie dla Izraela. Do pomyślenia jest sytuacja gdy w godzinie próby USA zdalnie wyłączą swój sprzęt niektórym krajom NATO.
4.Dedolaryzacja czy deFIATyzacja ?
Oligarcha finansowa ( szczególnie ta zza Oceanu ) ma kilka opcji do wyboru dla chwilowego powstrzymania implozji wielkiego pasożytniczego systemu spekulacji i lichwy, który stworzyli. To system prywatyzacji zysków oligarchii i uspołecznienia strat całej reszty globu. System oparty jest o kontrolowane przez nich systemy bankowe poszczególnych krajów kreujący pieniądz z powietrza i zerujące na lichwie i spekulacji.
Autorzy rozważając sprawę Dedolaryzacji tak naprawdę mówią o deFIATyzacji aczkolwiek dolar jest najbardziej szkodliwy dla świata.
Wielkim beneficjentem pustego dolara są oligarchie USA.
Wielkim beneficjentem pustego Euro są oligarchie krajów strefy Euro a szczególnie zbankrutowana Francja i PIGS.
Wielkim beneficjentem pustego Funta jest oligarchia Brytanii.
Wielkim beneficjentem pustego Yena jest oligarchia Japonii.
Wielkim beneficjentem pustego Yuana są oligarchie Chin....
System pasożytniczej lichwy i spekulacji stworzył całe ogłupiające gawiedź otoczenie propagandowe zmieniając przy tym znaczenie słów.
„Inwestycją” nazywana jest wulgarna spekulacja giełdowa gdzie rekiny oddzielają naiwnych leszczy od gotówki.
Czy godne pochwały jest to że kryminalna oligarchia wzbogaciła się na „naiwnych” funduszach emerytalnych operujących na giełdzie czyli na przyszłych emerytach ? Polskie Otwarte Fundusze Emerytalne OFE kupowały akcje które potem straciły ponad 99% swojej wartości.
Archiwum: Sygnały i zakłócenia
Im większy jest geometrycznie system elektroniczny (także z jego oddalonymi na dziesiątki-setki metrów elementami składowymi) tym większe są problemy z przesyłaniem sygnałów i zakłóceniami. W końcu skala trudności może być tak duża że planowany system nie powstanie.
Człowiek zaczął wytwarzać pola elektromagnetyczne na koniec XIX wieku. Wcześniej do Ziemi docierały fale z Kosmosu. Impulsowe fale towarzyszą wyładowaniom atmosferycznym. Ziemia ma swoje wolnozmienne pole magnetyczne.
Systemy elektroniczne muszą tolerować promieniowanie elektromagnetyczne.
Wpływ niejonizującego pola elektromagnetycznego na człowieka i żywą przyrodę jest cały czas badany. Badania te są niezwykle trudne bowiem efekty mogą się pojawić dopiero po latach. Możliwe że graniczne normy natężenia pola elektromagnetycznego uznawanego za nieszkodliwe dla przyrody ożywionej a w tym człowieka będą zmieniane i to jeszcze nie raz.
Pola elektromagnetyczne zakłócają też pracę urządzeń elektronicznych.
Pola elektryczne i magnetyczne (elektromagnetyczne) o częstotliwości 50/60 Hz istnieją wokół energetycznych linii NN, WN, SN i nN. Dokumentacje do tych linii zawierają liczne wykresy natężenia pól.
Znaczne są natężenia pól wokół jednofazowej trakcji kolejowej 25 KVac-50 Hz. Stosunkowo powoli spadają z odległością od linii. Napięcie na szynach tego systemu w stosunku do gruntu może przekroczyć 60 Vac a nawet 100 Vac!
Na poziomie nN w Europie dominuje jeszcze standard energetyczny 220/380 V – 50 Hz TEN-C z czterema liniami L1,L2,L3 (lub RST,UVW), PEN (Protective Earth , Neutral). Przy przerwie linii PEN na „uziemionej” przewodem PEN obudowie urządzenia może pojawić się napięcie fazowe. Stąd przewód PEN powinien mieć znaczny przekrój.
Ale od lat w Zachodniej Europie wprowadzany jest lepszy standard TEN-S z pięcioma liniami L1,L2,L3, N, PE.
Jakiego maksymalnego spadku napięcia można się spodziewać na linii PEN ? Przy normalnej pracy napięcie nie powinno przekroczyć 8Vac ale w momencie zwarcia do rozłączenia go może być pół napięcia fazowego ! Bardzo duży może być impuls napięcie po uderzeniu pioruna.
W standardzie TEN-S przewodem PE płyną prądy upływu izolacji urządzeń oraz w zasilaczach impulsowych SMPS i inwerterach prądy z kondensatorów Y sieciowego filtru przeciwzakłóceniowego LC.
W odbiornikach telewizyjnych TVC są już stosowane tylko zasilacze impulsowe a mają one wtyczkę sieciową bez bolca PE i prąd upływu z filtru LC przepływa ekranem kabla antenowego do uziemienia anteny lub systemu Anteny Zbiorczej.
Obowiązujące w świecie normy uznają że zakłócenia są przewodzone siecią energetyczną w zakresie częstotliwości 0.15-30 MHz a powyżej tej częstotliwości są one głównie promieniowane. Normy dotyczące emisji zakłóceń przez masowo produkowane urządzenia konsumpcyjne są o wiele ostrzejsze niż dla urządzeń przemysłowych. Fale radiowe są dobrem rzadkim ludzkości i muszą być rozsądnie, kompromisowo chronione i użytkowane. Obecnie produkowane odbiorniki TVC i komputery mają już tylko zasilacze impulsowe. Od strony sieci energetycznej mają one przeciwzakłóceniowe dolnoprzepustowe filtry LC. Wyższe tłumienie zakłóceń podnosi cenę filtru LC i stąd konieczny jest w normach EMC kompromis.
Zatem wprowadzone do sieci / środowiska zakłócenia docierające do typowego odbiornika nie powinny być silniejsze niż ziemskie tło szumów. W przeciwnym razie zachodzi konieczność zwiększenia mocy nadajników RTVC i nadajników dla komunikacji profesjonalnej. Moc telewizyjnych nadajników jest bardzo duża. Kosztowy jest nadajnik i zużywana energia elektryczna.
Izolacja galwaniczna sygnałów jest koniecznością.
-W energetyce prądy zwarć (do 50 KA) i awaryjnych napięć na uziemionych obwodach mogą być ogromne i stąd sygnały z przekładników napięciowych i prądowych chronione są przerwami iskrowymi (m.in. ceramiczne Spark Gap), warystorami i izolowane transformatorkami.
-Napięcia automatycznie mierzone na celach akumulatorów połączonych szeregowo do napięcia 220 Vdc ( stacja elektroenergetyczna ) muszą być izolowane
-Układy pomiaru prądów faz invertera zasilającego silniki prąd zmiennego serwomechanizmów muszą mieć izolacje. Stosowane są sensory Halla lub wariacje Flux Gate
-Automatyczne pomiary napięć w silnoprądowej elektrolizie miedzi i aluminium wymagają izolacji
-System używający termopary przyspawanej do obiektu lub zanurzonej w płynnym metalu musi mieć izolacje
-Wszędzie tam gdzie zaistnieją problemy z pętlami masy (Ground Loop) jedynym wyjściem bywa izolacja sygnału.
-Współpracujący z systemem sensor PH prawie zawsze musi być izolowany
Temat tłumienia zakłóceń został dogłębnie zbadany przy okazji budowy rozległego okablowania do sensorów i urządzeń systemów DDC (Direct Digital Control) z centralnym komputerem z przetwornikiem ADC z wielowejściowym multiplexerem. Sprawa jednak łączenia ekranów na końcach przewodów do dzisiaj jest kontrowersyjna. Przy braku połączenia jednego końca ekranu nie płyną prądy wyrównawcze ale jest możliwość rezonansów i odbierania zakłóceń radiowych niczym antena.
Skutecznym sposobem tłumienia zakłóceń wspólnych jest użycie linii symetrycznej. Asymetria na obu końcach linii oraz asymetria linii powoduje przekształcenie zakłóceniowego sygnału wspólnego w sygnał różnicowy, który jest użyteczny. Per analogia do OPA jest tu tu współczynnik tłumienia sygnału wspólnego.
Układy scalone współpracujące z linią telefoniczną są wysoce symetryczne. W telefonii skręcone linie symetryczne używane są od zawsze. Aparaty i system komutacji sygnałów też są symetryczne. Przy odpowiedniej konstrukcji przesłuchy między liniami w przewodzie zawierającym ich dużą ilość mogą być bardzo małe. Konstrukcje grubego kabla telefonicznego optymalizowano przez 40 lat i jest ona wymyślna. Linie te używane są też do symetrycznego przesyłania sygnału systemu telefonii PCM w niskiej hierarchii szybkości.
W rodzinach logiki TTL i ECL dostępne są też symetryczne nadajniki i odbiorniki linii. Są używane gdy długość połączenia szybkich sygnałów przekracza ca 3 metry.
Sygnał symetryczny użyty jest w systemie szybkiego interfejsu szeregowego RS422 i RS 485.
Elektronika systemu NC i CNC może być rozbudowana i duża wymiarami. Sygnał wyjściowy z przetwornika DAC komputera jest do serwomechanizmów prędkościowych przesyłany symetrycznym sygnałem o zakresie +-10V. Na wejściach serwowzmacniacza sygnał odbierany jest prostym wzmacniaczem różnicowym na jednym OPA z czterema rezystorami.
Symetryczny sygnał Audio używany jest w profesjonalnym sprzęcie. Symetryczna linia nie ma jednak rezystancji falowej 600 Ohm jak ten system. Impedancja falowa maleje do częstotliwości około 40 KHz gdzie stabilizuje się na poziomie ca 200 OHm. Użycie dopasowania 600 Ohm w zakresie akustycznym daje jednak mniejsze tłumienie sygnału i stąd takie trochę dziwne rozwiązanie.
System w pełni symetryczny jest odporny na zakłócenia i sam emituje małe zakłócenia.
System pół symetryczny lub quasi symetryczny może być odporny na zakłócenia ale sam może je swoją asymetrią „nadawczą” emitować.
Przewód współosiowy znakomicie nadaje się do przesyłania sygnału o częstotliwości powyżej kilkuset KHz. Poniżej tej częstotliwości prąd płynąc ekranem (różnice potencjału mas GND na początku i końcu linii) daje zakłócenie. Tłumienie tych zakłóceń powiększa nałożenie na przewód odpowiednich pierścieni ferrytowych.
Sieci telewizji kablowej CATV wykonane są z wysokiej jakości kabla współosiowego. Są całkiem rozległe.
W rozległych systemach problemem są pętle „mas” a dokładniej różnice potencjału na tych rozległych masach. Szczególnie nieprzyjemna jest sprawa gdy masą jest przewód PEN sieci TEN-C.
Patent 40. System symetrycznego i quasi symetrycznego przesyłu sygnałów analogowych.
W systemie symetrycznego przesyłu sygnałów asymetrie urządzeń końcowych obniżają tłumienie zakłóceniowego sygnału wspólnego. System z długim przewodem powinien być odporny na zakłócenia i przepięcia o dużej energii.
W pokazanym rozwiązaniu nowatorski jest tylko nadajnik sygnału a wzmacniacz różnicowy na OPA i czterech rezystorach jako odbiornik jest typowy.
W układzie nadawczym przepięcia z linii obcina Warystor. Możliwe jest też zastosowanie do ochrony wyjścia OPA diod i diod Zenera ale jest to trudniejsze i droższe rozwiązanie. Z diodami energia silnego zakłócenia trafia do zasilacza i to limituje energie zakłóceń. Z kolei impulsowa energia jaką jest zdolna przyjąć dioda Zenera jest circa sto razy mniejsza od wytrzymałości warystora. Jest to typowy tani warystor stosowany masowo w elektronicznych aparatach telefonicznych. Umieszczony szeregowo na wyjściu OPA tranzystor JFet z rezystorem zapobiega w momencie przepięcia uszkodzeniu wyjścia OPA a jednocześnie jego rezystancja Rdson zapobiega destabilizacji OPA przez „pojemność” linii. Kondensator C przy owym „zwarciu pojemnościowym” wyjścia OPA zamyka pętle sprzężenia zwrotnego ale nie zawsze jest on potrzebny. Chroni on także wyjście OPA który może nie być odporny na zwarcie jak stary układ 709 (MAA502 Tesla). Typowy symetryczny JFet przy jednej polaryzacji napięcia Uds ma zerowe napięcie Ugs a przy drugiej przewodzi dioda bramki i napięcie na bramce sięga Ud co powoduje że Rdson jest odrobinę mniejsze. Rezystancje JFeta zmniejsza też rezystor. Asymetria JFeta z rezystorem (kierunek rezystora do wyjścia OPA lub na zewnątrz do wyboru) powinna być komplementarna do wielkosygnałowej asymetrii wyjścia OPA. Sygnał dla rezystancyjnego sprzężenia zwrotnego OPA wzięty jest za tym JFetem. OPA nie musi tu być dedykowanym etatowym nadajnikiem a może i powinien to być OPA pracujący funkcjonalnie na przykład w sensorze.
Idealna linia ćwierćfalowa (i dalsze ćwiartki długości) jest inwerterem impedancji i stąd przy określonych częstotliwościach zachowuje się jak pojemność destabilizująca wyjście obciążonego nią OPA.
Perełki ferrytowe P1 i P2 zapobiegają rezonansom w linii (fale stojące) na częstotliwościach radiowych („dopasowują” ją falowo) i dalej zapobiegają pojemnościowej destabilizacji OPA. Ich użycie nie zawsze jest konieczne.
W wyjątkowych sytuacjach linia może być zakończona miniaturowymi bezpiecznikami.
Impedancje na obu drutach symetrycznego przewodu są do końca zakresu akustycznego praktycznie bardzo małe i takie same. Natomiast sygnał o niewielkim paśmie nadawany jest asymetrycznie (jest symetryczny z zakłóceniowo – odbiorczego punktu widzenia co tu jest istotne) choć kosztem użycia kolejnego OPA może być też nadany symetrycznie.
W teście (z przewodem telefonicznym ) zmienny sygnał wspólny (m.in zakłócające napięcie sieciowe 50 Hz common podane do innej pary ) aż do ochronnego nadprądowego zadziałania JFeta nie powoduje pojawienia się jakiejkolwiek składowej stałej na wyjściu linii. Przy przesyłaniu sygnału akustycznego ( z zakłóceniem wspólnym 50Hz ) przydźwięk nie jest słyszalny !
Pokazane kondensatory równolegle do rezystorów we wzmacniaczu różnicowym odbiorczym mogą pełnić rolę filtru dolnoprzepustowego jeśli taki jest potrzebny. Muszą to być kondensatory foliowe lub ceramiczne rodzaju NPO o małej tolerancji.
Wielkość tolerowanego napięcia wspólnego tego wzmacniacza różnicowego wyznacza zakres napięcia wspólnego OPA. Zakres napięcia wspólnego wzmacniacza różnicowego można poszerzyć ( to temat innego opracowania) ale tak silne zakłócenia wymagające tego są rzadkością.
Ćwiczenie
1.Do zwartego końca kabla koncentrycznego podano do ekranu sygnał z generatora. GND generatora i oscyloskopu dołączono do ekranu drugiego końca kabla a oscyloskop pokazuje sygnał na wyjściu kabla.
-Wyjaśnij dlaczego amplituda sygnału pokazywanego oscyloskopem początkowo maleje wraz ze wzrostem częstotliwości sygnału z generatora.
Nałożenie na kabel pierścienia /pierścieni ferrytowych zmniejsza amplitudę pokazywanego sygnału.
-Wyjaśnij gdzie jest najlepsza pozycja dla i jakiego pierścienia
2.Ethernet - Internet Laptopowi podano typową skrętką długości 20 m. Gdy przewód jest rozwinięty zachowanie jest normalne ale gdy przewód zwiniemy przesył przestaje normalnie działać
-Wyjaśnij to zjawisko
3.W metalowym pojemniczku jest roztwór buforowy a w nim sensor pH pracujący ze wzmacniaczem zasilanym z bateryjki z wyjściem napięciowym obserwowanym DVM - DC. Gdy metalowy pojemnik jest połączony lub niepołączony z GND wzmacniacza odczyt jest poprawny. Gdy jednak pomiędzy pojemnikiem a GND wzmacniacza dołączymy niewielkie napięcie zmienne to pojawi się ono przetworzone w sygnale wyjściowym wzmacniacza a gdy będzie za duże zakłóci odczyt DC.
-Wyjaśnij to zjawisko
-Dlaczego nie wolno tam podać napięcie stałego ?
W przewód GND od wzmacniacza włączono regulowane napięcie zmienne 50Hz jako symulacje problemu z pętlą masy. Sygnał podano na wejście analogowe kontrolera.
-Wyjaśnij wielkość obserwowanego zakłócenia czyli błędu
4.GND oscyloskopu (DSO) i Spectrum Analysera (SA) połączone jest z PE sieci zasilającej.
Odbiornik TVC i monitor komputerowy mają wtyk bez PE.
-Co pokazuje DSO i SA gdy do ich wejścia podamy im GND TVD lub monitora ?
Niepołączone ze sobą odtwarzacz DVD, tuner, wzmacniacz... „oczywiście” nie mają połączenia z PE sieci zasilającej. DVM z zasilaniem bateryjnym możemy zmierzyć napięcia zmienne pomiędzy ich GND lub mikroamperomierzem prąd wyrównawczy.
-Wyjaśnij obserwowane napięcia i prądy
-Dlaczego „oczywiście” ?
5.Temat analogowego Front End urządzenia EKG był już podniesiony:
https://matusiakj.blogspot.com/2020/11/laboratorium-zaawansowanej-elektroniki.html
Użyto zasilanego bateryjką symulatora dającego sygnały EKG do systemu „12 odprowadzeniowego” Cbody w układzie to kondensator 300 pF (do PE) ale Cpow nie wynosi tu 3 pF ale 33 pF bowiem zamiast zakłócającego napięcia sieciowego 230 Vac dano bezpieczne napięcie ca 20 Vac z transformatorka. Ciało człowieka jest tu zbędne. Rezystancje wyjściowe symulatora są podobne jak rezystancje ciała człowieka. Pojemność Ciso należy ustalić.
Spotykane są różne (patrz na schematy w Service Manual-ach ) rozwiązania „Amplifier Common”. Z urządzenia EKG wyprowadzono połączenia do „Amplifier Common” i według oryginalnego schematu na płytce do wtykanych elementów prototypu dano układ jak oryginalny.
-Stwórz koncepcje, zasymuluj i po zbudowaniu na wtykanej płytce wypróbuj układ lepszy niż oryginalny. Przeregulowanie odpowiedzi w pętli regulacji ( jaka to pętla ? ) nie powinno przekraczać 5%.
