Laboratorium zaawansowanej elektroniki i automatyki 63
Wschodnia Azja produkuje w 2022 roku 90% pamięci, 75% wszystkich procesorów i 80% krzemowych „wafli.” Chiny produkują 15% głównie prostszych układów ale ich udział gwałtownie rośnie. Szybko modernizują swoją technologie.
Od czasów Zimniej Wojny Świat się jednak mocno zmienił.
Futurysta i doradca wielu amerykańskich prezydentów Alvin Toffler stworzył trylogie Future Shock (1970), The Third Wave (1980) i Powershift: Knowledge, Wealth and Violence at the Edge of the 21st Century (1990).
Toffler w Powershift... pokazał na przykładach, że tam gdzie tajemnica amerykańska była największa tam rozwój technologii był najwolniejszy. Tajemnic technologii militarnych nigdy nie udało się ukryć przed Sowietami, którzy przechwycone tematy rozwijali czasem szybciej niż zespoły w USA. Najbardziej zacofani Sowieci byli w wyrafinowanych masowych technologiach, które były otwarte, niechronione i dostępne dla wszystkich. Gdy masowe komputery PC w cenie 1000 dolarów zalały i „zmonopolizowały” rynek, sowieci byli bezradni w głębokim lesie. W elektronice konsumpcyjnej byli ośmieszająco słabi.
W najnowocześniejszych na świecie amerykańskich myśliwcach F-22 i F-35 użyto procesorów których rynek cywilny zaprzestał używać po 2003 roku. W projektach militarnych nadal istnieje 20 letni cykl od pomysłu do wczesnego produktu podczas gdy w technologicznych firmach cywilnych okres ten drastycznie skrócono.
W XXI wieku elektronika wojskowa jest makabrycznie przestarzała względem elektroniki cywilnej . Jest tego wiele powodów. Słabsze kadry bo wojska nie stać na pensje specjalistów takie jak w wiodących technologicznie koncernach. Mało liczne kadry ze słabymi koneksjami w środowisku badawczo – rozwojowym. Ogromny rynek cywilny zapewnia wynalazcom – innowatorom o wiele większe profity niż ma w dyspozycji Pentagon. Pracownicy boją się pracować dla sektora militarnego ze strachu przed zarzutem, że później ujawniają technologie wojskowe.
Zdaniem Tofflera władza jednostki jest połączeniem wiedzy, bogactwa i siły. Wiedza jest najpotężniejszą formą mocy a żyjemy obecnie w cywilizacji opartej na Wiedzy.
Każdy z elementów władzy może być przekształcany z jednego w drugi. Siła, taka jak pistolet/nóż (lub groźba użycia pistoletu/noża) może być użyta do uzyskania wiedzy (informacji) lub bogactwa (pieniądze). Bogactwo można wykorzystać do wynajęcia płatnego zabójcy lub zakupu truciznę. Bogactwo można wykorzystać do zdobywania wiedzy, np. do przekupywania lub kupowania książki. Ostatecznie jednak wiedza jest najskuteczniejszym (wydajnym) sposobem dojścia do władzy.
Elita może korzystać z bogactwa i siły, jednak wiedza jest dostępna nawet dla nie elity. Wiedza może być generowana w nieskończoność, gdy my wszyscy próbujemy zrozumieć „Prawdę”, jeśli taka istnieje. Mówiąc słowami Tofflera: „Wiedza jest najbardziej demokratycznym źródłem władzy”
Oprócz ogromnych firm dysponujących najnowszą technologią mikroelektroniczną są też firmy niszowe. Allegro Microsystems ( do 1991 jako Spraque ) zatrudnia około 3500 pracowników. Podaje że ma 650 używanych patentów, w każdym typowym pojeździe jest 9 jego przyrządów a sprzedał do tej pory ponad 11 mld sensorów. Produkuje sterowniki silników krokowych i niedużych silników BLDC (do 100 V), sterowniki bramek tranzystorów - kluczy, sensory prądu, regulatory, sensory położenia i prędkości oraz liczne wyjściowe układy peryferyjne.
Spraque już na początku lat osiemdziesiątych masowo wypuścił tani sensor pola magnetycznego Halla scalony ze wzmacniaczem lub komparatorem ( wyjście binarne lub liniowe ) oraz fotodiodę ze wzmacniaczem jako sensor światła. Produkował wtedy wygodne aplikacyjnie, wielokrotne układy nadzorujące sprawność żarówek samochodowych. Produkował zasilany z baterii układ alarmu współpracujący z jonizacyjną czujką dymu, układy do RTV, kontrolery SMPS oraz inne specyficzne układy. Produkowane wtedy w obudowach DIL wielokrotne klucze - tranzystory Darlingtona z opornikami i ochronnymi diodami są popularne także obecnie. Jako jeden z pierwszych wypuścił sterowniki do silników BLDC i aktuatorów Voice Coil dla napędów twardych dysków.
Philips i rzadziej inni w swoich materiałach podawali schematy wewnętrzne całkiem skomplikowanych układów aż do momentu gdy schematy nie mieściły się na dwóch, trzech stronach książki.
Poniżej fragment strony katalogu Spraque z 1984 roku o sensorach Halla oraz zasilany bateryjnie mikromocowy wykrywacz - alarm dymu z sensorem jonizacyjnym w technologi CMOS. Piezoelektryczny piszczek jest bardzo głośny.
Miniaturowy liniowy sensor Halla ze scalonym wzmacniaczem służy w szczelinie rdzenia toroidalnego do pomiaru prądu podając sygnał bezpośrednio do wejścia ADC mikrokontrolera.
Allegro oferuje obecnie zintegrowane sensory prądu Halla w obudowach SMD jak pokazany na rysunku w obudowie SOICW-16. Układ jest w produkcji trymowany. Przenoszone pasmo wynosi 400 KHz a prądy sięgają 400 A. Izolacja sięga napięcia 5 KV. Ich wadą jest stosunkowo duży poziom szumów co musi uwzględniać, komplikujący się przez to, program kontrolera.
Magnetyczne sensory położenie Halla są jedno 1D, dwu 2D i i trójwymiarowe 3D.
Na rysunku jest sensor 3D. „ALS31300: 3D Magnetic Linear Hall-Effect Sensor with I²C Output and Advanced Low Power Management The ALS31300 3DMAG™ position sensor IC provides a 12-bit digital value corresponding to the magnetic field measured in each of the X, Y, and Z axes. The ALS31300 is preconfigured for use in 3D sensing applications for head-on linear motion, slide-by position sensing, and rotation angle measurements. The ALS31300 is also offered in joystick mode, including a low gain option for the Z axis channel. This feature enables the use of a back-bias magnet to provide return-to-zero force instead of traditional spring-based solutions. ”
Powszechnie stosowany w mocniejszych zasilaczach impulsowych wejściowy system PFC ( Power Factor Correction ) symuluje swoim zachowaniem oporność.
Inverter zasilany prądem stałym z PV symuluje ujemną oporność. Bardziej złożone mogą moc bierną pobierać lub oddawać do sieci co jednak nie jest wskazane w małych jednostkach.
W stosunku do elektrowni PV i wiatraków podnoszony jest słuszny zarzut że nie stabilizują one stanu sieci. Pożądana zmiana algorytmu w inverterze zasilanym z PV pracującym w konwencjonalnym systemie energetycznym jest bardzo prosta. Gdy częstotliwość w sieci wzrośnie co najmniej o 0.05 Hz ( strefa nieczułości ) ponad normalną inverter ma zmniejszać oddawaną do sieci moc. Moc z ogniw fotowoltaicznych nie będzie incydentalnie w części odebrana czyli zostanie zmarnowana. Sprawa z wiatrakami jest bardziej skomplikowana bowiem wymagana jest zmiana katą łopat turbiny aby zmniejszyć generowaną moc. Dobrym rozwiązaniem jest współpracujący z farmą wiatraków magazyn energii z algorytmem stabilizującym system. Gdy częstotliwość sieci wzrośnie ponad 0.05 Hz stopniowo maleje moc wprowadzana do sieci i ładowane są akumulatory. Gdy akumulatory są w pełni naładowane a wiatraki nie mają regulacji mocy jeden (wyjątkowo kolejne ) z wiatraków trzeba odstawić. Gdy częstotliwość w sieci spadnie akumulatory energią z rozładowania ratują sieć.
W diodowym mostku jednofazowym z obciążeniem rezystancyjnym lub indukcyjnym, zależnie od znaku napięcia AC, po pół okresu przewodzą po dwie pary diod. Przy małych napięciach można zamiast diod dać niskonapięciowe tranzystory Mosfet, których mała oporność załączenie Rdson zmniejszy napięcia na ich antyrównoległych diodach czyli zmniejszy straty mocy. O załączeniu par Mosfetów decyduje znak prostowanego napięcia zmiennego. W takim wypadku równie dobrze oporność na stronie DC może być ujemna i mostek aktywny transferuje moc do sieci prądu zmiennego.
W diodowym mostku trójfazowym z obciążeniem rezystancyjnym lub indukcyjnym, zależnie kąta napięcia AC, po jedną trzecią okresu przewodzą jedna diod wyjścia napięcia dodatniego i jedna ujemnego. Zamiast diod można dać tranzystory Mosfet lub dla wyższego napięcia tranzystory (mostek) IGBT.
Gdy na wyjściu takiego aktywnego mostka trójfazowego damy tylko małą pojemność foliową ( do zamknięcia obwodu dla prądu sygnału PWM ) to transfer mocy między siecią zasilającą AC a obwodem DC jest dwukierunkowy ale napięcie DC ma pulsacje tak jak zwykły mostek diodowy a prąd oddawany do sieci jest jednak zniekształcony.
Tranzystory mostka mogą być wolne czyli tanie i o małym spadku napięcia co skutkuje dobrą sprawnością . Zasilany napięciem DC inverter napędzający silnik moc hamowania odda przez aktywny mostek - prostownika do sieci zasilającej.
Rozwiązanie to oprócz prostoty i taniości ma też wady w stosunku do aktywnego prostownika - invertera.
Napięcie jest niestabilizowane i ma tętnienia w związku z czym wykorzystanie invertera silnika jest słabe bowiem stabilne i bez tętnień napięcie ( mostek IGBT silnika na 1200 V) z aktywnego prostownika – invertera może być 750-800 Vdc.
Oddawany przez aktywny mostek prąd do sieci trójfazowej jest zniekształcony tak jak w przypadku prostego prostownika diodowego. Jednak na tle zniekształceń prostownika pojemnościowego zniekształcenia te są małe i nieszkodliwe.
Aktywny prostownik - inverter jest znacznie droższy (!) od invertera dla silnika dlatego że użyto w nim w filtrach drogich dławików dla filtracji prądów modulacji PWM. Sprawność tego invertera przy małym obciążeniu obwodu prądu stałego DC jest niska.
W robotach i maszynach CNC wszystkie invertery są zasilane z jednego napięcia stałego DC. Gdy nie ma zwrotu energii do sieci AC rozwiązanie to minimalizuje ( jedne napędy pracują a inne hamują ) moc strat w oporniku mocy hamowania - brake.
W przypadku wielkich dźwigów moc napędu podnoszenia - opuszczania sięga 250 KW i tam musi być zastosowany zwrot energii do sieci trójfazowej.
Rdzeń ( często toroidalny ) dławika dużej mocy invertera PWM jest wykonany z proszków żelaza lub szkieł metalicznych a rzadko jest ferrytowy. Oba te materiały są w grupie „technologicznej”. Oba są już masowo produkowane w Chinach mimo iż Zachód odmawiał zakupu technologii identycznie jak z włóknami węglowymi. Zatem inverter to nie tylko trójfazowy mostek IGBT/SiC, driver bramek, sensory prądu i szybki mikrokontroler ale też i inne drogie elementy.
Przeprowadzony w 2021 roku Narodowy Spis Powszechny dał istotne informacje. Wciąż ponad 800 tysięcy lokali w Polsce pozbawionych jest toalet a ponad 400 tysięcy jest bez dostępu do wodociągów. To jest wykładnik poziomu polskiej cywilizacji i technologii.
„Rosjanie mieszkali w jego domu. Nagranie wrzucił do sieci
W jednym z domów na okupowanych terenach Ukrainy mieszkali do niedawna rosyjscy wojskowi. "Najeźdźcy nie wiedzieli, jak korzystać z toalety i wybili w pomieszczeniu obok dziurę w podłodze, by załatwiać tam swoje potrzeby" ”
Polski nierząd niewiele różni się w swoim zachowaniu od dzikich rosyjskich żołnierzy zza Uralu. Nie potrafi sprowadzić węgla a ciepłe obiady w szkolnych stołówkach uważa za bardzo poważne wyzwanie logistyczne niemożliwe do rozwiązania.
Prezes NBP Adam Glapiński tradycyjnie (2022) znalazł się wśród najgorzej ocenianych szefów banków centralnych Europy w rankingu przygotowanym przez magazyn "Global Finance".
Spośród europejskich bankierów centralnych niższą ocenę (D) otrzymali jedynie prezes z Białorusi i Turcji, czyli państw, w których władze monetarne podlegają miejscowym dyktatorom. Glapiński - „Konsumenci mają za dużo pieniędzy”, "Dlaczego Hitler wygrał wybory w demokratyczne w Niemczech? Bo wprowadził właśnie dodatki socjalne różnego rodzaju "
Mamy już oficjalnie inflacje r/r 17.2 % ale to nie jest ostatnie słowo nie-rządu. Obecnie 1 % inflacji to większe wpływy z podatków do budżetu o 4,7 mld zł. Rewelacja !
Rosja chwaliła się, że Mostu Krymskiego nie można skutecznie zaatakować, bo szczelnie chroni go 20 automatycznych systemów obronnych i bojowe delfiny. Most poważnie uszkodziła ciężarówka wyładowana materiałami wybuchowymi.
"Chętnych do studiowania nie ma, nawet za darmo. Uczelnie zamykają niektóre kierunki. Zamykane są też kierunki przyszłościowe. Uczelnie nie uruchomiły wielu bezpłatnych kierunków, bo zgłosiło się za mało kandydatów. W tym roku zmieniły się trendy – nie cieszą się popularnością zwłaszcza fakultety związane z Rosją. Kultura Rosji i narodów sąsiednich, rosjoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim, filologia rosyjska na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach, informacja naukowa i bibliotekoznawstwo na Uniwersytecie Warszawskim, filologia germańska na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach czy inżynieria meblarstwa na Politechnice Białostockiej - m.in. takie darmowe kierunki nie zostały uruchomione w roku akademickim 2022/2023. Powód? Nie było kandydatów. Co więcej, niektóre uczelnie publiczne masowo wstrzymują studia drugiego stopnia (magisterskie), bo nie ma chętnych do kontynuowania nauki. Zamykane są także studia niestacjonarne (czyli płatne), bo również nie zostały wypełnione minimalne limity, dzięki którym opłacałoby się je w ogóle prowadzić.
Brak popularności niektórych kierunków jest spowodowany zmianą ogólnopolskich trendów, jak również obserwowalnym spadkiem zainteresowania studiami drugiego stopnia.
Przykładowo z uwagi na za małą liczbę chętnych nie uruchomiono na Uniwersytecie w Białymstoku darmowych studiów licencjackich na informatyce i ekonometrii a Kielcach (UJK) - ochrony środowiska. Uczelnie zamykają też różne filologie z uwagi na brak chętnych (np. filologię germańską). Na UJK nie zostanie uruchomionych ponad 20 odpłatnych fakultetów, bo nie znalazło się przynajmniej 20 chętnych. Są to m. in.: ratownictwo medyczne, historia, biologia, chemia, geografia, turystyka i rekreacja, pedagogika specjalna czy stosunki międzynarodowe."
Do 2030 roku unijna strategia dekarbonizacji transportu drogowego potrzebuje 280 mld euro inwestycji w punkty ładowania, sieci przesyłowe i zdolności produkcyjne energii odnawialnej. Do 2050 roku nakłady te mają wzrosnąć do 1 bln euro o obecnej wartości. Do końca dekady tylko infrastruktura dla lekkiego i ciężkiego transportu potrzebuje 40,4 mld euro poza wielkim kosztem wymiany floty, który spadnie na firmy transportowe. Te jednak nadal kupują pojazdy spalinowe i czekają z elektryfikacją, ponieważ brakuje zachęt. Pojazdy elektryczne są drogie a rynek energii elektrycznej jest nieprzewidywalny. Nie ma ładowarek, a konkurencyjność cenowa pojazdów ciężkich spodziewana jest dopiero za 12 lat.
Według pomysłów, planów i założeń w UE nawet lekkie ciężarówki nie będą sprzedawane po 2035 roku. W ostatecznym rachunku ogromne koszty elektromobilności zostaną przerzucone na zwykłego szarego konsumenta.
Na razie pierwsze efekty Zielonej Rewolucji i dezindustralizacji ( z roku na rok spada liczba produkowanych w Europie samochodów a ceny rosną ) dały gigantyczną inflacje producencką PPI w UE, która rzecz jasna przełoży się z czasem na inflacje konsumencką CPI. Osłabło tez Euro.
"Oni nie mają doświadczenia ... Mamy do czynienia z rządami państw, które nie mają doświadczenia, narzędzi ani firm, żeby to zrobić" - Saad Al-Kaabi, minister energii Kataru o swoich ostatnich doświadczeniach z europejskimi nabywcami, próbującymi na gwałt kupić LNG.
Coraz więcej jest stron WWW pokazujących bieżącą generacje słoneczną PV i generacje wiatraków.
Kalifornia słynie w świecie z awangardowo rozbudowanej Zielonej Energetyki. Na wykresie pokazano generacje z pogodnego i wietrznego dnia 16.07.2022 roku. Generacja słoneczna i wiatrowa były duże. Zwraca uwagę duża generacja z gazu ziemnego. Około 30% energii elektrycznej pochodziło z obiektów poza Kalifornią, w tym import z Meksyku.
Znikoma była ilość energii przechowanej w drogich magazynach – akumulatorach.
Energia słoneczna PV generowana jest ( ale wpływ pogody i pory roku jest ogromny ) w okresie dziennej aktywności przemysłu i gospodarstw domowych co jest jej zaletą.
Śmieszą moce maszyn parowych które napędzały kiedyś całe fabryki: ”Pierwsza przędzalnia Karola Scheiblera (pochodzącego z rodziny niemieckiej, który z belgijskim paszportem dotarł w 1854 do Łodzi via Ozorków), z maszyną parową o mocy 40 KM, powstała przy Wodnym Rynku (dziś Plac Zwycięstwa) obok parku Źródliska w 1855. W następnych latach nastąpiła rozbudowa przedsiębiorstwa w tym rejonie do postaci zabudowy fabryczno - mieszkalnej, będącej pierwszą planową tego typu w Łodzi. Całość w pierwszej fazie rozwoju stanowiła pewnego rodzaju jurydykę – enklawę na gruntach miejskich, nie podlegającą władzom miejskim.”
Substytut ( substitutio = podstawienie) czyli zamiennik to produkt ( usługa ) zaspokajający te same potrzeby nabywcy ale inny ze względu na użyte surowce i technologię wytwarzania. Pseudo substytutem masła jest margaryna ( jest tańsza ale w opinii konsumentów gorsza niż masło ) a substytutem podłogi drewnianej ( deski lub parkiet ) plastikowe lub ceramiczne płytki lub wykładzina z tworzyw sztucznych. Możliwość pojawienia się substytutów jest mocnym czynników zagrażających atrakcyjności sektora gospodarki. Zagrożenie substytutami zwiększa się w sektorach dojrzałych.
Substytuty mięsa naśladują mięso smakiem, wyglądem, kształtem oraz częściowo chemicznymi i procesowymi właściwościami i ( można je smażyć i zapiekać ) Są substytuty mięsa niezawierające mięsa a czasem także innych składników pochodzenia zwierzęcego jak mleko i pochodne oraz jaja.
Czy energia ma substytut ? Z 1 J szlachetnej energii elektrycznej można wytworzyć pompą ciepła 2-10 J energii cieplnej.
Aktywność przemysłu i styl życia gospodarstw domowych wyznacza przebieg dziennego zużycia energii elektrycznej. Do niedawna największym konsumentem prądu w domu była lodówka ale teraz rzekomo jest to elektryczna kuchnia, coraz częściej indukcyjna. Kuchnia indukcyjna ma o wiele lepsza sprawność niż oporowa ale trzeba używać do gotowania właściwych garnków.
Na razie pomijamy samochody elektryczne EV.
Na razie udział Zielonej Generacji elektryczności jest niewielki ale gdy mocno wzrośnie ( czy wzrośnie) stosowanie zmiennej ( co 15 minut ) ceny energii będzie koniecznością.
Trudno jest żądać od mieszkańców aby dostosowali czas przygotowania posiłków do okresu taniej energii elektrycznej. Byłby to „nos dla tabakiery”.
Ale już nalewanie do elektrycznego czajnika faktycznie potrzebnej ilości wody jest rozsądne. Gospodarstwo może mieć dwa czajniki elektryczne – mały i większy. Dla małej ilości wody do zagotowania podziałka na małym czajniku pozwoli nam nalać tyle wody ile trzeba i nie będzie niepotrzebnie podgrzewana duża masa ( ona też promieniuje ciepło ) dużego czajnika. W sumie zapłacimy tylko realne odsetki od kapitału na dodatkowy czajnik ale mocno wzrośnie czas życia dużego czajnika. W sumie koszt jest bliski zeru ale potrzebne są dwa gniazdka elektryczne co trzeba uwzględnić dając w fazie budowy podwójne gniazdka elektryczne.
Potrawy trzeba gotować delikatnie bowiem mocno gotowanie pogarsza ich smak i zapach a powoduje wzrost poboru energii. W odpowiednim garnku nalewamy tyle wody ile trzeba.
Sprawność żarówek LED cały czas rośnie. Dostępne są już w sklepach żarówki o sprawności 150 lm/ W ale Philips już lata temu wykonał LED-a o sprawności 200 lm/W. Pokojowa lampa oprawa nie powinna osłabiać strumienia światła
Ale dla akcji (uzbrojonej) pralki i zmywarki ( a co dopiero EV ) warto użyć tańszej energii elektrycznej.
Przy zmiennej ( na przykład co 15 minut ) cenie energii elektrycznej w pierwszym rozwiązaniu licznik energii musi rejestrować pobór energii w okresach 15 minutowych w pamięci nieulotnej. Powstaje też problem dokładności jego zegara. Zależność temperaturowa częstotliwości tanich, masowych rezonatorów kwarcowych jest znana i łatwa do programowego skompensowania. W automatycznie testowanym po produkcji nowym liczniku energii w pamięci nieulotnej wpisujemy poprawkę do faktycznie zmierzonej częstotliwości jego kwarcu lub korygujemy trymer pojemnościowy. W czasie rutynowego odczytu licznika co dwa miesiące korygowany byłby też zegar licznika. Biorąc pod uwagę szybkość współczesnych łączy ilość danych do przesłania jest niewielka lub wręcz znikoma.
Aktualna cena energii może być podawana na stronach internetowych ale także na ekranach TV.
W drugim rozwiązaniu licznik ( i duzi domowi konsumenci energii ) otrzymują internetem przewodowym lub radiowym cenę energii a zwraca wynik pomiaru za minione 15 minut.
Konsument ( środki ostrożności jak w bankowości internetowej ) może sobie na stronie dostawcy prądu obejrzeć jak zużywał / zużywa energie na tle jej zmiennej ceny. Może też sprawdzić dokładność i wiarygodność licznika, który też podaje aktualnie pobieraną moc.
Zatem z punktu widzenia zmiennych cen energii elektrycznej wymiana sprawnych liczników elektromechanicznych na elektroniczne była całkowicie zbędna. Była oszustwem z korupcyjnym tłem. Potrzebne są liczniki ( i system ) o nowych własnościach zgodne z ustawodawstwem, którego jeszcze nie ma.
Obecna propozycja polskiego rządu aby gospodarstwa domowe płaciły niższą cenę za zużyte rocznie pierwsze 2000 KW energii elektrycznej ( mieści się w tym ponad 65% gospodarstw domowych, dla rodziny z dziećmi proponowany jest limit 2600/3000 ) energii elektrycznej jest rozsądna i skłoni do sensownej oszczędności bez pogorszenia poziomu życia.
W świecie zmiennych cen energii zasadę tą należy zmienić z „2000 KWH”, na (przykładowo) limit 2000 zł. Aby nie być „uderzonym po kieszeni” trzeba pralkę i zmywarkę „włączyć” ( mając informacje uzbrojona sama się włączy gdy trzeba ) gdy prąd jest tańszy bo gdy włączymy ją w okresie gdy energia jest droga to zapłacimy nawet systemowo podwójnie ( gdy przekroczymy limit ! , raz drogo za energie a dwa za przekroczenie limitu ) drożej.
„Fault Tolerant: :
„W czasach pokojowych elektrownie współpracują z zamkniętym energetycznym systemem przesyłowym państwa. System państwa może być dla importu - eksportu energii połączony z sąsiednimi systemami państw. Centralna dyspozycja mocy przydziela zadania generacji mocy poszczególnym blokom i elektrowniom uwzględniając predykowane potrzeby odbiorców i zadeklarowane remonty i czynniki ekonomiczne. W czasie wojny uszkodzona zostanie infrastruktura przesyłowa i elektrownie muszą - mogą wówczas pracować samodzielnie - wyspowo będąc częścią ocalałego systemu przesyłowego i dystrybucyjnego połączone z grupami odbiorców. Aby taka "wojenna" praca była możliwa bloki muszą mieć możliwość rozruchu i rozpoczęcia pracy bez zasilania z zewnątrz. Obecnie bloki polskich elektrowni nie mają takiej możliwości i są nieprzygotowane na ciężkie czasy. Blok musi mieć co najmniej rezerwowy agregat Diesla. Inną sprawą jest praca samodzielna i załączenie tylko tylu odbiorców ile blok / bloki są w stanie zasilić.
Trudnym ale wykonywalnym zadaniem byłoby w momencie uszkodzenia danej linii przesyłowej lub ciężkiej linii dystrybucyjnej 110 KV szybkie zrekonfigurowanie sieci aby blok / bloki nie przerywały pracy i nie były odstawiane. Awaryjnym źródłem energii dla uruchamiania elektrowni cieplnych mogę być dyspozycyjne elektrownie wodne także szczytowo - pompowe.”
Mimo upływu wielu lat polski system energetyczny dalej jest kompletnie nieprzygotowany do wojny a Rosja niszczy obecnie infrastrukturę energetyczną Ukrainy.
Sprawa rynku energii elektrycznej i cen jest wieloaspektowa:
1.System wolnorynkowy ma skłonności stagnacyjne. Jest słabo samoregulujący i samooptymalizujący się ale jednak ma te cechy regulacji i optymalizacji. Rolą i obowiązkiem rządu jest wspomaganie mechanizmów wzrostu gospodarczego i rozwoju. Korupcja zabija wzrost gospodarczy i wszelki rozwój.
Ceny urzędowe mogą być jeszcze gorsze. Ponieważ wojna jest wielką akcją niszczenia wszelkiego mienia trzeba jej makabryczne koszty przerzucać na kogo się tylko da. Ustala się więc urzędowe ceny płodów rolnych, które nie pokrywają kosztów produkcji rolnej ! Rolnicy aby się nie rujnować porzucają produkcje na co odpowiedzią są kontyngenty, których niedostarczenie grozi obozem lub egzekucją. Tak samo urzędowe ceny żywności są poniżej progu opłacalności.
Korzyść z państwa pasożytniczego mają pasożyci i wobec powszechnego braku zainteresowania obroną takiego państwa takie szybko upadają w wojnie a pasożyci pierwsi uciekają za granicę.
2.Wzrost gospodarczy jest pochodną dobrej alokacji kapitału w inwestycje. Trafne inwestycje modernizują gospodarkę i podnoszą wydajność pracy oraz wynagrodzenia. Złe inwestycje dają stagnacje i prowadzą do kryzysu.
Polska ma największy, najdroższy i najbardziej niekompetentny rząd w Europie. Prowadzi on działalność przestępczą.
Przeciętny obywatel wie co jest inwestycją a co jest marnotrawstwem i korupcją. Rząd PIS przekonuje, że odbudowa Pałacu Saskiego ( tak naprawdę to kamienica Skworcowa ) w Warszawie to wymarzona i wyczekiwana przez Polaków „inwestycja”. W tym roku zorganizował "narodową zrzutkę" na odbudowę umożliwiając odliczenie w PIT darowizny na ten cel. W całym kraju z tej możliwości skorzystało 95 osób. Klapa "narodowej zbiórki" zaprzecza fałszywemu, propagandowemu "cieszy się ogromnym poparciem społecznym". Odbudowa kamienicy rosyjskiego kupca Skworcowa ma kosztować 2,453 mld zł. "Narodowa zbiórka" pokrywa niespełna 0,0006 % tych kosztów.
Papież Franciszek dla Polski jako stajni Augiasza wyświęcił świętego Korupcjusza, świętego Protekcjusza i swiętą Hipokryzje.
Wydatki na Kancelarię Premiera przekroczą w 2022 roku 1,5 mld zł choć w 2015 roku były 12 razy mniejsze ! Nie wiadomo na co gang Morawieckiego przeznacza tak gigantyczne środki.
3.Optymalny podział produkcji na konsumpcje i inwestycje daje optymalny wzrost gospodarczy. Im szybszy jest rozwój technologi światowej tym w modernizującej się gospodarce większy jest optymalny poziom inwestycji.
Struktura produkcji odpowiada spożyciu oraz handlowi zagranicznemu. Nie można jej szybko zmienić. Gdy udział handlu zagranicznego w PKB jest znaczny szybciej można zwiększyć inwestycje eksportując część dotychczasowej konsumpcji i importując maszyny oraz urządzenia do nowych fabryk.
4.Inwestycje „same” bez zachęt rządu powstają gdy branża jest rentowna i jest duży rynek na produkty.
Bardzo szkodliwe jest głupie nazywanie spekulacji „inwestycją” ! Deregulacja może być równie dobrze potrzebna jak szkodliwa. Stworzenie rynku tam gdzie nie będzie on właściwie działał jest dywersyjną głupotą.
Warunki poprawnego działania rynku są mocno restrykcyjne.
Deregulacja i urynkowienie to ulubione melodie nomadycznego kapitału spekulacyjnego.
5.Zawyżające ceny monopole i oligopole w dłuższym okresie czasu obniżają wzrost gospodarczy i dobrobyt. Wyciągnięte środki ( na szkodę gospodarki i konsumentów ) z reguły nie są inwestowane ale służą do luksusowej konsumpcji i często są wywożone za granice. Toteż państwo musi zwalczać monopole i oligopole. Obszar naturalnych monopoli musi być mądrze regulowany.
Najpotężniejszym oligopolem świata jest OPEC. Najsilniejsi w OPEC są Saudowie, na których wielki wpływ miały USA.
5.10.2022 OPEC+ ( z Rosją ) ogłosił cięcia w produkcji ropy o 2 mln b/d. Ze względu na timing ( braki energii w Europie ) spowoduje to wzrost cen ropy i zaszkodzi Europie. Prorosyjska koalicja jest jednak raczej tylko doraźna.
6.Spekulacja szkodzi systemowi gospodarczemu. Owocem wielkiej spekulacji był Wielki Kryzys i następcza II Wojna Światowa oraz kryzys rozpoczęty w 2008 roku. Zysk spekulanta to strata firm i konsumentów ale ogromne szkody wyrządza głównie destabilizacja całego systemu ! Na giełdzie rekiny finansjery oddzielają naiwnych od gotówki.
W świecie jest prawie „nieskończona” ilość pieniądza szukającego łatwego spekulacyjnego zarobku. Trzeba się przed nim umiejętnie bronić m.in. podatkami i innymi narzędziami.
„ABW w niejawnej notatce informowała premiera o manipulacjach cenami energii od marca 2022 roku. Przyglądał się temu Urząd Regulacji Energetyki ale nic nie robił.” URE okazał się pasożytniczym tworem korupcyjnym.
7.W nakazowo – rozdzielczej gospodarce niedoborów biurokracja wyznaczała ceny urzędowe oderwane od realiów gospodarczych, które nie niosły żadnej informacji dla firm. Pieniądze drukowano w nadmiarze co generowało realną (!) inflacje. Niedobory towarów w sklepach generowały ogromne kolejki i puste półki. Towary zamiast na półki sklepów wędrowały też na szary i czarny rynek gdzie sprzedawano je dużo drożej. Ogromne niszczące system dotacje nieracjonalnie przyznawano „po uważaniu”. To był element jądra komunizmu.
Przejście z „cen księżycowych” na ceny realne jest trudne i w transformacyjnej Polsce dało potworną, niszczycielską i długą inflacje.
8.Dotacja zawsze mogą prowadzić do marnotrawstwa i należy je stosować ostrożnie. W PRL wysoko dotowano wydobycie węgla kamiennego i jego nierentowny eksport bardzo obciążał gospodarkę i społeczeństwo. Z racji taniości energii przemysł był energożerny bo nie opłacało się jej oszczędzać. W krajach III Świata energia elektryczna jest wysoko dotowana z uwagi na niskie dochody. Jest używana nieracjonalnie. Jest ludności dostarczana przez kilka godzin dziennie i beneficjentami taniej energii jest ciągle zasilany przemysł w rękach kapitału Zachodu, który łapówkami zachęca rząd do stosowania dotacji.
9.O właściwe funkcjonowanie rynku dbają racjonalne państwa.
„Giełda to mechanizm, który zapewnia wszystkim odbiorcom i klientom informacje na temat tego, ile wynosi cena energii. Giełda jest miejscem koncentracji obrotu, jest to mechanizm najbardziej obiektywny.”
Kilka lat temu rząd PIS zapewniał, że podniesienie obligo giełdowego na handel energią elektryczną do stu procent obniży ceny. Dzisiaj zapewnia, że całkowite zniesienie go znacznie obniży ceny. Co ciekawe, robią to bezwstydnie te same osoby !
Oczywiście potrzebny jest rynek hurtowy płodów rolnych. Na lokalne ceny mają wpływ ceny światowe na przykład zbóż i wszelkich towarów handlowalnych międzynarodowo.
Ale spekulacje trzeba zwalczać a nie stwarzać jej ( korupcja ) komfortowe warunki !
10.O zdrowym poziomie płac w kraju decyduje sektor dóbr handlowalnych międzynarodowo. Niezdrowo płace mogą być zawyżone na etapie silnego zagranicznego zadłużania się państwa.
Eksporterzy nowoczesnych produktów o wysokiej marży mogą zasłużenie mieć wysokie płace.
Różne populistyczne cuda jak szalone drukowanie pieniądza i zadłużanie się w końcu przynoszą kryzys i pogrom.
11.Dotychczasowe światowe doświadczenia z gospodarkami zamkniętymi są złe. Trzeba być na świat otwartym ale... na swoich warunkach aby korzystać na relacjach ze światem a nie na tym tracić. Dobrym wzorem korzystnych relacji ze światem były selektywnie otwierające się na świat Chiny.
Polscy łapówkarze doprowadzili do tego że Polacy na Otwartych Funduszach Emerytalnych stracili grubo ponad 40 mld złotych na rzecz zachodnich banków i instytucji. Narzędziem manipulacji w rękach oszustów była Giełda Papierów Wartościowych. Obecnie GPW jest najgorszą giełdą świata ! Niektóre sztucznie napompowane kursy spadły ponad 100 razy.
12.Różnice w cenach, między krajami świata, podobnych lub identycznych towarów lokalnych są ogromne. W krajach bogatych jest drogo a w krajach biednych jest tanio.
Natomiast, na przykład, różnice cen identycznych nowych samochodów osobowych są niewielkie.
Ropa naftowa jest najważniejszym towarem globalnym. W krajach bogatych paliwa płynne obłożone są bardzo wysokimi podatkami, które stanowią podstawę budżetu państwa. Gdy ropa jest tania za dolara zaciągniętego zagranicznego długu można było wygenerować 3-4 dolary PKB !
Towarem na rynku globalnym jest także węgiel kamienny. Gdy Europa pożąda teraz dużo węgla kamiennego substytuując porzucony gaz ziemny z Rosji, jego cena szalenie wzrosła ale oczywiście z czasem spadnie do normalnego poziomu.
Wydobywany przez sam kompleks elektrowni węgiel brunatny jest niehandlowalny.
Gdy spekulacyjnie ropa strasznie zdrożała w 2008 roku co biedniejsze państwa przestały ją kupować.
13.Koszt spalanego paliwa w elektrowniach cieplnych stanowi circa 60-80% kosztów wytworzenia energii elektrycznej. Nowe elektrownie budują w Polsce zachodnie koncerny często drożej niż na zachodzie. Stare zamortyzowane elektrownie powoli będą się wykruszać.
Biorąc pod uwagę koszt inwestycji i paliwa ( nie dotyczy to węgla brunatnego ) tańsza generacja w Polsce będzie możliwa tylko z powodu taniości pracy pracowników elektrowni i tańszego niszczenia środowiska naturalnego. Jednak różnice między Polską a Europa Zachodnią będą maleć.
Polska do swojego bardzo drogiego głębinowego wydobycia węgla bardzo dużo dopłaca przy normalnych cenach światowych węgla. Eksportowanie energii elektrycznej wytworzonej z tego węgla zubaża Polskę i Polaków.
Koszt rentownej produkcji prądu jest znany.
Koszt energii elektrycznej ma niewielki wpływ na produkcje wyrobów wysokiej technologi ale potrafi zabić prymitywną energożerną produkcje.
14.Sieci energetyczne NN krajów Europy są połączone ale moc połączeń granicznych jest relatywnie niewielka co ma swoje wady ale też i pewne zalety.
Są dni gdy giełdowe ceny energii w krajach Europy są zbliżone ale są też takie gdy różnice cen są ogromne. Wzrost mocy energetycznych połączeń granicznych zmniejsza różnice cen ale potrzeba jeszcze długich linii przesyłowych o potężnej mocy.
Daleko energie elektryczną można przesłać tylko sieciami HVDC. Na mapie Rosji pokazano rozmieszczenie elektrowni jądrowych. Są położone względnie niedaleko odbiorców mimo iż bezpieczniejsze byłoby ulokowanie ich z dala od odbiorców na wielkich pustkowiach kraju.
W sytuacji gdy Zachodni przemysł jest znacznie mniej energochłonny od polskiego a nominalne wynagrodzenia są 3-7 razy wyższe przy bardzo wysokich europejskich cenach energii ( z dużym udziałem zielonej generacji przy słabym wietrze i Słońcu ) polskich odbiorców może na nią nie być stać i ograniczone sieciami zdolności przesyłu – eksportu złagodzą sytuacje.
15.Wielkie wzrosty cen ropy naftowej w latach siedemdziesiątych spowodowały, przezwyciężony modernizacją, kryzys na Zachodzie ale były też powodem wywrócenia się gospodarki PRL i długotrwałego, destruktywnego kryzysu o czym powszechnie nie wiadomo. Mając tak tragiczne doświadczenia powinniśmy do energetyki, ropy i gazu przykładać wiele starań.
Tymczasem trwa festiwal kłamstw: 1.10.2022 - "Rurociągiem Baltic Pipe płynie już gaz z Norwegii do Polski. Historyczny dzień” W rzeczywistości gaz płynie do Polski z Danii a do Danii płynie gaz z Niemiec. Wykonane wejście z Europipe II ( łączy złoża Norwegii z Niemcami ) podaje Zero gazu !
16.Rolą państwa jest godzenie sprzecznych interesów aby uzyskać najszybszy wzrost gospodarczy i rozwój.
Cena energii ma zapewnić elektrowniom rentowność i środki na rozwój.
Media ciągle donoszą o wykrytych zmowach cenowych producentów i wszczętych postępowaniach. Niby dlaczego elektrownie czy grupy energetyczne nie miałyby wchodzić w zmowy cenowe skoro właśnie się to w Polsce dzieje ? Państwo polskie jest śnięte jak ryby w Odrze i jest funkcjonalnie martwe.
Konkurencyjny rynek działa poprawnie gdy zdolności produkcyjne są wykorzystywane poniżej circa 85%. Przy wyższym wykorzystaniu producenci zaczynają ponad miarę podnosić swoje ceny napędzając też inflacje.
Ponieważ znane są koszty inwestycyjne i eksploatacyjne można wyznaczyć cenę maksymalną aby pogodzić interesy elektrowni i odbiorców energii elektrycznej. W żadnym razie nie wolno zejść poniżej progu rentowności produkcji i możliwości rozwoju. Dla powiększenia bazy wytwórczej ( aby była konkurencja ! ) można myśleć o ułatwieniu życia inwestorom chętnym budować w energetyce.
17.Okres niskiej inflacji w świecie raczej już minął. Dziwne były czasy gdy nawet prymitywne gospodarki skorumpowanych państw miały względnie niską inflacje. Okres niskiej inflacji od lat dziewięćdziesiątych to w dużej mierze efekt otwarcia Chin i Europy Środkowo - Wschodniej na handel międzynarodowy i inwestycje. Niska inflacja wynikała też z zabicia związków zawodowych i niskiej siły negocjacyjnej pracowników. Ale teraz pracowników coraz bardziej brakuje.
Przez ostatnie dwie dekady w świecie rozwiniętym bardziej martwiono się możliwością deflacji niż inflacją. Krucha stabilizacja makroekonomiczna gospodarek wschodzących była w dużej mierze efektem niskiej inflacji w krajach wysoko rozwiniętych. Niska inflacja w krajach rozwiniętych pod koniec 2021 roku przeszła do historii. Za ostatnie 40 lat kondycja gospodarek wschodzących jest odwrotnie skorelowana z siłą waluty amerykańskiej co podnoszą prof. Barry Eichengreen i David Lubin w swoim artykule w „Financial Times” „A stronger dollar might hit emerging economies harder this cycle”
https://www.ft.com/content/3e8737a0-b4c1-4e7c-b93f-f646e3c699dd
Z analizy tej wynika jasno, że generalnie odporność gospodarek wschodzących na wysokie notowania dolara amerykańskiego nadal jest niewielka.
Wysoka inflacje dezorganizuje gospodarkę i mocno zniechęca do wszelkich produktywnych inwestycji ! W okresach wysokiej inflacji statystyczny wzrost PKB najczęściej jest biurokratycznym oszustwem na granicy błędu.
Rok 2024. Trzeci rok dwucyfrowej inflacji, 5 rok inflacji powyżej celu. Glapiński: “Inflacji w Polsce nie ma, przyszła z zewnątrz, a w Zimbabwe inflacja jest 200%, inflacja zaraz spadnie, trzeba zachować umiar, ważne żeby rząd przedłużył tarczę antyinflacyjną, wprowadzamy banknot 2000 zł”
18.Niewielu krajom udało się dogonić Zachód mimo iż wiele próbowało. Gonili, gonili, gonili i... kryzys a po nim trwała stagnacja.
W Polsce wszystko co nowoczesne i rentowne należy do firm Zachodu. Polska nie ma ani jednego koncernu światowego i ani jednej marki światowej ! Od dawna wiadomo że to potężne koncerny organizują wokół siebie całą gospodarkę i ciągną technologie kraju do przodu.
Czy peryferyjna Polska wyjdzie z "pułapki średniego dochodu" (to kontrowersyjne określenie) budując prawdziwą innowacyjność i globalne koncerny ? Podczas zawieruchy geopolitycznej można wiele zwojować ale też wiele stracić. Na usługach i nisko marżowej produkcji daleko nie zajedziemy. Tymczasem WIG20 przegrał pod Grunwaldem ( notowania WIG20 poniżej 1410 ) i idzie na chrzest Polski.
19.Korzyść ekonomiczna z infrastruktury jest prawie zawsze większa niż korzyść finansowa inwestora z niej. Należy budować infrastrukturę która przynosi korzyść i ocena opłacalności infrastruktury jest identyczna lub bardzo podobna jak innych inwestycji.
Budowa wielkiej infrastruktury wymaga wielu wywłaszczeń i wyburzeń co zawsze pociąga liczne nadużycia. Jednak państwo, a nie firmy prywatne, w tej roli jest zdecydowanie najsprawniejsze.
Ponieważ pozyskanie gruntu jest drogie pod hasłem „remont” można w miejsce dotychczasowej linii przesyłowej 220 KV wybudować linie 400 KV. W świecie zbudowano już linie przesyłowe NN zajmujące stosunkowo wąski pas terenu. Są estetyczne i nie burzą krajobrazu. Jest możliwa budowa potężnych linii NN do wielkich przesyłów transgranicznych.
20.Paneuropejska sieć energetyczna ma sens w państwie Europa Federalna. Wspólny pieniądz w państwie federalnym ma sens ze wspólnymi podatkami, wspólną polityką monetarną jednego Banku Centralnego, budżetem federalnym i z dotowaniem państw - stanów uboższych przez bogatszych tak jak czyni to budżet federalny USA.
Przyjęcie Euro przez Słowację i Słowenię wyraźnie spowolniło w tych krajach wzrost konsumpcji.
N.B. Przyjecie Euro bez wspólnych podatków, budżetu, Banku Centralnego i dotacji nie ma sensu.
Stopniowa unifikacja regulacji pomogłaby Polsce skasować nieznane w cywilizowanym świecie przywileje ( przywilej = korupcja ) emerytalne pasożytów
Im większy jest obszar połączonej generacji słonecznej PV i wiatraków tym mniejsza jest zmienność mocy generacji.
Cena energii byłaby wspólna w całej Europie Federalnej ale z uwzględnieniem skończonych możliwości przesyłu czyli w różnych miejscach czasem znacznie drożej. W tak dużym systemie interesy elektrowni i odbiorców siłą rzeczy muszą być dobrze pogodzone.
Paneuropejska sieć energetyczna wymaga bardzo silnych linii przesyłowych ale jest to wykonalne.
Warto zauważyć że integracja Europy ( jeszcze przed EWG ) zaczęła się od Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.
21.W ciągle modernizującej się gospodarce redukują produkcje i upadają branże schyłkowe.
W „Peryferyjny Kapitalizm Zależny” ( dostępny w Google Books) opisano Fazy Życia produktu na rynku.
Ale bardzo droga energia może spowodować bankructwo i zamknięcie całkiem nowoczesnych firm ! Firmy eksportujące z innych państw wypełnią lukę importem ale będą podnosić ceny ( czasem mocno ) co negatywnie wpływie na bilans handlowy i osłabi walutę.
Bankructw z drogiej energii nie może być za dużo ale sponsorowanie firm energożernych szkodzi gospodarce i społeczeństwu.
22.Świadomość sytuacyjną to prawidłowe postrzeganie rzeczywistości i zdarzeń oraz rozumienie znaczenia tych zdarzeń i ich dalszych skutków. Osoby, pododdziały wojska... i kraje o podwyższonym stanie świadomości sytuacyjnej są w stanie szybciej i efektywniej zareagować na nieprzewidziane sytuacje a nade wszystko rozmaite zagrożenia.
Reformą dowodzenia ( istotny przepływ informacji ) zajmował się już pruski teoretyk wojny, generał i pisarz Carl Phillip Gottlieb von Clausewitz.
Obecnie ( po skutecznym ataku na most kerczeński ) Kreml chce przejęcie kontroli nad „operacja specjalną” i sprowadzić Sztab Generalny do wykonawców rozkazów podjętych zza biurka. Tak sowieci zrobili w 1939 w Wojnie Zimowej i w kampanii wiosennej 1942. Rezultaty były rzecz jasna tragiczne.
Europa jest uboga w surowce energetyczne. Węgiel kamienny można wydobyć tylko bardzo drogo a jego spalanie niszczy środowisko i zdrowie ludzi.
Gaz ziemny i ropa naftowa na Morzy Północnym kończą się. Tylko część krajów ma znaczny potencjał hydroenergetyki.
Wycofanie się z odbioru rosyjskiego gazu ziemnego i węgla spowodowało koszmarne wzrosty cen tych surowców na światowych rynkach. Gospodarka Europy długo nie udźwignie takich cen. Ursula Von der Leyen: „Musimy uniknąć scenariusza,w którym kraje UE próbują się wzajemnie przelicytować na światowych rynkach, podnosząc ceny dla Europy. Bez wspólnego rozwiązania grozi nam fragmentacja”.
Po rozpoczęciu eksploatacji pokładów ropy i gaz pod dnem Morza Północnego sytuacja gospodarcza Wielkiej Brytanii mocno się poprawiła. Stała się możliwa rozprawa z rozwydrzonymi górnikami.
Z powodu globalnego stosowania represji finansowej wartość wszelkich walut maleje inflacyjnie i kraje produktowe - surowcowe nie chcą ich długo trzymać. Zatem Europa musi mieć co najmniej zrównoważony handel zagraniczny a najlepiej z niewielką nadwyżką.
USA są importerem ropy naftowej i czynią starania aby dalej była ona tania. Ale po transporcie LNG eksportowany amerykański gaz w Europie był aż 8 razy droższy niż w USA.
Europa niestety nie potrafi zastosować w stosunku do słabych krajów groźby ( „demokratyzacji” ) i siły ( wspomniana na początku transformacja kapitałów według futurysty ) dla zabezpieczenia sobie dostaw gazu. Zachodnia Europa jest słaba militarnie mimo iż Niemcy są dużym eksporterem nowoczesnej broni.
Na rynkach krajów produktowych Europa musi konkurować z firmami chińskimi co jest coraz trudniejsze.
Wielkim błędem niemieckiej rewolucji energetycznej było przecenienie szybkości rozwoju „zielonej technologii” i ortodoksyjne porzucenie energetyki jądrowej.
Problem paliwa jądrowego i długo radioaktywnych odpadów praktycznie rozwiązują ( bardzo trudne technologicznie ) reaktory powielające na neutrony szybkie. Francja doznała kosztownych porażek z reaktorami Phoenix i Super Phoenix ale reaktory takie od lat dobrze pracują w rosyjskiej elektrowni w Biełojarsku. Niedawno Rosatom dostarczył wysoko wzbogacone paliwo do chińskiej elektrowni z reaktorami „szybkimi” o mocy 600 MWe. To wysokie wzbogacenie paliwa jądrowego stwarza oponentów, którzy uważają ze chętni szybko wejdą w posiadanie broni jądrowej.
Sytuacja z projekcją siły Europy na kraje dysponujące uranem jest taka sama jak z innymi surowcami. Uranu na tle węgla, ropy i gazu potrzeba niewiele.
Sprawdzenie
1.Extruder ( jest to osobny szeroki temat, jest ich cała masa ) jest bardzo wydajnym urządzeniem do masowej produkcji m.in. z polimerów z wypełniaczami i innymi substancjami arkuszy, filmów, rur i podobnych przedmiotów, prętów ( ciętych od razu na granulaty), wiązek... Extruder ma sporo automatyki i elektroniki.
-Wyjaśnij działanie tego układu
-Czy można zamiast 4 regulatorów PID z selektorem ich najwyższego sygnału wyjściowego zastosować 4 wejściowy selektor (któremu podano 4 indywidualnie wzmocnione sygnały błędów z ewentualnym różniczkowaniem D ) i za nim jeden regulator PI(D) z przełączaną stałą czasową integracji I ?
-Zmodyfikuj system tak aby uwzględniał ograniczoną produkcje ( substancja jest wprost podana z instalacji linii produkcyjnej, na przykład z polimeryzatora ) jednej z substancji
2.Sieć na napięcie 1 ma oporność r a czajnik do zagotowania 1 L wody (100 C) ma oporność termiczną Rth do otoczenia. Temperatura otoczenia wynosi 20 C.
-Jaka ma być optymalna moc czajnika aby wydatkować jak najmniejszą ilość energii ?
3.W silnikach BLDC mogą być wbudowane dla detekcji stref kąta wirnika trzy „komutacyjne” binarne sensory Halla.
-Dlaczego zabronione ( Łatwo to wykryć nawet bramkami ) są stany wyjść 000 i 111 sensorów ?
-Jak pół-automatycznie wykryć uszkodzony konkretny sensor ? Zaproponuj parę metod.
4.Wyjaśnij jakie są różnice między dławikami przeciwzakłóceniowymi w filtrach sieciowych EMC do zasilaczy i inverterów a dławikami mocy do filtracji intermodulacji PWM invertera.
5.Podaj wzór na indukcyjność rozproszenia symetrycznych uzwojeń cylindrycznych i krążkowych transformatora z rdzeniem o bardzo wysokiej przenikalności.
6.Jaka jest dynamiczna odpowiedź kąta rotora silnika synchronicznego zasilonego z sieci przy stałym wzbudzenia na skok obciążenia mechanicznego.
Ćwiczenie
1.A.Prosto adoptowany (rurka długopisu) miniaturowy trójkońcówkowy ratiometryczny sensor Halla pola magnetycznego typu A3506 /3516 ( pdf, jest „goły” ) scalony ze wzmacniaczem zasilony jest napięciem circa 5 Vdc. Bez pola magnetycznego jego napięcie wyjściowe jest bardzo bliskie 1/2 napięcia zasilania. Napięcie zasilania można tak ustalić aby wyjściowe napięcie spoczynkowe wynosiło 2500 mV co ułatwi odczyt sygnału z polem magnetycznym.
W tabeli podano własności różnych materiałów magnetycznych.
-Zewnętrznego rotora małego silnika BLDC
-Wewnętrznego rotora większego silnika BLDC
-Magnesów głośników
-Magnesów walcowych
B.Sygnał napięcia zmiennego z tego sensora podano do oscyloskopu DSO i DVM ( oba ustawione na AC. Szumy sensora są typu 1/F ) . Obserwujemy sensorem pole rozproszenia sieciowego transformatora silnie obciążonego i w stanie jałowym.
-Z czego wynikają pewne różnice pomiaru i rezultatów obliczeń z programu używającego metody elementów skończonych FEM
-Gdzie najsilniej będą nagrzewane prądami harmonicznymi uzwojenia transformatora takiej konstrukcji.
C.Analitycznie, doświadczalnie i symulacyjnie wyjaśnij:
-Dlaczego dla dużej dobroci dławika szczeliny w rdzeniu mają być pod uzwojeniem i ma być ich jak najwięcej
-Dlaczego dławik na rdzeniu toroidalnym o niewielkiej przenikalności ma małe pole rozproszone i dlaczego można przy średnich częstotliwościach użyć do nawinięcia drutu a nie Litzy
-Dlaczego szczelina w rdzeniu transformatora konwertera LLC jest pod uzwojeniem pierwotnym a uzwojenia mają asymetryczną wielkość.
