Laboratorium zaawansowanej elektroniki i automatyki 204
Spis treści
1.Energia elektryczna
2.Demografia
3.Stagnacja Europy
1.EU chce dokonać szybkiej elektryfikacji transportu ale europejskie EV są drogie i sprzedaż jest słaba.
Dongfeng – trzeci największy chiński producent aut, podpisał umowę ze Stellantisem - będzie produkował elektryczne samochody z logo Voyah w istniejącej fabryce we francuskim Rennes, dzięki czemu Chińczycy unikną ceł nałożonych przez Komisję Europejską na samochody importowane z Państwa Środka. Stellantis będzie 90% samochodów miał elektrycznych.
Jedną z hiszpańskich fabryk Stellantisa chciałoby przejąć także Hongqi – chiński producent aut klasy premium.
Będziemy za miskę ryżu na Pana Chińczyka pracować !
A co na to Polska która chińskie auta chciała składać i zbudowac fabryke gdy takie są zamykane na zachodzie ? Przecież ma być trzecią gospodarką w EU ! Bez naszego pozwolenia. USA wojska wycofują też bez naszego pozwolenia Trzeba ich opiepszyć ! Przecież Donka Nikt nie oszuka w EU !
Dlaczego wszystkie rządy sabotowały budowę energetyki jądrowej w Polsce ? Bo wymuszało to lobby górnicze !
Tu chodziło i chodzi o wielkie pieniądze. Dotacje do nierentownych kopalń to 10 mld rocznie. Koszty wcześniejszych emerytur górniczych z ZUS (bez faktycznego wpłacania składek ), koszty deputatów węglowych, koszty rekultywacji terenów pokopalnianych, koszty szkód górniczych, których spółki węglowe nie są w stanie pokryć, gigantyczne koszty leczenia chorób odwęglowych. Razem jest tego ponad 50 mld złotych rocznie. Jest się czym dzielić z politykami.
Kilka lat temu elektrownia jądrowa miała kosztować 18-20 mld zł. Dlaczego EJ ma teraz kosztować 160 mld ? Chodzi o to żeby jej nie budować czy jest jakiś gigantyczny wał robiony na naszych oczach.
Energia elektryczna używana jest w przemyśle. Przemysł finalnie produkuje wszelkie dobra dla ludzi. Usługi służą ludziom. Energie Elektryczną spożywają gospodarstwa domowe wprost wytwarzając przyjemność dla ludzi !
Coraz wyraźniej widać, że fundamentem kolejnej fali wzrostu będzie EE. Bez niej nie działa sztuczna inteligencja, centra danych, roboty, zelektryfikowany przemysł, elektromobilność i nowoczesna medycyna. Mapa zużycia energii to jutrzejsza mapa siły gospodarczej. Kraje, które będą miały tanią i stabilną energie będą rządzić w świecie.
Polska w energetyce prowadzi humanistyczna politykę – Jakoś to będzie. To prosty sposób aby wylądować na marginesie cywilizacji.
Na rysunku pokazano produkcje Energi Elektrycznej w 10 przodujących państwach i w nich produkcje per capita. Największym światowym producentem EE są Chiny a spożycie u nich na osobę plasuje je w połowie tej stawki. Osiem z tych krajów jest zarazem w pierwszej dziesiątce największych ekonomi świata.
Bogactwo centrów wielkich chińskich miast zapiera dech w piersi – to jest Centrum Cywilizacji. Polska produkuje 1.6% EE tego co Chiny. Jest karłem.
Polska niewiele sprzedaje Chinom, głównie surową miedź a kupuje nowoczesne, wysoko przetworzone towary. Polska ma potworny deficyt handlowy z Chinami. Po prostu nie mamy konkurencyjnych towarów.
Polska produkcja EE to obecnie 0.69% produkcji światowej co daje nam 24 miejsce w świecie. W 1980 roku nasz udział wynosił 1.4% co dawało nam 12 miejsce w świecie.
https://www.worldometers.info/pl/energia-elektryczna/
W Niemczech nadprodukcja energii z OZE w słoneczne dni doprowadza do destabilizacji systemu. Media apelowały o masowe ładowanie aut, włączanie pralek, zmywarek i klimatyzacji, by odciążyć sieć i uniknąć blackoutu. Niewiele to dało.
Moc z fotowoltaiki i wiatraków przekroczyła 60 GW przy niskim zapotrzebowaniu 50 GW. Cena giełdowa prądu spadła do rekordowych minus 50 centów za kWh. Niemcy próbowali eksportować nadmiar energii do sąsiadów, dopłacając za przejęcie mocy.
Operatorzy sieci musieli odłączać część źródeł energii, by uniknąć blackoutu. Rząd Niemiec musi wypłacić producentom OZE odszkodowania za 95% nieodebranej energii, co kosztuje budżet wile miliardów Euro.
W czasie transformacji energetyki na rynku światowym poszukiwane są wyroby z dużym udziałem miedzi. Polska eksportuje miedziane anody (nawet nie miedź) a kupuje kable i inne wyroby z miedzi !
Zamiast od 60 lat budować fabryki i drogo sprzedawać gotowe produkty z miedzią to oni
kopią i wytapiają. Zamkną kopalnie i huty jak pokłady rudy się skończą. Ale póki to działa to się napychamy... wszyscy.
Zarobki zarządu KGHM rosną i pochłonęły w 2025 roku już 15 milionów złotych. Rada Nadzorcza też generuje duże koszty. W tym samym czasie pracownicy też walczą o podwyżki.
„Po nas choćby potop”
Dziewicze żelazo nadal produkowane jest w wielkich piecach, które odpowiadają za 88% światowych emisji CO2 związanych z produkcją stali.
Największe moce wytwórcze mają Chiny – 886 mln ton. Drugie miejsce zajmują Indie (86 mln ton, ponad 10 razy mniej niż Chiny), a następnie Japonia (77 mln ton), Korea Południowa (53 mln ton) i Rosja (52 mln ton).
2.Demografia
Wiele mówi się o negatywnych demograficznych skutkach polityki Jednego Dziecka w Chinach.
Celem Chin była mobilizacja kobiet do pracy w przemyśle i rolnictwie.
Ale stosując te same kryteria oceny, sukces gospodarczy, którym europejscy politycy się chwalą, został osiągnięty metodą chińską czyli polityki Jednego Dziecka. Uzyskano po raz pierwszy w historii wskaźnik zatrudnienia ponad 50% kobiet. Dużo kobiet mogło pracować bo nie miały dzieci
Przyszłe koszty przejedzonej jednorazowej dywidendy demograficznej będą potworne.
Polska starzeje się najszybciej ze wszystkich krajów UE - podał w maju 2026 Eurostat.
W ciągu ostatniej dekady (2015-2025) w całej UE zaobserwowano wzrost udziału populacji w wieku 65 lat i więcej o 2,9 %. Najwyższe wzrosty odnotowano w Polsce (5,6 %), na Słowacji (4,8 %) i w Chorwacji (4,3 %), Pokomunistyczne dziadostwo szybko idzie na dno.
Rola Europy w świecie maleje. Lewacka Komisja Europejska uważa że wszystkie problemy Europy rozwiążą:
A.Zielone szaleństwo
B.Inżynierowie i lekarze z pontonu jako lek na demografie
C.Dewiacje i 77 płci. "Istotą gender jest cofnięcie człowieka do poziomu zwierzęcia."
Nielegalni imigranci mieli być w Niemczech Tanią Siłą Roboczą a są utrzymankami, których utrzymanie kosztuje budżet ogromne kwoty. W związku z tym trzeba Niemcom obniżyć emerytury i podwyższyć wiek emerytalny.
Utrzymanie jednego nielegalnego imigranta w brytyjskich hotelach kosztuje miesięcznie 4300 funtów ale ta kwota nie zawiera wszystkiego i realnie jest większa!
Publikowane są listy zawodów, które staną się zbędne skutkiem użycia AI. Wykwalifikowane prace fizyczne są na razie niezagrożone.
Bogiem neoliberalizmu był kapitał a pracowników należało brutalnie wyzyskiwać. Obecnie po nadrukowaniu setek bilionów dolarów, euro, yenów... realnie wykwalifikowany kapitał ludzki jest w świecie poszukiwany i może głosować nogami.
Poza Europą Zachodnią niewykwalifikowany pracownik - gość jest niepożądany i wydalany siłą.
Premier Japonii Sanae Takaichi:
„Lepiej, aby populacja się zmniejszała, niż aby zapełniać kraj nisko wykwalifikowanymi imigrantami z obcych kultur. Zachowanie japońskiego sposobu życia jest ważniejsze niż tania siła robocza. Możemy rozwiązać kryzys stopy dzietności bez polegania na niekompatybilnych cudzoziemcach. Nie masz już kraju, gdy stajesz się mniejszością.”
Pojawił się m.in. na Półmaratonie Warszawskim, gdzie wzbudzał zainteresowanie zarówno biegaczy, jak i kibiców. Nie rywalizował z zawodnikami ale sam jego udział w wydarzeniu pokazał, jak bardzo zaciera się granica między światem ludzi i robotów.
Na sali sejmowej mogły by zasiadać i przemawiać z mównicy takie roboty. Nie piją wódy i jest szansa że uchwalane ustawy nie były by aż tak głupie.
Robotyczni mogą być rządowi urzędnicy i ministrowie oraz prezesi Spółek Skarbu Państwa.
A gdyby tak wprowadzić Humanoidy zamiast obecnego i przyszłego rządu? Rząd mógłby stać się bardziej kompetentny i sprawny .... A może nawet patriotyczny niż te bandy POPIS
W Korei Południowej robot został wyświęcony na buddyjskiego mnicha. Złożył śluby, które są przeznaczone dla osób świeckich, ale wkrótce zacznie służyć w świątyni jako „honorowy mnich”. Po konsekracji robotowi nadano buddyjskie imię Gabi .
Robot to humanoid o wzroście 1,3 m (prawdopodobnie model Unitree G1 z Chin).
Został „wyświęcony” w świątyni Jogyesa (Jogye Temple) w Seulu — głównej świątyni największego buddyjskiego zakonu w Korei Południowej (Jogye Order).
Przeszedł ceremonię przyjmowania ślubów świeckich (precept ceremony / Sugye-sik) — nie pełne śluby mnicha, lecz te przeznaczone dla osób świeckich (lay practitioner).
Otrzymał buddyjskie imię Gabi (lub Kabi w niektórych transkrypcjach), które nawiązuje do Siddharthy (Buddy) i koreańskiego słowa oznaczającego „miłosierdzie”/„współczucie”.
Robot będzie pełnił rolę „honorowego mnicha” — ma pomagać w promocji buddyzmu, uczestniczyć w festiwalu latarni (Yeondeunghoe) i innych wydarzeniach z okazji urodzin Buddy (24 maja 2026). Towarzyszyć mu będą inne buddyjskie roboty: Seokja, Mohee i Nisa.
3.Stagnacja Europy
Włochy są w stagnacji już ponad 30 lat. Demografia, dużo emerytów, małe inwestycje, zadłużenie. W tym czasie PKB Chin uległo zwielokrotnieniu.
Czy są jakieś granice fikcji papierowego PKB ? Czy 3 mln dolarów za przeszczep serca w USA to nie za dużo ?
Louis Vuitton buty wyprodukowane i zapakowane w Chinach kupione po $55 sprzedaje w swoim sklepie za $2,250.
Ta sama historia z Gucci, Prada, Hermes. Tania produkcja w Azji i przyklejenie etykiety "Made in Italy/France" z marża ponad 4,000%.
Czy w Polsce jest rozwój i dobrobyt jak prawi propaganda sukcesu czy jest - Wyzysk, upadek i niewolnictwo jak mówią inni?
Mieszkania w Warszawie są już średnio za 20 tysięcy zł/mkw. Czy ktoś jeszcze pamięta "tanie państwo" PiS i "tanie mieszkania"? A potem wyłoniły się z tego tłuste koty połykające miliony złotych pieniędzy podatnika!
Mieszkania w Europie stały się przedmiotem spekulacji i mocno zdrożały.
Koszty najmu mieszkania w Europie stają się dla wielu mieszkańców barierą nie do pokonania. W skrajnych przypadkach opłacenie jednopokojowego mieszkania w centrum miasta pochłania niemal całe średnie wynagrodzenie netto - pisze "Business Insider".
Ale rozwój i dobrobyt !
Raczej więcej ! Średnia pensja netto w Warszawie wynosi 7350 zł. Średnia cena najmu 60 m2 mieszkania w Warszawie wynosi 6090 zł ale bez mediów. Razem z opłatami wynosi ca 100% pensji lub więcej. Podane 50%-60% pensji to raczej koszt mikro (a może Nano) „apartamentu” 22 m2 a nie mieszkania
Warszawa jest jednym z najdroższych w świecie miast w stosunku do kosztów życia ( w tym wynajem i opłaty za mieszkanie) i zarobków.
Państwo polskie jest pasożytnicze i poziom życia jest dużo niższy niż mógłby być ze sprawnym państwem.
Według rankingu Autotrader polskie miasta są jednymi z najgorszych na całym świecie do poruszania się samochodem. Pod względem czasu spędzonych na dojazdach do pracy w ciągu roku Polska znajduje się w światowej czołówce - zajmuje nam to osiem dni, 21 godzin i 36 minut. To piąty wynik na całym świecie i trzeci w Europie gdzie ustępujemy tylko Grecji (dziewięć dni, cztery godziny, 48 minut) oraz Irlandii (dziewięć dni, 14 godzin, 10 minut).
Światowymi liderami patologii są Indie i RPA, gdzie dojazd do pracy zajmuje ponad 10 dni rocznie.
Korki tworzą się przede wszystkim na skrzyżowaniach, światłach, przy nagłych hamowaniach, kolizjach, manewrach parkowania i ruchu tranzytowym przez ulice lokalne
Polskie Miasta rozlały się na przedmieścia a transport publiczny często nie nadążył za tym procesem. Dla wielu osób samochód nie jest wyborem ale życiową koniecznością.
Prezydent Nawrocki chciał referendum w sprawie odrzucenia przez Polskę Zielonego szaleństwa ale senat odrzucił jego inicjatywę.
Trzeba w referendum zadać obywatelom następujące pytania:
A.Czy jesteś za finansowaniem z budżetu (przez Ciebie) partii politycznych, które mianują na stanowiska państwowe ludzi niekompetentnych i zawłaszczają instytucje państwa.
B.Czy jesteś za tym aby politycy umieszczali na milionowych synekurach za Twoje pieniądze w Spółkach Skarbu Państwa i samorządach niekompetentnych - braci, siostry, mamę, tatę, zony, kochanków oraz całe rodziny i znajomych
C.Czy chcesz finansować Nadzwyczajne Kasty w sądach, prokuraturze i całej mundurówce
D.Czy chcesz podmiany ludności Polski dziczą z Afryki i Bliskiego Wschodu
E.Czy chcesz uznawania 77 płci i przywilei dla dziwolągów
F. Czy chcesz aby prawo dla Polski powstawało w Brukseli bez możliwości sprzeciwu.
G.Czy chcesz płacić luksusowe emerytury górnikom, rolnikom, sędziom i wszelkim mundurowym oraz „artystom” i innym
Archiwum Audio: Equaliser
1.Tone Control i innowacje w nim
Odkrycie głośnika dynamicznego (1926) otwarło drogę do dobrej jakości odtwarzania dźwięku. Proces jego dalszego ulepszania trwa do dzisiaj. Używane są coraz lepsze materiały na membrany i lepsze magnesy a projekt jest optymalizowany komputerowo i weryfikowany pomiarem.
Pierwsze prymitywne regulacje barwy dźwięku, Tone Control pojawiły się już w latach trzydziestych. Ponieważ stosowane w nagrywaniu i odtwarzaniu płyt gramofonowych preemfaza i deemfaza nie były jeszcze ustalone (nawet obecnie w świecie jest 7 charakterystyk ale dominuje amerykańska RIAA), regulacja Tone Control służyła do naprawienia brzmienia płyt gramofonowych.
Anglik P.Baxandall w czasopiśmie Wireless World (1952) opublikował układ głębokiej i symetrycznej Tone Controll z niezależnymi regulacjami Bass i Treble. Za układem biernym poszedł lampowy układ aktywny. W wersji aktywnej Baxandall zastosował po dwa kondensatory na każdy potencjometr. Później odkryto że wystarczy jeden kondensator na potencjometr ale parametry są trochę gorsze ale istnieje możliwość rozbudowy systemu
Zaważyły względy marketingowe i regulacja Baxandalla zdobyła na świecie ogromną popularność a odkrywca nic z tego nie miał bo rozwiązania nie opatentował !
Niedługo każdy lepszej jakości wzmacniacz lub radioodbiornik miał głęboką regulacje Tone Control. Regulacja taka nie jest w stanie skorygować brzmienia głośników, wad pomieszczenia odsłuchowego ani wad nagrania. Obiektywnie pogarsza on właściwości urządzeń bowiem podnosi szumy i zniekształcenia. Koncerny Japonii produkujące urządzenia Audio klasy Top słusznie ograniczyły głębokość regulacji Tone Control do +-10 dB a nawet +-6 dB. Sens ma natomiast regulacja Fizjologiczna głośności Contour ale tylko przy prawidłowym (!) poziomie sygnału wejściowego.
Generalnie układ Tone Control wnosi szumy i zniekształcenia toteż wiodące koncerny Japonii umieściły ten układ o niewielkiej głębokości regulacji w sprzężeniu zwrotnym wzmacniacza mocy wysokiej jakości co jest bardzo trudne.
W wyrobach wysokomarżowych, wysokiej jakości trzeba coś unikalnego i nowego dać nabywcy. Nie wystarczy tylko samo bierne, ślepe naśladownictwo.
Częstotliwość odcięcia konwencjonalnej aktywnej regulacji tonów wysokich najlepszego wzmacniacza Pioneer jest sprytnie przełączana na 2/4/8 KHz a tonów niskich na 100/200/400 Hz. Głębokość regulacji wynosząca +/-6dB jest oczywiście mała i taka ma być.
Pioneer nierzadko jest pierwszym światowym producentem innowacyjnych produktów.
Amplituner SX-1980 z 1978 roku ma podwójną innowacyjną regulację tonów Bass – Treble: Main Control i Sub Control. Głębsza regulacja Main Bass podnosi / tłumi basy do 100 Hz o maksymalnie 10 dB. Płytsza regulacja jest maksymalnie o 5 dB ale przy maksimum 50 Hz a więc bardzo nisko. Odpowiednio regulacje Main Treble o 10 dB i do 10 KHz a Sub o 5 dB aż do 20 KHz czyli bardzo wysoko. Regulacja Main ma parametry zwykłej regulacji tonów a regulacja Sub rozszerza zakres w stronę bardzo niskich i bardzo wysokich częstotliwości. Użycie regulacji Sub Bass ze zwykłymi kolumnami głośnikowymi jest niezauważalne. Kolumna musi mieć potężny głośnik sub - niskotonowy o dużej średnicy. Zresztą przy potężnej mocy amplitunera wymagana jest potężna kolumna.
Zastosowano w kaskadzie dwa typowe układy regulacji tonów ze wzmacniaczami na pojedynczym tranzystorze ale z odpowiednimi elementami RC.
Trzeba się dobrze przysłuchać aby zauważyć regulacje Sub. Na zwykłych głośnikach regulacja Sub Bass wydaje się nie działać.
2.Equaliser
Słowa Equaliser i Equalisation pojawiły się w latach trzydziestych w systemach Telefonii Nośnej do dokładnej korekcji charakterystyki tłumienia długiego kabla przesyłającego sygnał. Analogowe systemy Telefonii Nośnej są bardzo trudne w konstrukcji i nie są już rozwijane w USA jako że systemy telefonii nośnej wypierane są przez światłowody. Ale Equalisery w telekomunikacji dalej są powszechnie stosowane. W systemie telewizji kablowej CATV wyrównują one tłumienie kabla koncentrycznego w zakresie wysokiego VHF. W telefonii PCM każdego poziomu hierarchii także wyrównują one tłumienie skrętki lub kabla koncentrycznego.
Przedwzmacniacz do gramofonu o charakterystyce RIAA nazywany bywa equaliserem.
W studiach nagraniowych stosowane są Equalisery. Pierwsze lampowe pojawiły się w połowie lat pięćdziesiątych. Octawa to iloraz 2 razy. Częste są studyjne equalisery z trzema regulacjami ( 1/3 oktawowe) na oktawę. Inżynierowie dźwięku starają się uzyskać jak najlepsze brzmienie bo od tego zależy sprzedaż płyt oraz kaset i zbierane z rynku pieniądze od nabywców.
Brzmienie ma być optymalne dla poziomu odsłuchu około 70 dB. Docierającym do Polski zachodnim płytom gramofonowym trudno jest coś od strony technicznej zarzucić natomiast krajowe płyty są czasem okropne. Musimy wykształcić inżynierów dźwięku.
W Equaliserach do domowej wieży stosowana jest regulacja oktawowa (kolejna częstotliwość środkowa regulacji jest dwa razy większa od poprzedniej ) lub dwu oktawowe ()x4. ( Dla szumu różowego typu 1/F (takie widmo ma muzyka) w każdej oktawie jest taka sam energia ) W tym drugim wypadku można przyjąć częstotliwości 63 Hz (zaokrąglone 62.5), 250, 1000, 4000, 16000 Hz. Lepiej gdy krańcowe regulacje 63 i 16000 Hz są zbliżone do klasycznego Tone Control niż do charakterystyki środkowoprzepustowej.
Equaliser z potencjometrami suwakowymi nazywany jest korektorem graficznym jako że położenie suwaków cira wyznacza charakterystykę częstotliwościową.
W Equaliserach można zastosować szeregowe obwody LRC. Wymagana dobroć Q tych obwodów RLC zależy od „oktawowości” korektora. Im więcej jest regulacji tym większa dobroć Q. Przy niskich częstotliwościach indukcyjności są bardzo kłopotliwe i drogie i dlatego zastąpiono je najprostszymi aktywnymi żyratorami. Zastępuje on L i R. Po dodaniu szeregowego kondensatora mamy schemat filtru górnoprzepustowego Sallena - Keya ale z użytym tylko wejściem symulującym RLC ! OPA lub wtórnik emiterowy pracuje tu ze wzmocnieniem 1.
W Equaliserze można też zastosować filtry środkowoprzepustowe aktywne lub bierne RC. Ponieważ dobroć Q filtru biernego jest zawsze mniejsza od Q<0.5 to Equaliser z takimi filtrami może mieć tylko 5 regulacji.
Do aktywnego Tone Control Baxandalla w latach siedemdziesiątych dodano regulacje średnich tonów Middle. Autor pomysłowo rozbudował ją (Patent 425. Prosty Equaliser wysokiej jakości) do 5 regulacji: 63 Hz, 250, 1000, 4000, 16000 Hz. Ale krańcowe regulacje 63 i 16000 Hz są jak klasyczny Tone Control a nie środkowoprzepustowe.
Uciążliwą cechą Equaliserów są wprowadzane nieznośne przy cichym słuchaniu szumy !
Układ taki z biernymi filtrami RC z prostym wzmacniaczem na jednym tranzystorze szumi jeszcze trochę bardziej niż prosta regulacja Bass - Treble. Układ odwracającego wzmacniacza w konfiguracji Sziklai zachowuje się bardzo dobrze. Ogólnie zastosowanie układu Sziklai omówiono w innym miejscu. Układ jest bezszumny i nie wprowadza zniekształceń. Regulacja głośności jest za korektorem i stąd dla wymaganej w takim rozwiązaniu wysokiej dynamiki wysokie jest napięcie zasilania. Tłumienie zakłóceń z napięcia zasilania jest doskonałe i zasilacz może być prosty.
W drugim rozwiązaniu zastosowano „symetrycznie” zasilany „OPA” wykonany na trzech tranzystorach pracujący w konfiguracji odwracającej. Aranżacje sprzężenia zwrotnego DC podpatrzono w rozwiązaniach Japońskich.
Prady kolektorów pary różnicowej tranzystorów „OPA” wynoszą około 130 uA a prądy bazy (koniecznie tranzystory grupy wzmocnienia C ) wynosi ponad 0.3 uA. Taki prąd nie może płynąć przez suwaki potencjometrów (możliwe trzaski zużytego potencjometru ) i stąd konieczne jest podpatrzone sprzężenie zwrotne dla składowej DC.
3.Korektor parametryczny
W studyjnym equaliserze graficznym pasm regulacji jest dużo ale w praktyce użytych / nastawionych jest tylko kilka z nich. Na początku lat siedemdziesiątych opracowano korektory parametryczne oparte o filtr zmiennych stanu. Każdy filtr ma regulowaną częstotliwość, dobroć i wielkość dodanego /odjętego sygnału z wyjścia BP filtru. Ale przełącznikami można też użyć wyjścia LP i HP ale nie w filtrze środkowym. W equaliserze graficznym są z reguły trzy takie filtry co jest zupełnie wystarczające. Pokrywają one rozłącznie częstotliwości umownie niskie, średnie i wysokie.
Używane są konfiguracje filtru zmiennych stanu KHN (Kerwina Huelsmana Newcomba) i TT (Thomas Tow).
Z użyciem odpowiednich OPA korektor parametryczny jest prosty. Jakość pracy OPA LM101 (i odpowiedników z RWPG) radykalnie podnosi użycie kompensacji dwubiegunowej.
OPA tanieją i coraz popularniejsze są OPA podwójne i poczwórne gdzie jeden OPA jest tańszy. Zatem sens „OPA” wykonanego na dyskretnych tranzystorach zanika.
W przypadku użycia „OPA” wykonanych na trzech tranzystorach konieczne może być połowiczne skompensowanie wejściowych prądów polaryzacji (zmniejszenie ich 4-10 razy) co jest bardzo proste. Konieczne jest też użycie kompensacji dwubiegunowej.
Uwaga dotycząca wtórnika Sziklai i „OPA” na trzech tranzystorach.
Niech wtórnik Sziklai ( sygnał podano z poziomu GND-DC i ma zasilania „symetryczne”) ma pierwszy tranzystor NPN a drugi PNP. Niech OPA zasilany „symetrycznie” ma parę różnicową NPN i stopień napięciowy PNP.
Tranzystory niskoszumne muszą mieć duże wzmocnienie prądowe. Starsze rodziny tranzystorów o dużym wzmocnieniu mają niewielkie napięcie Uceo. Grupy wzmocnienia C mają tylko tranzystory BC148 i 149 a BC147 ma realnie najwyżej grupę B. Tak samo jest z BC237, 8, 9. Tranzystory BC413 są najczęściej w grupie C a BC414 bardzo rzadko,
Dodatnie napięcie zasilania może być w tych rozwiązaniach znacznie mniejsze niż napięcie ujemne ! Im większe jest to ujemne napięcie to przy stałym prądzie kolektora stopnia wyjściowego coraz mniej dostarczanej składowej zmiennej płynie przez zwiększony opornik kolektorowy (ideałem byłoby źródło prądowe) co mocno zmniejsza zniekształcenia !
4.Adaptacyjna preemfaza do modulacji FM
W radiofonii FM i w TVC stosuje się preemfazę sygnału dźwięku przed modulacją FM. W krajach socjalistycznych stosowana jest stała czasowa preemfazy 75 us (2.21 KHz ) a w krajach zachodnich 50 us. W odbiorniku stosowana jest komplementarna (equalizacja) deemfaza.
Silne podniesienie preemfazą wysokich tonów może doprowadzić przy przesterowaniu modulatora do bardzo dużych zniekształceń i stąd z ostrożności stosuje się płytszą modulacje co skutkuje znacznie obniżonym stosunkiem S/N po odbiorze.
Można zastosować proponowane liniowe – nieliniowe przetwarzanie sygnałów (Patent 426. Adaptacyjna preemfaza do modulacji FM). Sygnał po normalnej preemfazie FM poddany jest drugiej preemfazie B i po wyprostowaniu i filtrowaniu z małą stałą czasową steruje rezystancją tranzystora JFet w filtrze chwilowo zmniejszającym preemfazę. Prostownik jest zarazem twardym ogranicznikiem szpilek w sygnale ale to mocno nieliniowe działanie jest sporadyczne. Sygnał po deemfazie B podany jest do modulatora FM. Deemfaza B obcina też widmo z obcięcia szpilek sygnału. Amplitudę sygnału modulującego możną podnieść nawet o 6 db bez ryzyka przesterowania. Akcja jest sygnalizowana diodą LED i kiedy sygnalizacja jest zablokowana trudno jest zgadnąć że akcja w ogóle zaistniała !
Sygnał zbyt częstej ingerencji w krótkie stłumienie sopranów może automatycznie obniżyć amplitudę podanego do tego przetwornika sygnału. Sygnał może też Alarmować obsługę. Przy zbyt głębokiej ingerencji słychać ubytek wysokich tonów ale nadal nie słychać ( odpowiedzialne za to jest zjawisko maskowania w słuchu człowieka) zniekształceń nieliniowych.
Ilość wysokich i najwyższych tonów bardzo zależy od jakości nagrania i rodzaju muzyki. Przy użyciu starszych polskich płyt gramofonowych lub sygnału Mono UKF FM urządzenie jest prawie nieaktywne ale przy nowej zachodniej płycie jest mocno aktywne ! Tak więc dążąc do poprawy jakości nadawania na UKF i w TVC adaptacyjna preemfaza jest konieczna.
5.Digital Contour + Tone control
W zestawie układów scalonych do cyfrowego odbiornika TVC Digit 2000 firmy ITT jest też procesor DSP dźwięku.
Jednoczesne działanie regulacji fizjologicznej i podniesienie regulacji tonów w urządzeniu analogowym prowadzi do ogromnego zniekształcenia audycji. Łatwo możemy temu zapobiec (Patent 427. Digital Contour + Tone control ) w urządzeniu z DSP. Faktycznie jest tylko regulacja Tone Control i głębokość podniesienia z aktywnym Contour - Loudness jest taka że sumaryczne podniesienie jest oczywiście ograniczone jak w samym Tone Control. Przy aktywnym Contour podniesienie Basów będzie ograniczone przy niskim nastawieniu Volume. Użytkownik ma Contour i Tone Control ale jego nierozsądne działania są blokowane.
6.Automatyczne tłumienie wejść
Nowoczesne wzmacniacze i amplitunery mają zdalne sterowanie z pilotem. Potencjometr Volume jest przestawiany serwomechanizmem sterowanym przez mikrokontroler via driver.
Czułość wejść uwarunkowana historycznie wynosi nawet 150 mV a poziom sygnału wyjściowego z tunera i magnetofonu wynosi 0.775 V a z odtwarzacza CD nawet 1.6 V. Fizjologiczna korekcja głośności Loudness w takim wypadku zamienia się w kompletny nonsens. Szansa na przesterowanie wzmacniacza i uszkodzenie kolumn głośnikowych jest bardzo duża.
Możliwie są dwa rozwiązania:
A.Mikrokontroler ma w pamięci nieulotnej zapisany przez użytkownika binarny współczynnik „skali” dla danego wejścia i z jego uwzględnieniem włącza tłumienie -9 dB gdy jest potrzebne.
B.Mikrokontroler korzysta z sygnału poziomu we wskaźniku poziomu. Gdy sygnał wyjściowy jest za duży jak na ustawienie potencjometru Volume, to sam dyskretnie (czyli z wyczekaniem na odpowiedni moment) wprowadza współczynnik skali.
Sterowane portem mikrokontrolera tranzystory JFet lub bipolarny jak przełącznik – 8 dB są
marginalnie tanie.
Sprawdzenie
Systemy z wbudowanym samotestowaniem (built in self test - BIST) mają sprzętowe i programowe mechanizmy do przeprowadzenia samotestowania. BIST ma podwyższyć niezawodność systemu i obniżyć koszty naprawy. BIST stosowane są broniach, awionice, urządzeniach medycznych, samochodach i ogólnie w złożonych urządzeniach ale też w procesorach i MEMS.
Samochodowy system ABS sam testuje się okresowo. Po wykryciu uszkodzenia przewodów (co jest proste) lub innych anomalii hamulec działa jak zwykły bez ABS. System ABS powinien powiadomić kierowce i obniżyć maksymalną prędkość jazdy.
Wykrycie anomalii sensorów lub aktuatorów współpracujących z samochodowym ECU skutkuje przejściem na mod awaryjny (limb mode – słaby, zwiotczały ) pozwalający jednak dojechać do stacji obsługi.
Sensory MEMS ulegają starzeniu i degradacji. Z tego względu BIST w nich jest kluczowy.
Testy uwzględniają prawdopodobieństwo usterek i powinny być jak najbardziej szczelne ale nadmierna rozbudowa sprzętu może pogorszyć niezawodność i stąd implementacja musi być bardzo oszczędna w środkach sprzętowych. Jak najwięcej zadań powinien wykonać program.
Przemysłowe sensory z samotestowaniem nadal są drogie.
BIST i zabezpieczenia stosowane są od dawna.
Sprawna termopara TC ma mała oporność. Spolaryzowana jest małym prądem (rezystor 10 MOhm) nie wpływającym na pomiar. Ale przerwa w termoparze daje bardzo duży lub mały odczyt. Zależnie od tego który jest bezpieczny dla systemu i oczywisty w interpretacji.
Sensor PT100 w BIST może pracować w wybieranych programem konfiguracjach 2,3,4 przewodowych. Z uwzględnieniem zapamiętanej oporności przewodów konfiguracje (zmieniane w teście) mają dać ten sam rezultat pomiaru. Opisano to w Fault Tolerant. Gdy dają różny pomiar wybieramy prostszą i gorszą konfiguracje w nadziei że te przewody pozostały sprawne.
W miarę zużycia /zabrudzenia sensora pH rośnie jego wewnętrzna oporność. Wcześniej opisano prosty pomiar tej oporności.
W przypadku mostka pomiarowego dołączane sterowanymi programem kluczami rezystory mają dać określone zmiany odczytu. Gdy zmiany są inne niż były, mostek pomiarowy jest niesprawny.
W przypadku sensora z interface cyfrowym z LVDT mikrokontroler może w szczycie próbkować nie tylko sygnał wyjściowy V ale też prąd zasilający LVDT.
-Podaj kolejne przykłady realizacji BIST
Cwiczenie
1.Mikrokontroler ma 16 wejściowy multiplexer sygnałów analogowych ale tylko jeden przetwornik ADC.
16 sygnałów próbkowanych jest z częstotliwością około 80 KHz czyli każdy 5 KHz. Po kolei próbkowane są trójfazowe napięcia UVW w systemie z N i trzy prądy tych faz. Sygnały nie są więc próbkowane w tym samym momencie ale odpowiadające różnicom czasów przesunięcia faz są małe ale muszą być wzięte pod uwagę !
Program wylicza m.in. moce P, Q i S oraz składowe symetryczne napięć i prądów.
W algorytmach programu użyto różnych sposobów aby zaszła korekcja próbkowanych faz.
-Oceń teoretycznie i praktycznie która metoda korekcji jest lepsza.
-Podaj i wypróbuj kolejną metodę
2.Test w BIST musi być ukierunkowany na prawdopodobieństwo wystąpienia wady. Tanie są programowe procedury POST bowiem wymagają tylko odrobinę pamięci programu i chwili czasu po włączeniu.
Sygnały z pętli prądowej sensorów 0/4-20 mA przepływają przez rezystory R=240 Ohm do GND . Napięcie z rezystora (20mA->4.8V) przez dwa szeregowe rezystory R1 i R2 podano do wejścia analogowego mikrokontrolera 80C552 (pdf) zasilanego napięciem 5V.
Pętla zasilana jest napięciem 24Vdc. Dioda Zenera dołączona do wspólnego punktu R1 + R2 każdego kanału ma awaryjnie chronić uC przy podaniu 24Vdc co nastąpi przy uszkodzeniu sensora lub zwarciu przewodu. Anody DZ są połączone razem ale do GND dołączone są załączonym ( Port Test = 0) Mosfetem o bardzo małym Rsdon. Normalnie jest on załączony. Gdy jest wyłączony (Test =1) to do punktu połączeń załączonym P Mosfetem podane jest napięcie 5V (to samo co Vref dla ADC) i prąd płynie wszystkimi (zależnie od prądu z pętli sensora, przy dużym prądzie sensora napięcie nie zostanie powiększone) lub częścią DZ do miejsc połączenia rezystorów i DZ. Aby jednak zachować (osłabioną ale jednak chroniąca procesor przed uszkodzeniem ) ochronę między G i D N Mosfeta dano dwójnik D+DZ. Osłabiona ochrona jest tylko przez moment w czasie długiego okresu. Dodatkowy układ samotestu jest ekstremalnie prosty i niezawodny.
W fazie POST początkowo napięcie zasilania 24 V do wszystkich pętli nie jest podawane i odczyt wszystkich wejść (Test=0) ma dać Zero a gdy Test=1 na wszystkich wejściach ma być prawie taki sam poziom bowiem różnica w napięciach przewodzenia DZ jest mała i rzędu 3 mV.
Gdy zasilanie sensorów jest obecne to podane w konfiguracji Test =1 czyni odczyty trochę lub mocno zależne od wielkości sygnału. Część z nich wzrośnie do podobnego poziomu a część wyższych nie wzrośnie.
-Co jaki okres w czasie długotrwałej pracy bez odłączania zasilania sensorów powinien być przeprowadzony niepełny test
-Co jaki okres w czasie długotrwałej pracy z odłączania zasilania sensorów powinien być przeprowadzony pełny test. W jakich okolicznościach dopuszczalne jest odłączenie sensorów skutkujące czasem stabilizacji na poprawny odczyt po podaniu zasilania pętlom ?
-Ulepsz program testów
-Zaproponuj inny lepszy system BIST
3.Są dwa takie same łatwe w użyciu systemy Discovery STM32 F4 (dokumentacje na stronie STM). Mają one m.in. trzyosiowe Akcelerometry. W nowości (2015) w obu systemach akcelerometry działały identycznie i poprawnie ale obecnie jeden Akcelerometr jest niesprawny.
-Stwórz wiarygodny system testowo - diagnostyczny i oceń co się stało
'Polska produkcja EE to obecnie 0.69% produkcji światowej co daje nam 24 miejsce w świecie.' Mocarstwo !!!
OdpowiedzUsuńNadchodzi Wiosna Ludów w Europie.
OdpowiedzUsuń